Кіріспе

Британ армиясының генералы, генерал сэр Чарльз Колвилл (7 тамыз 1770 – 27 наурыз 1843) – Наполеон соғыстары кезінде қызмет еткен британдық армия офицері. 1781 жылы прапорщик болып кірді. 1791 жылдан 1797 жылға дейін Батыс Үндістанда қызмет етті, онда лейтенант-полковник (1796) шеніне көтерілді. 1798 жылғы Ирландия көтерілісін басуға көмектесті. 1801 жылы Египетте болды және 1809 жылы Мартиника шайқасына қатысты. 1810 жылдан 1814 жылға дейін Пиреней соғысында бригадаға, содан кейін дивизияға қолбасшылық етті. 1815 жылғы Ватерлоо науқанында Бельгияда дивизияға қолбасшылық етті және сол жылы К.К.Б. орденімен марапатталды. 1819 жылы генерал-лейтенант шеніне көтеріліп, 1819 жылдан 1825 жылға дейін Бомбейде бас қолбасшы болып қызмет етті. 1828 жылдан 1834 жылға дейін Маврикий губернаторы болды. 1837 жылы генерал шеніне көтерілді.

Өмірбаян

Чарльз Колвилл 8-ші Кулрос лорды Джон Колвилл мен Амелия Вебердің үшінші ұлы ретінде 7 тамыз 1770 жылы дүниеге келді. 1818 жылы Колвилл Джейн Мурмен (27 мамыр 1843 жылы қайтыс болған), Калдвеллдің Уильям Мурдың үлкен қызымен үйленді. Оның екі ұлы болды: Чарльз Джон (23 қараша 1818 – 1 шілде 1903) және Уильям Джеймс (9 наурыз 1827 – 16 қазан 1903; 1850 жылы 95-ші атқыштар бригадасында лейтенант болған), сондай-ақ екі қызы: Кэтрин Доротея (26 ақпан 1904 жылы қайтыс болған) және Георгина Клементина (18 наурыз 1871 жылы қайтыс болған). 1849 жылы оның ағасы, адмирал Джон Колвилл, 9-шы Кулрос лорды, мұрагер қалдырмай қайтыс болғаннан кейін, оның үлкен ұлы 1850 жылы артиллерия майоры болды.

Әскери қызмет

Колвилл 1781 жылғы 26 желтоқсанда 28-ші полкке прапорщик болып қабылданып, бірақ 1787 жылға дейін полкқа қосылмады, сол жылы ол лейтенант болып тағайындалды. 1791 жылдың мамыр айында ол 13-ші Сомерсетшир жеңіл жаяу әскерінің капитаны болды және генерал-майор шынжырлама дейін он тоғыз жыл бойы осы полкте қызмет етті. 1791 жылдың желтоқсанында ол Батыс Үндістандағы полкіне қосылды және 1797 жылы Англияға оралғанға дейін оның құрамында болды, осы аралықта, әсіресе Сан-Домингода көптеген шайқастарға қатысты, 1 қыркүйекте 1795 жылы майор, ал 26 тамызда 1796 жылы подполковник шынжырламасына көтерілді. Колвилл 13-ші полкпен 1798 жылғы Ирландия көтерілісін басуға және Феррол мен Мысырға жасалған экспедицияларға қатысты. Мысырда оның полкі генерал-майор Джон Крэдоктың бригадасының құрамына кірді және Абукир, Мандора және Каноп шайқастарында, сондай-ақ Александриядағы француз гарнизонына қарсы жасалған қоршауда көзге түсті. Мысырдан қайтқаннан кейін, жақсы полк офицері ретінде беделін қалыптастырған Колвилл полкін Гибралтарға алып барды, ол 1805 жылға дейін сонда болды, сол жылы ол полковник шынжырламасына көтерілді. Англияда қысқа уақыт болғаннан кейін, ол 1808 жылы полкімен Бермудаға барды, ал 1809 жылы ол бригадир-генерал болып тағайындалды және Мартиниканы басып алу кезінде Джордж Превост дивизиясының 2-бригадасына қолбасшылық етті. 1810 жылғы 25 шілдеде Колвилл генерал-майор болып тағайындалды және бірден Пиреней түбегіндегі қолбасшылыққа өтініш білдірді. 1810 жылдың қазан айында ол Томас Пиктонның қолбасшылығындағы 3-дивизияның 1-бригадасының қолбасшылығын қабылдады. Ұзақ өтпей ол Пиктонның сенімді серігі ғана емес, Веллингтонның сүйікті бригадирлерінің біріне айналды. Ол Массенаны қууда бригадасына қолбасшылық етті, ал Фуэнтес-де-Оноро шайқасында Бадахозды екінші рет қоршауда генерал-майор Джон Гамильтонмен бірге окоптарды қадағалауды бөлісті. Ол сондай-ақ 1811 жылғы 25 қыркүйекте Эль-Бодондағы шайқаста жаяу әскерге және 4-дивизияға генерал-майор Коулдың орнына Сиудад-Родригоны сәтті қоршауда қолбасшылық етті. Ол Бадахозды үшінші және соңғы рет қоршауда генералдар Боуес пен Кемптпен (жараланған Пиктонның орнын басқан) траншеялардың бақылауын бөлісті және Тринидад бастионын шабуылда 4-дивизияға қолбасшылық етті, онда ол сол жамбасынан жарақат алды және оң қолынан бір саусағын жоғалтты. Колвилл емделу үшін Англияға баруға мәжбүр болды, сондықтан Саламанка шайқасын жіберіп алды, бірақ 1812 жылдың қазан айында Пиреней түбегіне оралды және генерал Пиктон келгенге дейін қысқы маусымда 3-дивизияға қолбасшылық етті. Ол бригадасына тек Витория шайқасында ғана қолбасшылық етті, онда ол жеңіл жарақат алды, бірақ Лорд Веллингтон оны 1813 жылдың тамызынан қарашасына дейін 6-дивизияның уақытша қолбасшылығына тағайындады, содан кейін ол 3-дивизияға қайта оралды, оған Нивель және Нив шайқастарында қолбасшылық етті. Ол тағы да сэр Томас Пиктонның келуіне байланысты ауыстырылды, бірақ 1814 жылдың ақпан айында Лорд Веллингтон оны сэр Джеймс Литтің орнына 5-дивизияға тұрақты тағайындады. Ол онымен сэр Джон Хоуптың қол астында Байонды қоршауда қызмет етті, ал Францияда қалған соңғы ағылшын әскерлерінің соңғы кемеге түсуін Колвилл қадағалады. Колвиллдің қызметі лайықты сыйлықтармен марапатталды; ол бір таспасы бар крест алды, қаңтарда К. К. Б., ал наурызда Г. К. Б. ордендерімен марапатталды, 1815 жылдың сәуірінде 94-ші полк полковнигі болып тағайындалды. Наполеонның Эльбадан оралуы британдық армияның континентке жіберілуін қажет еткенде, ол Веллингтонның арнайы өтініші бойынша Нидерландыда жергілікті генерал-лейтенант болып тағайындалды және онда 4-дивизияның қолбасшылығын қабылдады. Колвилл дивизиясы Ватерлоо шайқасы кезінде Галледегі британдық дивизияның оң жақ шетінде орналасты. Ол жерде белсенділік танытпағаны үшін өтемақы ретінде Веллингтон оған Камбрейді шабуылдау міндетін жүктеді, бұл дереу берілмейтін жалғыз француз бекінісі болды. Ол тек отыз адамның қаза тауып, жараланған күйінде жеңіске жетті.

Қызметтен кейінгі қызмет

Колвилл қайтадан әскери қызметке қатыспады. 1819 жылы генерал-лейтенант шеніне көтеріліп, 1819-1825 жылдары Бомбей армиясының бас қолбасшысы болды. 1828 жылдың 17 маусымынан 1833 жылдың 3 ақпанына дейін Колвилл Маврикийдің 3-ші губернаторы болды, осы кезде 100 000 халқының (күңдердің үштен екі бөлігі) патша тажға қарсы жартылай көтеріліс жасады. 1829 жылы ол аралдың жер иелерінің құл менталитетін (mentalité esclavagiste) сипаттады, олар құлдардың еңбек жағдайларын жақсартуға өте қарсы болды. 1830 жылы ол "Елбасы үкіметіне қарсы үлкен наразылық әлі де сақталып, мұнда өзін көрсетуде, салық төлеу ісі дерлік тоқтады" деп хабарлады. Колвилл 14-ші (Баккингемшир) полкінің полковнигі қызметін қысқа ғана уақытқа атқарғаннан кейін, 1835 жылдың наурыз айында 5-ші (Нортумберленд фузилиярлары) жаяу әскер полкінің полковнигі болып тағайындалды. Колвилл 1837 жылдың 10 қаңтарында генерал шеніне көтерілді және 1843 жылдың 27 наурызында Хэмпстедтегі Росслин үйінде қайтыс болды.