Кіріспе

1908 ж. АҚШ Конгресінің АҚШ қаржы жүйесін реформалау жолдарын анықтау жөніндегі комиссиясы. Ұлттық валюталық комиссия – 1908 жылғы Олдрич-Вриленд заңымен құрылған АҚШ Конгресінің комиссиясы. 1907 жылғы үлестік дағдарыстан кейін Комиссия АҚШ және Еуропаның алдың қатарлы елдерінің банк заңдарын зерттеді. Комиссия төрағасы, сенатор Нельсон Олдрич, Сенаттағы республикашылдардың жетекшісі, сарапшылар тобын Еуропаның ірі қалаларына жеке басқарып әкелді. Олар Еуропаның қаржы жүйесінің қаншалықты тиімді екенін және халықаралық саудада фунт стерлинг, франк және марканың доллардан гөрі маңыздырақ екенін көргенде таң қалды. Комиссияның есептері мен ұсыныстары 1913 жылғы Федералдық резерв туралы заңның қабылдануының маңызды негіздерінің бірі болды, ол қазіргі Федералдық резерв жүйесін құрды.

Өмірбаян

1890 жылдардың соңы мен 1900 жылдардың басындағы үрейлерден кейін американ халқы негізгі реформалардың қажеттілігін сезінді. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі экономикалық дағдарыстың ең қиын жайттарының бірі – жеке тұлғалар мен кәсіпорындардың экономикалық болашаққа қатысты алаңдап, банктерге ақшаларын қолма-қол ақшаға айыртуға асығуы болды. Бұл "банкке шабуылдарды" басудың кең таралған тәсілі – дағдарыс кезінде қолма-қол ақша төлемдерін тоқтату, яғни күндізгі шекті ақша алуды немесе толық тоқтатуды енгізу болды. Оңтүстік-шығыста және Орта Батыста қолма-қол ақшаның тапшылығы соншалықты күшті болды, жергілікті клиринг орталықтары ынтымақтасқан банктер берген кепілдіктерге қарсы төтенше банкноттар шығарды, соның арқасында адамдар өз қызметтерін жалғастыра алды. Ақша төлемдерін тоқтату және клирингтік сертификаттар беру үрейді күшейтуге жол бермеуден жақсырақ болды, бірақ халық тоқтатуды мүлдем болдырмайтын реформаны қалады.

Функциялар

Валюталық комиссия ұсынған жоспарда банктердің жергілікті бірлестіктерін құру және оларды аймақтық бірлестіктерге біріктіру қарастырылған. Бұл бірлестіктер одан әрі Вашингтонда бас кеңсесі орналасқан ұлттық резервтік бірлестікке біріктірілді. Белгілі бір шарттар орындалған жағдайда, елдегі барлық банктер осы орталық институтқа мүше болуға құқылы болды. Оның қызметтері, негізінен, Еуропаның ірі орталық банктері атқаратын қызметтермен сәйкес келуі керек еді, атап айтқанда, елдің банктік резервтерін сақтау және басқару, коммерциялық активтерге негізделген серпімді валюта шығару, банктер үшін коммерциялық қағаздарды қайта қаржыландыру, сондай-ақ үкімет үшін сақтаушы және төлем жасаушы агент ретінде қызмет ету. Комиссия бұл бірлестіктің үстемдігіне саяси немесе қаржылық мүдделер тобының ықпал етуіне жол бермейтін бақылау жүйесін әзірледі деп сенді.

Есептер

Комиссия 30 есеп (1909-1912 жж.) жариялады, олар 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басындағы банк жүйелерін егжей-тегжейлі және сарапты зерттеді. Есептерде АҚШ-тың қаржы заңнамасы, АҚШ штаттарының банк заңдары, Канаданың банк тарихы, сондай-ақ Англия, Франция, Германия және басқа да елдердің банк және валюта жүйелері қарастырылған. Томдарда жетекші мамандарға тапсырыс берілген мақалалар, көптеген кестелер, диаграммалар, графиктер және формалар мен құжаттардың көшірмелері бар. Кейбір томдарда тиісті сөздердің, сұхбаттардың және тыңдаулардың стенограммалары қамтылған. Митчелл комиссия дайындаған құжаттарды жан-жақты қарастырады. Есептер 1909 және 1912 жылдар аралығында АҚШ Үкіметтік баспасынан жарық көрді, ал соңғы есепте ұсыныстар мен АҚШ-та ұлттық резервтік қауымдастық құруға бағытталған заң жобасы бар.

Әсерлер

Комиссия ұсынған жоспар партиялық емес болуға арналған еді, ал есеп бірауыздан қабылданды және Республикалық және Демократиялық мүшелердің барлығы қол қойды. Ол жоспарға халықтың күшті қолдауы жетпеді, себебі ол сырттай орталық банкке ұқсады және оның негізгі авторы, сенатор Нельсон Олдричке деген халықтың күдігі болды. Ақша-кредит комиссиясының есебі банктік реформаны кеңінен талқылауға және оған қызығушылықты арттырды. 1912 жылғы президенттік сайлау кампаниясында екі саяси партия өздерінің ұлттық бағдарламаларында Ұлттық ақша-кредит комиссиясы ұсынған жоспарды сынады, ал Вудро Вильсон басқарған жеңіске жеткен Демократиялық партия орталық банк құруға қатысты кез келген жоспарға қатысты қарсылық білдірді. Дегенмен, сол жоспардың көптеген ерекшеліктері Федералдық резерв туралы заң деп аталған банктік заңға енгізілді. АҚШ-тың орталық банк жүйесін құрып, оған заңды төлем құралын шығаруға заңдық құқық берген заң жобасы 26 маусымда Конгреске ұсынылып, 1913 жылдың 23 желтоқсанында заңға айналды.