Кіріспе

Хорватиядағы адам құқықтары Хорватия Конституциясының үшінші тарауындағы 14-тен 69-ға дейінгі баптарда белгіленген. Елде осы мәселемен айналысатын көптеген үкіметтік емес ұйымдар, сондай-ақ Хорватия үкіметінің Адам құқықтары жөніндегі кеңсесі және Адам құқықтары жөніндегі омбудсмен, Гендерлік теңдік жөніндегі омбудсмен, Балалар омбудсмені және Мүгедектер омбудсмені сияқты бірнеше теңдік органдары бар.

Сөз бостандығы

Журналистерді саясаткерлер жиі қорлау үшін сотқа шақырады. Хорватия Еуроодақта журналистерді үнсіздендіру мақсатымен ең көп сот процесі бастаған елдердің бірі деп танылды. Сондай-ақ, журналистерге қарсы физикалық күш қолдану оқиғалары да болды, мысалы, түнгі Пасха шқырсынында материал түсіріп жатқан екі журналисті белгісіз біреу шабуылдады.

Ұрық көбейту құқығы

Хорватияда аборт контрацепциядан кейін 10 аптаға дейін заңды, сондай-ақ жүктілігі 10 аптадан асқан әйелдер үшін ерекше жағдайлар қарастырылған. Дегенмен, елде бұл мәселе бойынша пікірлер қақтығысқа толы, кейбір консервативті топтар абортты тоқтатуды талап етуде. Бір жағдайда, 10 апталық мерзімнен кейін жүкті болған әйелге ұрығының миында ісік болғанына қарамастан, төрт клиника аборт жасаудан бас тартты, бұл наразылық акцияларына себеп болды.

Көшіп келушілердің құқықтары

Хорватияны адам құқықтары жөніндегі ұйымдар мигранттарды қабылдамағаны үшін үнемі сынап келеді. Хорватияға өтуге тырысқан көптеген мигранттар Босния және Герцеговинаға қайтарылып жіберіледі. Кейбір жағдайларда полиция мигранттарға күш қолданды. 2021 жылы Еуропалық адам құқықтары соты Хорватияның Ауғанстаннан Сербияға бір отбасыны жіберу арқылы Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияны бұзғанын мәлімдеді. Ресейдің Украинаға басып кіруі кезінде Хорватия 22 000 босқынға уақытша қорғау статусын берді.

Ромаларды кемсіту

Хорватияда ромаларға қатысты кемсітушілік орын алған, және оларға қарсы зорлық шабуылдары жасалған. Хорватия ромалардың тұрғын үй, жұмыс және денсаулық сақтауға қол жеткізуде кемсітілуіне байланысты сынға ұшырады. 2013 жылғы сауалнама бойынша, хорваттардың 44%-ы ромаларға деген көңілі толықпағандық танытқан. БҰҰ мәліметтері бойынша, Хорватиядағы рома халқының саны 30 000 – 40 000 адамды құрайды, бұл ел халқының шамамен 1%-ына тең.

ЛГБТҚ құқықтары

Гомосексуализм 1977 жылы заңдастырылды. 1998 жылы сексуалдық келісім жасы теңестірілді. Гомосексуалдарға әскери қызметке тыйым салынбайды. 2003 жылы Хорватия үкіметі жұмысқа орналасу және білім беру салаларындағы сексуалдық бағдарға негізделген кемсітушілікке, гомофобиялық материалдарды таратуға және гомосексуализм мен гомосексуалдарды қаралауға тыйым салатын заңдар қабылдады. 2003 жылы бір жынысты жұптарға үш жыл бірге тұрғаннан кейін шектеулі құқықтар берілді, бірақ 2014 жылға дейін тіркелген одақтарға рұқсат берілмеді. Содан бері Хорватияда тіркелген және тіркелмеген бір жынысты жұбайларға бірлесіп бала асыраудан басқа барлық некелік құқықтар қарастырылған. 2010 жылдың қараша айында Еуропалық комиссияның Хорватияның кандидаттығы туралы жылдық есебінде Хорватиядағы көптеген гомофобиялық оқиғалар алаңдату тудырады, себебі тергеу органдары жеккөрушілік қылмыстармен күресті күшейтуі керек. Еуропалық Парламент 2010 жылғы қарарында "Хорватиядағы ЛГБТҚ азшылығына қатысты наразылықты білдіреді, бұл Загребтегі Гей-парадқа қатысушыларға жасалған соңғы гомофобиялық шабуылдарда көрінді; Хорватия билігін кез келген азшылыққа қарсы саяси жеккөрушілік пен зорлық-зомбылықты айыптауға және қудалауға шақырады; Хорватия үкіметін кемсітушілікке қарсы заңды іске асыруға және оны сақтауға шақырады".