Кіріспе

Mk VIII (A25) жеңіл танкi, сондай-ақ американдық президент Рузвельттiң бас дипломатиялық кеңесшiсi Гарри Хопкинс есiмiмен, және Бас штабтың спецификация нөмiрi A25, Екiншi дүниежүзiлiк соғыс кезiнде Vickers Armstrong компаниясымен өндiрiлген британдық жеңiл танкi болды. Mk VIII компанияның британдық армия үшiн салған жеңiл танктерiнiң соңғысы болды және ол Vickers Armstrong компаниясы жобалаған бұрынғы жеңiл танкi, Mk VII Tetrarch-тiң жалғасы болды. Mk VIII-ге бiрқатар өзгерiстер енгiзiлдi, ең бастысы оның енi, ұзындығы және салмағы артты, сондай-ақ бронясының қалыңдығы ұлғайтылды. Танкiнiң дизайны 1941 жылдың соңында Соғыс кеңсесiне ұсынылды, сол айда Соғыс кеңсесiнiң Танк кеңесi 1000 данаға алғашқы тапсырыс бердi, бұл сан қарашада 2410-ға дейiн өстi. Өндiрiс 1942 жылдың маусымында басталды, бiрақ дереу танкiмен қиындықтар туындады, және Соғыс кеңсесi мен Ұрыс машиналарын сынау орталығы шағымданғаннан кейiн дизайнда бiрқатар түзетулер енгiзуге тура келді. Бұл проблемалар соншалықты өткiр болды, 1943 жылдың ортасына дейiн тек 6 танк өндiрiлдi, ал 1945 жылдың ақпан айында өндiрiс тоқтағанда барлығы 100 дана ғана шығарылды. 1941 жылдың ортасына қарай Соғыс кеңсесi мен британдық армияның шенеуниктерi жеңiл танктердiң нашар қару-жарақтары мен бронясы, сондай-ақ соғыс кезінде көрсеткен нашар нәтижелерiне байланысты британдық армияда қолданудан тоқтату жөн деген шешiмге келді. Осылайша, Mk VIII көптеген танктер өндiрiлгенге дейiн ескiрiп қалды, және ешқайсысы да жауынгерлiк қимылдарға қатыспады. Соғыс кеңсесi осы шешiмдi ескере отырып, жобалау үшiн бiрқатар жоспарлар жасады, соның iшiнде барлау бөлiмшелерiн жабдықтау немесе оларға қанаттар бекiтiп, әуе күштерiне танктердi желкендер ретiнде буырып, әуе десанттық әскерлердi қолдауға жiберу идеясы қарастырылды; ақырында, салынған танктердi әуежайларды қорғау үшiн Корольдiк әуе күштерiне беруге шешiм қабылданды. Mk VIII-дiң бiр нұсқасы, Alecto өзiн-өзi жылға қозғалтатын артиллериялық қондырғы, гаубицамен жабдықталып, әуе десанттық әскерлерiнiң жақыннан қолдау көрсету құралы ретiнде пайдаланылуы тиiс болды; алайда олардың тек бiрнеше ғана данасы өндiрiлдi және ешқайсысы да жауынгерлiк қолданысқа енгiзiлген жоқ.

Даму тарихы

Mk VIII – британдық армия үшін Mk VII Tetrarch танкының ізбасары ретінде Vickers Armstrong компаниясы жобалаған жеңіл танк. Компания Mk VIII танкының Tetrarch танкысының дизайнын бірнеше жағынан, әсіресе брондау қорғау тұрғысынан жақсартатынын күткен. Оның броны Tetrarch танкысіне қарағанда қалыңдатылған, алдыңғы корпус пен мұнараның броны қалыңдығы , ал бүйірлік броны қалыңдығы , сондай-ақ мұнара мен корпусының беттері Tetrarch танкысіне қарағанда көбірек көлбеу бұрышпен жасалған, бұл оқтарды кері қайтаруға көмектесетін. Tetrarch танкысының өлшемдері де өзгертілді, Mk VIII танкысы 0,3 метрге ұзынырақ, 1 футқа (0 метрге) енірек және салмағы артты. Бұл өзгерістер танкты әуемен тасымалдау мүмкін емес етті, себебі ол General Aircraft Hamilcar планері үшін тым ауыр болды. Tetrarch танкысынан айырмашылығы, Mk VIII танкысының рульдік басқару жүйесі күшпен жұмыс істейтін.

Пайдалану тарихы

1941 жылдың ортасына қарай Соғыс кеңсесінің және Армияның шенеуніктері жеңіл танктер тұжырымдамасының британдық армия үшін тиімсіз және тым осал екеніне толық көз жеткізді. Бұл Франция шайқасы кезінде британдық жеңіл танктердің нашар өнімділігіне байланысты болды, себебі дұшпан танктеріне қарсы күресуге арналған танктар жетіспеуі салдарынан жеңіл танктер неміс бронетехникасына қарсы қолданылды; осының нәтижесінде жоғары шығындар Соғыс кеңсесін жеңіл танк конструкциясының қолайлылығын қайта қарастыруға мәжбүр етті. Жеңіл танктердің соғысқа дейінгі рөлі, яғни барлау, шағын экипаждармен және жолдан өту қабілеті жақсырақ барлау машиналарымен жақсы орындалатыны анықталды. 1942 жылдың желтоқсан айында жарияланған саяси есепте танкты барлау полкіне немесе арнайы операциялар үшін құрылған жеңіл танк полкіне беру ұсынылды. Бұл ұсыныстар талқыланды және қабылданбады, оның орнына құрастырылған танктерді әуежайлар мен әуе базаларын қорғау үшін Корольдік әуе күштеріне беру туралы шешім қабылданды. "Алекто" британдық әуе десант бөлімшелері соғыс кезінде қолданған гаубица сияқты қолдау қаруларын тасымалдауға арналған жартылай гусеницалық машиналарын алмастыру үшін жобаланды және 1942 жылдың соңында алғаш рет құрастырылды. Ол 75 мм-лік зеңбірекпен жабдықталған бронеавтомобильдердің орнына да қолданылуы мүмкін еді. Соғыс кеңсесі 2200 "Алекто" тапсырыс берді, бірақ олардың аз ғана саны өндірілді, олардың ешқайсысы қолданысқа енбеді; көптегендері Корольдік инженерлік бөлімшелері үшін бульдозерлерге айналдырылды.