Кіріспе

Құс түрі. Торант тираннулеті (Serpophaga cinerea) – тирант шыбық тұқымдасына жататын шағын құс. Ол Коста-Рикадан бастап Солтүстік Боливия мен Солтүстік-Батыс Венесуэлаға дейін көбейеді.

Сипаттама

Ересекті торрент тираннулетінің ұзындығы 10–11,4 см, салмағы 8 г. Еркегі жоғары жағы ақшыл сұр, ал төменгі жағы сұрғылт ақ, мойны мен төменгі құрсағы ақ түсті. Көзінің деңгейінен жоғарыдағы басы қара, жасырылған ақ иегі бар, қанаттары мен құйрығы қара түсті. Екі жұқа сұр ақ қанат жолағы бар. Месі еркекке ұқсас, бірақ басының үсті сұрғылт, ал иегі кішкентай немесе мүлдем жоқ. Жастардың басы қоңыр, жоғарғы жағы қоңыр реңді, ал қанат жолақтары кеңірек, сары түсті.

Тіршілік ету ортасы

Ағындық тираннолет – 300-ден 2200 метрге дейінгі биіктіктегі таулы, тасты өзендерде мекендейтін құс, бірақ су ағындары нашар болатын төменгі биіктіктерде сирек кездеседі. Коста-Рикадан 35 метрлік төменгі биіктікте ұя салғандығы туралы жазба бар, бұл Сарапики өзенінің жоғары ағысындағы гидроэлектрлік құрылыстар салдарынан құстардың қоныс аударуынан туындаған болуы мүмкін.

Мінез-құлық

Оның ірі, тостаған тәрізді ұясы судан 4 метрге дейін биіктіктегі бұтақта немесе жартасты жағалауда салынған. Ұяның іші қауырсынмен төселген, сырты мүкпен жабылады, ал жұмыртқа саны екі, олар дақсыз, ақшыл немесе сары ақ түсті болады. Ағын тираннулеті жәндіктермен қоректенеді, оларды ұшып тұрып аулайды немесе жағалаудағы өсімдіктер мен тастардан теріп алады. Ол су бетінен тікелей, су алатын құс сияқты ұшып, ағынның ішінде тасқа қонғанда құйрығын жиі соғады. Оның дауысы өткір, тереңдеп естілетін "чіп" дыбысы, ол ағын судың шуылынан да анық естіледі, ал әні - дауыстың баяу қайталануы немесе іздеуге ұқсас дыбыс, одан кейін "ти,ти,ти,ти,ти,ти" деп тілмен айтылатын дыбыс келеді.