Кіріспе

Оңтүстік Африканың Батыс Кейп провинциясындағы, Бофорт-Уэст қаласының жанындағы Ұлы Кару аймағындағы жабайы табиғат қорығы.

Мекемелер

Паркте керуендер мен шатырларға арналған тұрақ, коттедждер, ә-ля-карт мейрамхана, қажетті заттар мен сувенирлер сататын дүкен және демалысқа арналған орындар бар. Келушілер паркті өздері немесе гидпен аралап көруге болады. Клипспрингер өткелінің шеңберлік жолының батысында орналасқан парктің орталық бөлігіне 4x4 көліктермен оңай жете аласыз, ол үлкен аумақты алып жатыр және жануарларды байқауға мүмкіндік береді.

Жабайы табиғат

Кару ұлттық паркі – көкпар, гемсбок (немесе Орикс), қара гну, мыс тау зебрасы, қызыл хартбист, қара мүйізқұйрық, эланд, куду, клипспрингер, жарғанақ құлақты түлкілер, қара арқалы шакал, страустар және соңғы кезде арыстандардың үйірлеріне пана. Бұл паркте әлемдегі кез келген парктен көптеген тасбақа түрлері кездеседі – барлығы бес түр. Қауіп төндік жағдайдағы өзен қояндары осы жерге сәтті қоныстандырылды. Эскарпмент жартастарында көптеген Верро бүркіттері ұялайды. Жауынгерлік бүркіт, аяқ киімді бүркіт және ұялшақ мыс бүркіт – паркте кездесетін басқа да жыртқыштар. Кішкентай құстардың алуан түрлілігі осы паркті құс қанаттыларды бағалаушылардың жұмағына айналдырады. Парк сонымен қатар Рау Кваггасымен (Жазықтық немесе Бурчелл зебралары) толықтырылды, олар 1800 жылдардың ортасына дейін Каруды кеңінен мекендеген кваггаларға ұқсату үшін селекцияланды, сол кезде олар жоғалып кетті. Соңғы квагга 1883 жылдың 12 тамызында Амстердам зообағында өлді. 2020 жылдың қыркүйегінде Кару ұлттық паркінен қашып шыққан жеті арыстанды рейнджерлер өлтірді.

Геология

Парк Ұлы жардың төменгі және жоғарғы бөліктерінде орналасқан. Парк Кару геологиялық жүйесінің бір бөлігін құрайтын Бофорт тау жыныстары тобында жатыр. Бофорт шөгінділері шамамен 280 миллион жыл бұрын басталып, 240 миллион жыл бұрын аяқталып, болашақта Оңтүстік Африка болып қалыптасатын жердің көп бөлігін қамтитын кең аллювиалды жазыққа жиналған. Бұл 6 км қалыңдықтағы шөгінділер Ганг, Брахмапутра және Инд өзендері сияқты, бүгінгі күні Үндістан субконтинентіндегі Гималай тауларынан су алып жатқан өзендермен қалыптасқан. Гондванада, Бофорт шөгінділері қалыптасқан кезде, Гималай сияқты биік таулар қазіргі Оңтүстік Африка жағалауының оңтүстігінде, геологиялық тұрғыдан "Фолкленд платосы" деп аталатын жерде орналасқан. Бұл плато қазір континенттік қозғалыс нәтижесінде Оңтүстік Африкадан бөлініп, Оңтүстік-Батыс Атлант мұхитында эрозияға ұшыраған аралдарға айналған. Бұл ылғалды жазықтарда түрлі қосмекенділер мен жорғалаушылар өмір сүрген, олардың ең қызықтысы – сүтқоректілерге ұқсас жорғалаушылар болды. Олар Каруды палеонтологиялық тұрғыдан әйгілі етті. Олардың қазбалары бүкіл Каруда табылған. Олардың кейбіреулерін паркте көруге болады, бірақ олардың ешқайсысы осы паркте табылған жоқ. Бофорт шөгінділері қалыптасып, үстіне шөл құмының қалың қабаты жиналғаннан кейін шамамен 60 миллион жыл өткен соң, Оңтүстік Африкаға үлкен күшпен лава құйылды. Бүкіл аймақ өте қысқа мерзім ішінде 1,5 км қалыңдықтағы лавамен жабылды, оның қалдықтары Дракенсбергті құрайды. Лава Африка бетін жабумен қатар, Бофорт тау жыныстарының шөгінді қабаттары арасына да үлкен қысыммен еніп кірді. Бұл жер астындағы көлденең лава қабаттары қатып, долериттің қабаттарын құрады, олардың қалыңдығы бірнеше сантиметрден бірнеше метрге дейін жетеді. Кейіннен Оңтүстік Африканың ішкі аймандарының эрозиясы нәтижесінде Бофорт тау жыныстары Ұлы Карудың көп бөлігінде қайта ашылды. Бірақ долериттік қабаттар Бофорт шөгінділеріне қарағанда эрозияға төзімді болды, нәтижесінде Карудың барлық аймағында жалпақ үсті таулар пайда болды (олардың үстіңгі бөлігі долериттік қабаттардан тұрады). Карудағы Ұлы жардың жалпақ үсті жиегі де, Кару ұлттық паркі сияқты көптеген жерлерде, қалың долериттік қабаттардың нәтижесінде қалыптасқан.

Өсімдіктер

Өсімдік жамылғысы негізінен 1 метрден төмен биіктіктегі құрғақшылыққа төзімді (ксерофиттік) жапырақ түсіретін бұталар мен кейбір шөптерден тұрады. Бұталар мен шөптер жапырақтарын түсіреді, бұл негізінен жауын-шашынның белгісіздігіне байланысты болады.

Климат

Кару ұлттық паркінде жылдық жауын-шашын мөлшері 100-ден 500 мм-ге дейін ауытқиды, орташасы шамамен 200 мм. Жазғы жауын-шашын көбінесе нөсер жаңбырлар немесе Каптан келген суық фронттар түрінде болады. Қыстары аязды және салқын, температура 0 градустан төмен түседі, кейде Нувевельд тауларының ең биік жерлерінде қар байқалады. Жазда ыстық болады, температура 40 градусқа дейін жетеді.