Кіріспе

Жапон инженері (1884–1945)

Йоширо Окабе (岡部 芳郎) – жапон инженері және Томас Эдисонның көмекшісі. Ол 1904 жылдан 1914 жылға дейін Менло-паркте жұмыс істеді. Жапонияға оралғаннан кейін Окабе Эдисонның кинетоскопын пайдаланып, Сумако Мацуидің басты рөлде ойнаған "Катюша" атты қысқа дыбысты фильмін түсірді. Ол 1945 жылы Кобеде АҚШ-тың әуе шабуылы кезінде қаза тапты.

Өмір

Окабе Жапон императорлық әскери-теңіз флотының резервтегі екінші лейтенанты болып тағайындалды және ағылшын кемесінің бірінші матросы болды. Ол Нью-Йоркте кемеде тоқтағанда тифпен ауырады. Сауыққаннан кейін ол АҚШ-та қалып, Нью-Джерси штатының Менло-Парк қаласындағы Эдисон институтында жұмысқа орналасты. Окабе Эдисонның инженері ғана емес, сонымен қатар оны дзюдомен қорғады. Эдисон оны өте жақсы көріп, Генри Форд пен Харви Сэмюэл Файрстоунмен бірге демалысқа алып шықты. Окабе Жапонияның бизнес, саяси және аристократиялық топтарымен байланыста болды. Виконт Шибусава Эйичи Окабемен 1909 жылы Менло-Паркте кездесті. Барон Окура Кихачиро да 1926 жылы Эдисонды Жапонияға шақыруға Окабеге көмектесті. Окабе Окураның қолдауымен келіссөздер жүргізді, бірақ Эдисон синтетикалық резеңке жасаумен айналысқандықтан бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Виконт Канеко Кентаро Окабедің жақын досы болды. 1931 жылғы 22 қаңтарда Эдисонды еске алу рәсімінде Канеко Окабе туралы: «Эдисон мені Америкаға соғысқа қажетті қаражатты жинау үшін барғанда, өзінің құпия зертханасында жұмыс істейтін бір жапонмен таныстырды. Ол – құрметті Йоширо Окабе!» деді. 1934 жылы Окабе Киотодағы Отокоямада Эдисонның ескерткішінің ашылу салтанатына шақырылды, себебі Эдисон алғашқы сәтті шамдарын жасау үшін бамбук талшығын қолданған. Ол Эдисонның ең жақын жапондық достарының бірі ретінде виконт Канекомен бірге арнайы қонақ ретінде қабылданды. Ол Кобеде болат өнеркәсібін құрып, солтүстік Еуропа елдері үшін кемелер жөндеу арқылы байлыққа ие болды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін оның бизнесі бірте-бірте құлдырады. Кенпейтай Окабеді АҚШ-та тұрғандықтан тыңшылық қылды деген күдікпен тергеді, бірақ бұл жала жаңсақ айып болды. Соғыс аяқталар алдында Окабе Кобеде американдық авиашабуыл кезінде қаза тапты.