Кіріспе
Жануарлар мен өсімдіктер арасындағы аралық организмдерді белгілеу үшін қолданылмайтын ескі термин. Зоофит (жануар-өсімдік) – жануарлар мен өсімдіктер арасында аралық жаратылыс деп саналған, немесе өсімдік сипаттамаларына ие жануар үшін қолданылмайтын ескі термин. 19 ғасырда олар әртүрлі таксондарды қамтитын Radiata ретінде қайта жіктелді, бірақ бұл термин Coelenterata терминімен алмастырылды, ол жануарлар типіне (Cnidaria) – (коралдар, нағыз медузалар, теңіз анемондары, теңіз қарындаштары және оларға жақын түрлер), губкалар және жаңқа желелері (Ctenophora) қатысты. Өсімдіктер мен жануарлар патшалығының шекарасында немесе арасында өмір сүретін ерекше жаратылыстар тобы 18 ғасырда көп пікірталас тудырды. Кейбір табиғат зерттеушілері оларды өсімдік пен жануардың қоспасы деп есептесе, ал басқалары оларды толығымен өсімдік немесе жануар деп санады (мысалы, теңіз анемондары).
A zoophyte (animal plant) is an obsolete term for an organism thought to be intermediate between animals and plants, or an animal with plant like attributes or appearance. In the 19th century they were reclassified as Radiata which included various taxa, a term superseded by Coelenterata referring more narrowly to the animal phyla Cnidaria (coral animals, true jellies, sea anemones, sea pens, and their allies), sponges, and Ctenophora (comb jellies). A group of strange creatures that exist somewhere on, or between, the boundaries of plants and animals kingdoms were the subject of considerable debate in the eighteenth century. Some naturalists believed that they were a blend of plant and animal; other naturalists considered them to be entirely either plant or animal (such as sea anemones).
Ежелгі және ортағасырлық және ерте заманауи дәуір
Шығыс мәдениеттерінде, мысалы, ежелгі Қытайда саңырауқұлақтар дәстүрлі қытай медицинасының мәтіндерінде өсімдіктер ретінде жіктелетін, ал кордицепс, әсіресе Ophiocordyceps sinensis, зоофиттер деп саналған. Зоофиттер ортағасырлық және қайта өрлеу дәуіріндегі емдік өсімдіктер туралы жазбаларда жиі кездеседі, олардың ішінде елеулі мысал – татар тоқтысы, жеміс ретінде қой өсіретін аңыздық өсімдік. Зоофиттер Диоскоридтің "De Materia Medica" және одан кейінгі бұл еңбектің, әсіресе Маттиолидің "Discorsi" атты түсіндірмелері сияқты, көптеген ықпалды ерте медициналық мәтіндерде кездеседі. Зоофиттер көбінесе экзотикалық, белгісіз өсімдіктердің пайда болуын түсіндіруге бағытталған ортағасырлық тыраштандыру ретінде қарастырылады. Мысалы, Генри Ли, Линней қоғамының мүшесі, "The Vegetable Lamb of Tartary" кітабында, мақтаның шығуын зоофиттермен байланыстырды. Зоофиттер туралы хабарлар он жетінші ғасырға дейін жалғасты, және Франсис Бэкон сияқты сол кезеңнің көптеген ықпалды ойшылдары олар туралы пікір білдірді. 1646 жылға дейін зоофиттер туралы таластар нақты жоққа шығарыла бастады, ал зоофиттерге деген күмән он жетінші және он сегізінші ғасырларда күшейді. Карл Линней 1758 жылы "Systema Naturae" еңбегінің 10-шы басылымын жариялағанда, зоологиялық номенклатураның басталуын белгіледі және Табиғат патшалығының үш бөлімін анықтады: тау жыныстары, өсімдіктер және жануарлар, "дегенмен, бұл үшеуінің барлығы литофиттерде, яғни маржандарда кездеседі". Ол зоофиттерді "жануарлар мен өсімдіктердің белгілері бар, құрама шағын организмдер" деп анықтады. Ол кораллдарды зерттеуші Эллистің еңбегін "зоофиттерді тапқан ақылды адам" деп бағалады. 1761 жылы ол Эллиске "зоофиттер жай ғана өсімдік тіршілігіне ие және жыл сайын ағаштар сияқты қабығының астында өседі" деп жазды. Олардың көпшілігі таспен қапталғандықтан, Жаратушы олардың жалаңаш гүлдерінен қоректенуіне мүмкіндік берді. Сондықтан да ол әрқайсысына "ауыз" деп аталатын тесік жасады. 1786 жылы кең зерттеулер жүргізгеннен кейін Эллис әлі де "табиғаттағы жануарлар мен өсімдіктер патшалықтарын бөліп тұратын байланыс қайда екеніне" сенімді емес еді және Линнейді көпшілігін жануарлар ретінде жіктеуге шақырды. Ол кейіннен Дэниел Соландер аяқтаған кітабында коралл жануарлары өз құрылыстарын өздері құрастырады деп ұсынды. Жорж Кювье өзінің 1817 жылғы "Жануарлар патшалығы" атты еңбегінде жануарлар патшалығының төрт бөлімінің бірін "Les Zoophytes ou Animaux Rayonnés" деп атады. 1834 жылғы ағылшын аудармасында "Radiata" термині қолданылып, бөлім "The Zoophytes, or Animalia Radiata" деп аталды, ал 1840 жылғы кеңейтілген аудармада "Бұл атаулардың ешқайсысы да сөзбе-сөз қолданылмайды, өйткені бөлімдегі барлық жануарлар сәулеленбейді; және Зоофит деген атаудың өзі, "өсімдік-жануар", қарама-қайшылық тудырады. Англияда Зоофит термині Францияға қарағанда әлдеқайда шектеулі, бірақ ол, мүмкін, жануарлар немесе өсімдіктер екендігі туралы даулар бар түрлерді қоспағанда, бірдей қолданылмайды". Оның ғылыми маңызы жойылғанына қарамастан, Чарльз Дарвин өзінің зерттеулерінде осы терминді қолдануын жалғастырды.