Кіріспе
Құс түрі. Қызылшашақты бұлбұл (Catharus frantzii) – Мексиканың орталық бөлігінен Панаманың батысына дейінгі таулы орманды жерлерде тұрақты көбейетін шағын бұлбұл. Көбінесе қоңыр реңді қауырсыны бар, әуені әдемі әрі бай.
The ruddy capped nightingale thrush (Catharus frantzii) is a small thrush which is a resident breeder in mountain forests from central Mexico to western Panama. A predominantly brown plumaged bird, it has a rich song.
Таксономия және атау беру
Бұл түрді алғаш рет 1861 жылы неміс орнитологы Жан Кабанис сипаттаған. Биноминалық атауы неміс табиғат зерттеушісі Александр фон Франциусқа арналған. Оның ең жақын туыстары Солтүстік Америкадағы вери, сұр жақты және Бикнеллдің үкілерінен құралған түрлер тобы болып көрінеді.
Сипаттама
Бұл түрдің ұзындығы 15–18 см, салмағы 28 г. Ересегінің жоғарғы жағы зәйтүн түсті, басы мен мойны қызғылт, астыңғы жағы ақшыл сұр, құрсағында ақ түске жуықтайды, ал төменгі жамбасы қызғылт сары. Жасы кішкененің беті қараңғырақ, үстіңгі қауырсындағы ортасы ақшыл, қабырғасы мен кеудесі қоңыр, құрсағында қара жолақтар немесе дақтар болады. Жоғарғы және астыңғы қауырсындағы түстің айырмашылығына қарай бірнеше анық емес түршелері анықталған. Бұл құстың әні – әдемі, бай және әртүрлі сыбызғы, «shee vee li ee ree» деп естіледі, ал дауысы – жіңішке, жоғары «сиет» немесе «whooeet» болып келеді.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Қызылқалпақ түйеқозғыш – Мексиканың орталық бөлігінен Панаманың батысына дейінгі таулы аймақтарда тұрақты көбейетін құс. Ол ылғалды тау емендері мен қылқан жапырақты ормандардың және екінші рет өскен ормандардың төменгі қабаттарында, әдетте 1350 м-ден 3500 м биіктікке дейін кездеседі.
Мінез-құлық
Қызыл басқұс торғай әдетте орман төңірегінде жеке немесе жұптармен азықтанады, секіріп-секіріп, шапшаң қозғалып, жиі тоқтайды. Ол құрттарға тәндей жапырақ сынықтарын тілгілеп, жәндіктер мен өрмекшілерді іздейді, сондай-ақ кішкентай жемістерді де жейді. Ұясы - 1–4 метр биіктікте, тығыз өсімдіктерде немесе қалың бұталарда, көбінесе су жанында салынған, ішкі жағы қалың төселген тостаған тәрізді. Екі қоңыр дақты, сұр немесе көгілдір жұмыртқаны аналығы 15–16 күн бойы жеке баптайды, ал жас қозылар екі ата-анасымен тағы 14–16 күн бойы қоректенеді.