Калеб Александр: Американдық тіл білімі мен сөздік жасаушының өмірі мен еңбектері
Caleb Alexander
Кейлеб Александр (1755-1828) – американдық дін қызметкері, педагог, тіл білімі маманы. "Колумбия тілдігі" авторы, алғашқы АҚШ сөздіктерінің бірі. Биографиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Кейлеб Александр, Д. Д. (1755 – 1828 жылдың сәуірі), Массачусетс штатының Нортфилд қаласында туған және 1777 жылы Йель университетін бітірген, 1781 жылы Массачусетс штатының Нью-Марлборо қаласында дін қызметкері болып тағайындалды және 1782 жылы қызметтен босатылды. Кейін Мэндон қаласына (Массачусетс штаты) қоныстанды және 1803 жылы қайтадан қызметтен босатылды. Нью-Йорк штатының Фэрфилд қаласында колледж ашуға жасаған сәті жоқ тырысынан кейін, оның құрылысы кейіннен медицина мектебінің бөлігіне айналған ғимараттар салды. Содан кейін Онондага Холлоудағы академияны басқарды, ол 1828 жылдың сәуірінде қайтыс болды. Ол "Иса Мәсіхтің нағыз Құдай екендігі туралы эссе" (1791), "Иса Мәсіхтің Құдай екендігі туралы Эмлин мырзаның қарапайым сұрауына сын" (1794), "Ағылшын тілінің грамматикасы және грамматикалық элементтері" (1794), "Ағылшын тілінің Колумбиялық сөздігі" (1800) және "Жас қыздар мен жігіттерге арналған нұсқаулық" кітаптарын жариялады. Ғалым Питер Мартин Колумбиялық ағылшын тілінің сөздігін АҚШ-та ағылшын тілінде жарық көрген екінші сөздік деп атады. Оның 550 беттік сөздігінде Америка Құрама Штаттарына тән көптеген сөздер бар болды. Мартин "Америка Құрама Штаттарына тән көптеген жаңа сөздерді" жарнамаласа да, оның көбінесе екі-үш жыл бұрын жарық көрген Сэмюэл Джонсонның кіші америкалық сөздігінен алынғанын жазады. Бұл сөздік Джонсон мен Ноа Вебстердің сол кездегі сөздіктерінен коммерциялық жағынан табыстырақ болғанымен, оған да ұқсас сын айтылды; бір рецензент сөздікті "Америка Құрама Штаттарының әрбір жергілікті аймағының қарапайым адамдарынан" алынған сөздердің "қорқынышты жинағы" деп сипаттады.
Caleb Alexander, D. D. (1755 – April 1828), a native of Northfield, Massachusetts, and a graduate of Yale University in 1777, was ordained at New Marlborough, Massachusetts, in 1781, and dismissed in 1782. He was again settled at Mendon, Massachusetts, and dismissed in 1803. After an ineffectual attempt to establish a college at Fairfield, New York, erecting buildings, which later became part of the medical school, he took the charge of the academy at Onondaga Hollow, where he died in April 1828. He published An Essay on the Real Deity of Jesus Christ: To which are Added Strictures on Extracts from Mr. Emlyn's Humble Inquiry Concerning the Deity of Jesus Christ, 1791; a Latin grammar, 1794; an English grammar, and grammatical elements, the Columbian Dictionary of the English Language (1800), and Young Ladies and Gentleman's Instructor. Scholar Peter Martin named the Columbian Dictionary of the English Language the second US published dictionary in English. His 550 page dictionary contained many words unique to the United States. Despite advertising "many new words peculiar to the United States", Martin writes that it was largely taken from Samuel Johnson Jr.'s American dictionary that had been published two to three years prior. While it was more commercially successful than Johnson and Noah Webster's contemporary dictionaries, it faced similar critical criticism; one reviewer described the dictionary as "disgusting collection" of words from "the boors of each local jurisdiction in the United States."