Кіріспе

Венесуэлалық сәулетші (1900–1975)

Карлос Рауль Вильянуэва Астуль (30 мамыр 1900 – 16 тамыз 1975) – венесуэлалық модернист сәулетші. Еуропада өскен Вильянуэва 28 жасында алғаш рет Венесуэлаға келді. Ол Каракас, Маракай және елдің басқа қалаларын дамыту мен жаңғыртуға белсенді қатысты. Оның ең танымал жұмыстарының қатарында 7797 пәтер мен 207 дүкеннен тұратын El Silencio ауданының жаңару жобасы, сондай-ақ Венесуэланың Орталық университетінің негізгі кампусы – Ciudad Universitaria бар. Бұл кампус 2000 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді.

Ерте өмір және білім (1900-1928)

Вильянуева 1900 жылдың 30 мамырында Лондон қаласында дүниеге келді. Ол Карлос Антонио Вильянуэва мен Паулина Астулдың ұлы, Испанияның Валенсия қаласынан шыққан және 18 ғасырда Венесуэлаға қоныс аударған отбасының мүшесі. Оның әкесі 1889 жылы Парижде өткен Дүниежүзілік көрмеге Венесуэладан елші ретінде жіберілді, онда ол Паулина Астулмен танысып, 1893 жылы үйленді. Бірнеше жылдан кейін, 1896 жылы, Хоакин Креспо үкіметі оны Венесуэланың Англиядағы Бас консулы етіп тағайындады. Карлос Рауль төрт жыл өткен соң Венесуэла консулдығының жанында дүниеге келді және отбасының бес баласының ең кішісі болды. Келесі жылдары оның отбасы Парижге оралды, онда ол Кондорсе лицейінде негізгі білімін алды. Кейіннен ол отбасымен бірге 1919 жылға дейін Испанияның Малага қаласына көшіп, содан кейін Парижге қайта оралды. 1922 жылы Карлос Рауль ағасы Марсельдің қадамымен École des Beaux-Arts архитектура факультетінің екінші курсына түсіп, Габриэль Хераудтың шеберханасында оқуға қабылданды. 1925 жылы архитектура факультетінің бірінші курсына түсіп, Леон Жозеф Мадленмен тығыз жұмыс істеді. Сол кезде ол Хераудтың тағы бір шәкірті Роджер Леопольд Хуммельмен бірге «Экстремалды Шығыс елінде салынатын елшілік қонақүйі» (Hôtel d'ambassade a construire dans un pays d'Extreme Orient) жобасымен айналысты, ол 1928 жылы Римнің Ұлы жүлдесінің екінші орынын жеңіп алды. Сол жылдың 6 маусымында ол архитектура саласындағы дипломын алып, алғаш рет Венесуэла мен АҚШ-қа сапар шекті, онда ағасымен бірге Ньюарк, Нью-Джерсидегі Гильберт пен Бетелл архитектура фирмасына қосылды. Бірақ 1929 жылы Вильянуева Венесуэлаға оралып, Қоғамдық жұмыстар министрлігінде ғимараттар мен сәндік құрылыстар директоры болып жұмыс істей бастады.

Алғашқы модернизм (1929-1944)

Франция мен АҚШ-та тәжірибе жинағаннан кейін Вильянуэва Венесуэлаға зор құлшыныс пен идеялармен толы келеді, әсіресе жақын досы Огюст Перреттің ықпалының арқасында. Екеуі де сәулет – кеңістікті ұйымдастыру өнері деген терең сенімде болды. Сондықтан Вильянуэва өзін ісқақшыл адам деп санайды және өзінің құмарлығын орындау үшін көп сағат жұмыс істейді. Оның алғашқы жұмыстары Маракай қаласында болды, ол генерал Хуан Висенте Гомес билігінде елдің де-факто астанасы болған. 1929 жылы ол өзінің алғашқы маңызды тапсырмасын алды: "Hotel Jardín". Ғимаратты қайта жаңарту кезінде оның жобаларында жиі кездесетін белгілі бір ерекшеліктерді байқауға болады. Олардың ішінде ауа райынан қорғану үшін жабық галереялар, сондай-ақ салынған және салынбаған кеңістіктерді үйлестіру үшін ішкі аулалар мен бақтар бар еді. 1933 жылдың 28 қаңтарында Венесуэланың белгілі Арисменди әулетінің мүшесі Марго Арисменди Аменгуальға үйленді және олардан төрт бала дүниеге келді. Оның алғашқы маңызды тапсырмасы 1935 жылы Каракастың Көркем өнер мұражайын салу жобасымен байланысты болды. Бұл жоба оған өзінің ең маңызды құмарлығының бірі – өнерді көрсетуге арналған кеңістік құруға мүмкіндік берді. Осы кезде оның ғасырдың авангардтық өнер бағыттарына деген құлшынысын оның кітапханасынан көруге болады, онда сәулет кітаптарының үлкен жинағы өнерге арналған кітаптармен толықтырылған. Осы уақытта ол мүсінші Франсиско Нарваезбен танысты, ол онымен Көркем өнер мұражайында, сондай-ақ "Табиғат ғылымдары мұражайы" (1936–1939) және "Гран Колумбия мектебі" (1939–1942) сияқты бірқатар маңызды жобаларда бірлесіп жұмыс істеді. Бұл Вильянуэваның мансабының басты қағидасын іске асыруға жасаған алғашқы қадамы болды: өнердің синтезі. Ғимараттар Вильянуэваның форманы қарапайымдастыру және функционалдыққа мән беру сияқты қазіргі заманғы сәулеттің ең маңызды идеяларын қолданғанын көрсетті.

Университет қаласы (1944-1970)

Венесуэланың Орталық университетінің кампусы мен ғимараттары Вильянуэваның шедеврі саналады. Бастапқыда Симон Боливар отбасына тиесілі болған ескі Хасиенда Ибарра орнында салынған және Плаза Венесуэланың жаңа қала орталығымен байланыстырылған бұл жоба, қала құрылысы және сәулеттік дизайн саласындағы ауқымды жұмыс болды. Исаия Медина Ангарита басшылығымен 1942 жылы Хасиенда Ибарра сатып алынып, Университетке Сан-Франциско Ковенттен гөрі кеңірек орын берілді, бұл Вильянуэваға өнер мен сәулетті саналы түрде үйлестіруге ерекше мүмкіндік жасады. Шамамен 2 шаршы километрді құрайтын бұл үлкен қалалық кешенде барлығы 40 ғимарат бар, және ол Латын Америкасындағы Модерн сәулеттің ең сәтті қолданылған мысалдарының бірі болып табылады. Вильянуева өзінің туындыларымен үлес қосқан барлық суретшілермен тығыз байланыста жұмыс істеді және денсаулығы нашарлаған 60-жылдардың соңына дейін 25 жылдан астам уақыт бойы жобаны жеке бақылады, содан кейін кейбір ғимараттар жобалау кезеңінде қалдырылды.