Кіріспе

Солтүстік Дакотаның географиясы үш негізгі географиялық аймақтан тұрады: шығысында Қызыл өзен аңғары, одан батысқа қарай Миссури платосы. Солтүстік Дакотаның оңтүстік-батыс бөлігі Ұлы жазықтармен жабылған, оның ерекшелігі – Боздықтар. Сондай-ақ геология мен гидрология салаларында да көптеген мәліметтер бар. Солтүстік Дакота шығыстан батысқа қарай шамамен 545 км (340 миль), ал солтүстіктен оңтүстікке қарай 340 км (211 миль) созылған. Оның жалпы ауданы 183,123 км² (70,704 шаршы миль), бұл оны АҚШ-тың 50 штаты ішінде 19-шы орынға қояды. Солтүстік Дакота аумағының шамамен 2,4% су жамылған.

Қызыл өзен аңғары

Қызыл өзен аңғары штаттың шығыс бөлігін алып жатыр, ал Солтүстік Қызыл өзен Миннесотамен шекараны құрайды. Аңғар ежелгі Ағассиз көлінің қалған көл төсегі болып табылады. Бұл жер өте жазық және өте құнарлы. Солтүстік Дакотаның бұл аймағы көбінесе егіншілікке арналған жер, бидай, қант қызылшасы және жүгері негізгі дақылдар болып есептеледі, сонымен қатар басқа да дақылдар мен мал шаруашылығымен бірге аймақты жабады. Аңғарда Солтүстік Дакотадағы ең төменгі нүкте орналасқан – Пембинадағы Қызыл өзен, теңіз деңгейінен 750 фут (230 метр) биіктікте.

Миссури алқабы мен дрифт-прериясы

Қызыл өзен аңғарының батысында Дрифт-Прейри және Миссури платосы (немесе Миссури Котё) жатыр. Дрифт-Прейридің солтүстігінде Тасбақа таулары орналасқан, ал оны Қызыл өзен аңғарынан Пембина төбелері бөліп тұрады. Бұл аймақ Қызыл өзен аңғарынан 200-ден 2000 футқа дейін көтеріледі. Дрифт-Прейри көлдермен, өзен аңғарларымен және төрткөзді төбелермен жабылған. Бұл өңір әр жыл сайын Қызыл өзеннен орташа және күшті су тасқынына ұшырайды, себебі осы аймақта әр қыста көп қар жауады.

Ұлы жазық

Солтүстік Дакотаның жартысына жуығы Ұлы жазықтармен жабылған. Штаттың оңтүстік-батыс бөлігіндегі Ұлы жазықтар төбелі және минералдық қорларға бай. Бұл аймақ Миссури өзенінің шығысындағы Дрифт-Прейриден шамамен 300-400 футқа (90-120 метрге) жоғары көтерілген. Миссури өзені бойындағы жер төмен жатыр, бұл аймақ Миссуридің жарығы деп аталады. Өзеннің оңтүстігі мен батысында тік жарлы аңғарлар мен үстірттерге толы Slope аймағы орналасқан.

Қаңырап бос жатқан жерлер

Бадлендтер Солтүстік Дакотаның оңтүстік-батысында жатыр. Бадлендтер – эрозияның әсерінен есімді пішіндерге айналған тас пен саздың ашық беттері. Олардың арасында қоңыр, қызыл, сұр және сары түстердің көптеген түрлері бар, олар тік жарлар, пирамидалар, күмбездер және конустар түрінде көрінеді. Бадлендтер шамамен 305 шақырымға созылып, ені 10-ден 30 шақырымға жетеді. Бадлендтердің кейбір аймақтарында тастарда көп жылдар бойы жанып келе жатқан тас көмір кездеседі. Осы көмір қабаттарының үстіндегі саз жарқыраған қызғылт және қызыл түске айналған. Солтүстік Дакотаның ең биік нүктесі – Уайт-Бутт Бадлендтерде орналасқан және теңіз деңгейінен 1069 метр (3506 фут) биіктікте тұрады.