Кіріспе

Үндістанның карнат музыкасының флейташысы Тиручи Л. Сараванан, сондай-ақ Флейта Сараванан деп белгілі. Ол – Үндістанның карнат музыкасын дамытқан алғашқы флейташылардың бірі, доктор Н. Раманидің тікелей шәкірті.

Білім

Сараванан сонымен қатар, қайтыс болған Шри К. С. Нараянанның (Шри Малидің ең қарт шәкірті), В. Сундаресанның және көрнекті скрипкашы Нагай Р. Муралихаранның шәкірті. Сараванан – Ювкалабаратхи сыйлығының иегері. Ол әнші ретінде де оқытылған, сондықтан өзінің туындыларында вокалдық және аспаптық техникалардың талаптарын біріктіреді, тыңдаушылардың қалауына емес, композицияның қажеттіліктерін қанағаттандырады. Ол 10 жасында вокал мен карнатик флейтасын үйренуге кірісті. Көп жылдық музыкалық білімнен кейін, атақты ұстаздардан тәлім алған соң, 14 жасында Тиручидегі «All India Radio» радиосында өнер көрсете бастады. Бірнеше жыл сахналық тәжірибеден кейін, Үндістан Үкіметінің «Advanced Learning» бағдарламасының қолдауымен флейта шебері доктор Н. Раманиден білім алу мүмкіндігіне ие болды. Доктор Н. Раманидің өзі – Малидің тікелей шәкірті, ол карнатик концерттерінде флейтаның мәртебесін вокалдық техника арқылы көтерді. Доктор Н. Рамани ұстазының әдістемесін жоғары вокалдық деңгейге жеткізіп, 1900 жылдардағы Үнді классикалық музыкасына жаңа бейне мен өлшем енгізді. Сараванан вокалдық және скрипка мұғалімдерінен білім алып, доктор Н. Раманидің әдістерін тиімді меңгерді. Ол Раманидің флейта академиясында үнемі өнер көрсетеді және доктор Н. Раманимен бірге бес флейтадан тұратын бірегей концерттерге қатысады. Ол «Kalavardhini» сияқты жазба компанияларымен жеке альбомдар шығарды, оның жанында скрипкашы Нагай Муралихаран және әйгілі мридангист Шримушанам В. Раджа Рао сияқты ұстаздары болды.

Ұлттық марапаттар мен марапаттар

Сараванан өнерлері үшін бірнеше марапаттар мен атақтар алды, оның ішінде Үндістан үкіметінің аға стипендиясы және Ювакалабаратхи сыйлығы бар. Сонымен қатар, ол Мадрас музыка академиясынан «Сапта Свара Кулал Исай Мани» және «Аға флейтист» сыйлықтарын алды. Андхра-Прадеш штатының Хайдарабад қаласындағы Рама Гана Сабхасында ол «Вену Гана Нипуна» атағымен құрметтелді. 2004 жылғы қаңтарда SIFAS академиясына карнатикалық ән және флейта оқытушысы болып келгенге дейін Тамил Наду мемлекеттік музыка колледжінде флейта оқытушысы болып жұмыс істеді. Сараванан Падмашри Суда Рагхунатан, Нитияшри Махадеван, Бомбей Джаяшри, Калаиммани А. К. C. Натараджан сияқты музыканттарға әлемдік турларда сүйемелдеді, сондай-ақ Sangeetha Kalanidhi және Padma Bhushan T. N. Seshagopalan, Sangeet Saamrat Chitravina N. Ravikiran және ең бастысы Padma Vibushan Mangalampalli Balamuralikrishna-мен бірге өнер көрсетті. Ол тавил шебері Падмашри Валаяпатти А. Р. Субраманиям және Харидварамангалам А. К. Паланивель, скрипка шебері Кумари А. Каньякумари сияқты басқа да танымал орындаушылармен бірге өнер көрсетті. Ол сонымен қатар Сантоур маэстросының шәкірті, марқұм Р. Вишвесваранмен Сантоур флейтасы бойынша «Жугалбанди» концерттерін өткізді. Оның би өнеріне қатысуы да құрметке лайық, өйткені ол Падмашри Смт. Сударани Рагупати, Падмашри Смт. Читра Вишвесваран және Падмашри Др. Смт. Сарасвати Сундаресан сияқты бишілерге сүйемелдеді. Оның саңгатты жасаудағы мол еркіндігі, күшті рага-бхавасы және ырғақты тиімді меңгеруі 1990 жылы Бүкіл Үндістан радиосының ұлттық флейта сайысында 1-орынды жеңіп алды және 1996 жылы Калькутта жастар фестивалінде алтын медальді жеңіп алды.

Сингапурдағы үлесі

Сараванан Сингапурдың Ұлттық өнер кеңесінің (NAC) екіжылдық Ұлттық үнді музыкасы байқауында композитор ретінде де жұмыс істейді, бұл байқау үнді классикалық музыка саласындағы жас дағдыларды көрсетеді. Ол 2004 жылы құрастырған SIFAS октет ансамблі байқауда екінші орынды жеңіп алды. Саравананның карнатик музыкасының нюанстарын түсінудегі табиғи қабілеті оны Сингапурдағы басқа композитор-музыканттардан озартты. Оның үнді классикалық музыкасын оркестрлеудегі сезімталдығы және көркемдігі ерекше. 2006 жылы ол SIFAS ансамблін қайта құрды, енді он адамнан тұратын командаға солтүстік үнді музыка аспаптары, мысалы табла мен ситар қосылды, бұл оңтүстік үнді аспаптарымен – скрипка жұбымен, әншілер жұбымен, флейтамен, мридангаммен және гхатаммен үйлесімде карнатик музыкалық оркестрлік туынды, әртүрлі рагалар мен талалармен бірегей рагатамалика болды. NAC ұлттық үнді музыкасының қиын байқауында ол тағы да екінші орынды жеңіп алды және солтүстік және оңтүстік үнді музыка аспаптарын үйлестіретін карнатик музыка ансамблін оркестрлеудегі жеке күш-жігері мен бірегей шығармашылығы үшін төрешілер мен көрермендердің мақтауына ие болды. Ол Сингапурдағы ұлттық музыкалық байқауда ситар мен винаны, табла мен мридангамды бір платформада біріктіріп, алғаш рет дирижерлік етті. Сараванан институт үшін тағы бірнеше композиция жазған. 2006 жылы ол Үндістан Президенті доктор А.П.Дж. Абдул Каламға арналған, президенттің өзінің өлеңдеріне негізделген рагамаликаны жазды, бұл мәдени шара SIFAS қаласында президенттің SIFAS-қа сапарына орай өтті және президенттің өзінен жақсы баға алды.

Экспериментатор

Сараванан – әлемдегі санаулы карнатик флейташыларының бірі. Ол өзінің флейталарын, винудан бансуриге дейін, дербес жасап, оның себебі – флейталарда жеткізу қиын болған сварлардың дәлдігін анықтау дағдысы. Ол Кераладан әкелінген бамбуктан жасалған 7 тесікті бансури флейтасын қайта жасау арқылы, әйгілі ұстазы бастаған карнатик музыкасында карнатик стиліндегі бансури орындаушылығының кеңеюіне ықпал етті. Бұл – жылдар бойы сапасы мен дыбысы қалыптасатын, концерттік сахнаға шығуға дейін көп уақытты қажет ететін еңбек. Ол Ассам бамбугынан жасалған бансури флейталарының дыбыстық айқындығына қол жеткізу үшін, вину флейталарындағыдай күшті үрлеу техникасын қажет ететін, салмағы ауыр, бірақ терең дыбысты флейталарды пайдаланады. Осылайша, ол Солтүстік және Оңтүстік Үндістанның рагаларын оңай орындау арқылы бансури мен вину әлемін біртұтас классикалық өлшемге біріктіреді. Осы үздіксіз еңбегінің арқасында ол Орисси өнерінің шебері Сонал Ман Сингх сияқты Солтүстік Үндістан артистерімен ынтымақтастыққа түсе алды, себебі ол карнатик техникасын және Солтүстік Үндістан рагаларын жақсы меңгерген. Репертуарын молайту үшін ол карнатик флейтаның мүмкіндіктерін зерттеу мақсатында сирек кездесетін рагаларды да орындайды.

Тазалықты үйретуші

Карнатик вокалы және флейтадан сабақ беретін Саравaнан студенттеріне өнерге деген құштарлықты сіңіреді. Теориялық білімнен гөрі практикалық орындауға баса назар аудару арқылы, ол доктор Н. Раманидің мұрасын жалғастырушы екенін көрсетеді. Әйгілі гуруы сияқты, оның оқыту әдісі сварштананың ең айқындығымен және классикалық дәстүрдің жоғары стандартымен ерекшеленеді. Таза карнатик музыкасының берік дәстүрін қатаң сақтап, халық музыкасының әсерінен мүлдем бас тартады. Сингапурда ол Сингапурдың карнатик музыка қауымының ең танымал сыншысы, Висвакала Бхарати Шри Иланаллур С. Сатьялингмнің, Апсарас Артс Лтд-нің музыкалық директорының құрметі мен батасын алды. Саравaнанның студенттерінің арасында барлық жастағы оқушылар және тіпті қазір Сингапур Ұлттық университетінің үнді оркестрінің музыкалық директоры болып табылатын доктор Н. Раманидің шәкірті де бар. Саравaнан хиндустаниден батыс классикалық музыкасына дейінгі басқа классикалық музыка жанрларынан шабыт алып, тіпті грек, парсы және қытай музыкасына қызығушылық танытады. Бұл оның концерттерінде карнатик музыкасының негізгі құрылымын өзгертпей, орындау деңгейін одан да жоғарылатуға мүмкіндік береді. Ол сондай-ақ 2007 жылдың шілдесінде Сингапурда және аймақ бойынша карнатик флейтасын тарату және танымал ету мақсатымен Vamshidwani атты алғашқы мекемені құрды.