Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Милльштат-ам-Зе – Австрияның Каринтия жеріндегі Шпитталь-ан-дер-Драу ауданындағы базар қаласы. Миллштатт көлінің жағасында орналасқан дәстүрлі денсаулық сақтау орны және шипажай қаласы 1070 жыл шамасында негісталған бұрынғы бенедиктин Миллштатт аббаттығымен әйгілі.
Millstatt am See is a market town of the Spittal an der Drau District in Carinthia, Austria. The traditional health resort and spa town on Lake Millstatt is known for former Benedictine Millstatt Abbey, founded about 1070.
География
Ол Гуркталь Альптарының оңтүстік беткейінде (Нок таулары), көлдің солтүстік жағалауындағы аллювиалды дөңгелек жарым аралында орналасқан. Әкімшілік аумақ көл жағалауындағы АА биіктігінен Миллштаттер Альп массивінің жотасындағы АА биіктігіне дейін созылады. Оған Миллштатттың өзі, Обермиллштатт, Матцельсдорф және Лаубендорфтың кадастрлық аудандары кіреді. Миллштадт базарының астында бұрынғы бенедиктин монастырінің төрт массивті мұнарасы және ең жоғары нүктедегі монастырлық шіркеуі орналасқан кең ғимараттар жатыр.
It is situated on the southern slope of the Gurktal Alps (Nock Mountains), on an alluvial fan peninsula on the lake's northern shore. The municipal area reaches from an elevation of at the lakeside to AA at the crest of the Millstätter Alpe massif. It comprises the cadastral communities of Millstatt proper, Obermillstatt, Matzelsdorf, and Laubendorf. Beneath the Millstatt marketplace stand the extensive buildings of the former Benedictine monastery with its four massive towers and the monastery church at the highest point.
Тарих
Бұл аймақта табылған ең көне археологиялық артефактілер неолит дәуіріне дейін жетесе де, "Милштат" атауы кельт тіліндегі "мильс" сөзімен байланысты болуы мүмкін, ол "тау өзені" немесе "бұлақ" деген мағынаны білдіреді. Кельттер бұл аймаққа б.з.д. 5 ғасырынан бастап кіре бастады, ал олардың Норк патшалығы б.з. 16 жылы Рим империясының бақылауына өтті. 6 ғасырғы Ұлы көші-қон кезеңінде славян тайпалары мұнда Карантания княздығына қоныстанды, ол 8 ғасырдың соңында Бавария және Франк империясының шекаралық аймағына айналды. Аңыз бойынша, Карантания герцогы Домициан († 802?) христиан дініне көшті және Милштаттың алғашқы шіркеуін салды. Ол сондай-ақ мыңдаған ескі құдайлардың мүсіндерін ("mille statuae", гербке қараңыз) жинап, көлге тастады.
While the oldest archaeological artifacts found in the area date back to the Neolithic, the name "Millstatt" may refer to the Celtic expression "mils" meaning mountain stream or brook. The Celts entered this region from the 5th century BC onwards, their kingdom Noricum came under control of the Roman Empire in 16 BC. During the Migration Period in the 6th century Slavic tribes settled here in the principality of Carantania, which became a march of Bavaria and the Frankish Empire in the late 8th century. According to legend, a Carantanian duke Domitian († 802?) converted to Christianity and built the first church of Millstatt. He also had one thousand statues of pagan gods ("mille statuae", see the coat of arms) gathered and thrown into the lake.
Милльштадт абатлығы
1070 жылы бавариялық граф Арибо II және оның інісі Пото Милльштаттта бенедикттік монастырь құрды, оған көл маңындағы кең жерлерді, сондай-ақ Зальцбург және Фриулидегі иеліктерді сыйлады. Ешқандай құжат сақталмағандықтан, алғашқы монахтар Хирсау аббаттығынан келген болуы мүмкін. Монастырь шіркеуі, қазір Құтқарушы Мәсіх және Барлық Әулиелер шіркеуі, 12 ғасырдың екінші ширегінде салынды. Ол Каролингтер дәуірінен келген бұрынғы шіркеудің орнын басты, оның бір бөлігі кескен тас плиталары кейіннен қолданылды. Гориция, Ортенбург және Чили графтары монастырьдың вогты болған кезде, қауымда 150-ге жуық монах болды, олар Милльштатты Жоғарғы Каринтияның мәдени орталығына айналдырып, 1200 жыл шамасындағы «Милльштатт қолжазбасы» атты танымал кодексті орта биік неміс тілінде қалдырды. Экономикалық және тәртіптік қиындықтар монастырьдың құлдырауына алып келді, нәтижесінде 1469 жылы Папа Павел II оны таратып жіберді. Сол кезде Каринтия герцогы және Милльштатт вогты болған Габсбург императоры Фридрих III, 1469 жылдың 14 мамырында монастырь мен оның иеліктерін Әулие Георгий орденіне беру үшін осы шешімді қабылдады. Орден монастырьдің оңтүстігінде 1499 жылы аяқталған Ренессанс стиліндегі рыцарь сарайын қалдырды. Ол Осман әскерлерінің шабуылдарынан қорғануға арналған еді, бірақ рыцарьлар жеткіліксіз болғандықтан, аймақ 1473 және 1483 жылдар аралығында түріктер тарапынан бірнеше рет қиратылды. 1519 жылы император Максимилиан I қайтыс болғаннан кейін орденнің таратылуы басталды және 1598 жылы толығымен жойылды. Осы уақытқа дейін Реформация Каринтияға таралып, халықтың көп бөлігі протестантқа айналды. Ішкі Австрияның регенті және кейіннен Киелі Рим императоры болған Габсбург әміршісі Фердинанд II өзінің мұралық жерлерінде протестантизмді жоюды көздеді, сондықтан Милльштатт монастыры Граз иезуит колледжіне берілді. 1598 жылдан бастап иезуиттер қарсы реформацияны жүргізіп, жергілікті тұрғындарды католиктік сенімге қайта оралуға көндірді, тіпті оларды мәжбүрледі. Монастырь тарихы 1773 жылы Папа Климент XIV иезуиттер орденін таратып жібергенде аяқталды.
About 1070 the Bavarian Count Palatine Aribo II and his brother Poto established Millstatt Abbey, a Benedictine monastery, in Millstatt including a donation of extensive landed property around the lake and estates in Salzburg and Friuli. Although no document is saved the first monks probably descended from Hirsau Abbey. The monastery church, now parish church of Christ the Savior and All Saints, was erected in the second quarter of the 12th century. It replaced an earlier church from the days of the Carolingian dynasty, of which some cut stone slabs remained in secondary utilization. While the Counts of Gorizia, Ortenburg and Cilli held the office of a Vogt protector the monastic community included up to 150 brothers, who made Millstatt a cultural centre of Upper Carinthia and left a famous codex—the 'Millstatt Manuscript'—in Middle High German language from around 1200. The decline of the monastery in consequence of economic and disciplinary difficulties led to its abolition by Pope Paul II in 1469. The Habsburg emperor Frederick III, by this time also Carinthian duke and Vogt of Millstatt, had urged on this decision for the sake of his foundation of the knightly order of St. George to which he handed over the monastery and its estates on 14 May 1469. The order left a Renaissance knightly palace south of the monastery finished in 1499. It was meant to serve as a protector against the increasing attacks by Ottoman forces, however, the very few knights did not succeed and the area was devastated by the Turks several times between 1473 and 1483. After the death of Emperor Maximilian I in 1519 the disbandment of the order began until its final abolition in 1598. Meanwhile, the Reformation had spread throughout Carinthia and the majority of the population had turned Protestant. The Habsburg archduke Ferdinand II, regent of Inner Austria and later Holy Roman Emperor intended to exterminate Protestantism in his hereditary lands and therefore furnished the Jesuit College at Graz with the benefit of the Millstatt monastery. From 1598 onwards the Jesuits pushed the Counter Reformation by convincing as well as forcing the local inhabitants to return to the Catholic belief. The history of the monastery came to an end, when the Jesuit order was suppressed by Pope Clement XIV in 1773.
Жақында болған тарих
Осы күннен кейін Милльштат монастырь орталығы ретінде маңызсыздыққа тоңды және монастырь ғимараттары құлдырап кетті. Жоғарғы Каринтиямен бірге ол 1809 жылғы Шёнбрунн шарты бойынша Наполеонның Иллирия провинцияларының құрамына енді, бірақ 1815 жылы Вена конгресінің шешімімен Австрия империясына қайтарылды. 1825 жылы таушы Джозеф Киселак (1799–1831) осы жерден өтіп, қираған үйлер мен өткен шаңырақтың сұлулығын атап өтті. 1857 жылдан бастап Каринтия ескерткіштерін сақтаушы барон Готлиб фон Анкерсхофен (1795–1860) қалған өнер қазыналарын сақтауға белсенді кірісті. Қазіргі Милльштатт муниципалитеті 1848 жылғы төңкерістерден кейін құрылған Каринтия муниципалитеттерінің бірі ретінде пайда болды. 1888 жылы Обермилльштатт жеке коммуна ретінде бөлінді, бірақ Милльштатттың екі бөлігі 1973 жылы қайта бірікті. Милльштат 1960 жылдардан бері жаппай туризмнің (көбінесе Батыс Германиядан) танымал бағыты болды, бірақ соңғы кезде сапалы туризмнің және екінші үйлер/демалыс үйлерінің орталығына айналды.
After this date Millstatt fell into meaninglessness as monastic centre and the monastic buildings decayed. With Upper Carinthia it became part of the Napoleonic Illyrian Provinces according to the 1809 Treaty of Schönbrunn, but was restored to the Austrian Empire by resolution of the Vienna Congress in 1815. In 1825 the mountaineer Joseph Kyselak (1799–1831) passed the place and made a note of bedraggled houses and bygone splendour. From 1857 the Carinthian monument conservator Baron Gottlieb von Ankershofen (1795–1860) engaged himself to preserve the remaining art treasures. The present day municipality of Millstatt was established in the wake of the Revolutions of 1848 as one of the subsequently founded Carinthian municipalities. In 1888 Obermillstatt was split off as a separate community, but both parts of Millstatt merged again in 1973. Millstatt was since the 1960s a destination of mass tourism (mostly from West Germany), but has recently evolved as destination of quality tourism and a hotspot of second homes/ vacation properties.
Туризм
1869 жылы Венадан келген алғашқы қонақ пойызбен Вилах теміржол терминалына келгені және жергілікті қонақүйde тұрғаны құжатталып алынған. 1870 жылдан бастап Милльштат тыныш ауылдан Австрия-Мажарстан империясының ақсүйектері мен бай буржуазиясының танымал жазғы курортына айналды. Осы жылы бай баспагер және богемдік шыны өндірісі династиясының ұлы Рудольф Шюрер фон Вальдхайм 1883-84 жылдары сәулетші Карл Майредер жобалаған жобалар бойынша қаладағы алғашқы қонақ үй, Hotel See Villa-ны салу үшін Милльштадтқа келді. Аймақ 1873 жылы жақын маңдағы Шпиттал-Милльштаттерзее станциясына соқпалы теміржолдың ашылуы арқылы Австрияның Оңтүстік теміржолына тікелей қол жеткізді, содан кейін 1909 жылы Тауэрн теміржолының ашылуымен жалғасты. 1885 жылдың 7 маусымында император Франц Иосифтің кіші інісі, Австрияның эрцгерцогы Карл Людвиг See Villa-ға барып, оны жоғары бағалады; осылайша қонақ үйдің және жалпы Милльштаттың танымалдығы артты. 1880-90 жылдардағы Fin de siècle дәуірінде көптеген қонақүйлер мен пансиондар ашылды, ал ақсүйектер мен бай азаматтар көл жағасында сәнді демалыс үйлерін салғызды. Қаланың туризмге экономикалық тәуелділігі Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі алғашқы рецессияда айқын болды, ал кейін Милльштат 1920 жылдардың соңындағы Ұлы депрессиядан ауыр зардап шекті. Жергілікті билік 1921 жылы курорттық қала мәртебесін алуға тырысып, серуендеу аллеясын және курорттық бақтарды жасады, сондай-ақ 1931 жылы көрнекті секіргіш мұнарасы бар лидоны ашты. Алайда, 1933 жылдан бастап Германия үкіметі Бірінші Австрия Республикасына экономикалық санкциялар салғаннан кейін жағдай нашарлады. Сонымен қатар, австрофашизмнің күшеуі және Австрия Федеративтік мемлекетіне өту кезіндегі саяси көтеріліс 1934 жылғы шілде төңкерісі кезінде жергілікті нацистер Милльштат полиция бөліміне шабуыл жасаған кезде зор ұрыстарға әкелді. Туризм Екінші дүниежүзілік соғыста тоқырады, ал негізінен Берлиннен келген балаларға арналған бірнеше Kinderlandverschickung лагерлері құрылды. Соғыстан кейін көптеген виллалар британдық оккупациялық күштеріне тәркіленді. Дегенмен, 1950-1960 жылдары Милльштат негізінен Батыс Германиядан келген Wirtschaftswunder жаппай туризмінің танымал орнына айналды. Жаздағы түнгі қалу көрсеткіштері рекордтық деңгейге жетті, бұл көлдің биологиялық әртүрлілігі мен экологиясына елеулі әсер етті. Көлдегі эвтрофикацияны канализация жүйелері тоқтата алды, бірақ қонақтар санының төмендеуі де әсер етті, ол шамамен 1980 жылы ең жоғары шегіне жетті. Соңғы жылдары Милльштат көптеген демалыс үйлерінің орнына айналды.
A first guest from Vienna is documented in 1869, arriving by train at the Villach railway terminus and staying at the local inn. From about 1870 onwards Millstatt developed from a sedate village to a fashionable summer resort for the nobility and the wealthy bourgeoisie of the Austro Hungarian Empire. It was in this year when wealthy publisher and son of an old Bohemian glass manufacturing dynasty, Rudolf Schürer von Waldheim, came to Millstatt to build the first hotel in town, the Hotel See Villa according to plans designed by architect Karl Mayreder in 1883 84. The area gained direct access to the Austrian Southern Railway line by the opening of the branch off to nearby Spittal Millstättersee station in 1873, followed by the inauguration of the Tauern Railway line in 1909. On 7 June 1885, Archduke Karl Ludwig of Austria, younger brother of Emperor Franz Joseph, visited the See Villa and talked about it in highest tones; thus, increasing the popularity of the hotel and of Millstatt in general. During the Fin de siècle era of the 1880s and 90s numerous inns and hotels opened, while nobles and rich citizens had lavish holiday homes erected on the lakeside. The town's increasing economic dependence on tourism became obvious in the first recession during World War I, later Millstatt was badly hurt by the Great Depression of the late 1920s. The local authorities tried to encounter the narrow circumstances by obtaining spa town status in 1921, laying out a promenade and spa gardens, and the opening of the public lido with its prominent diving tower in 1931. However, conditions worsened with economic sanctions applied by the German government on the First Austrian Republic from 1933. In addition, the political turmoil during the rise of Austrofascism and the transition to the Federal State of Austria erupted in violent fights, when during the 1934 July Putsch local Nazis attacked the Millstatt police station. Tourism was definitely disrupted in World War II, while several Kinderlandverschickung camps were established, mainly for children from Berlin. After the war many villas were requisitioned by the British occupation forces. Nevertheless, in the 1950s and 60s, Millstatt became a popular destination of Wirtschaftswunder mass tourism, mainly from West Germany. The number of overnight stays in summer reached heady heights, largely affecting the biological diversity and ecology of the lake. The increasing eutrophication could be stemmed by sewage works, but also due to a declining number of guests, which has reached the climax around 1980. In recent years Millstatt has become the site of numerous vacation properties.
Мәдениет және өнер
Монастырь мұражайы монастырь ішінде орналасқан және аббатхана тарихы мен мәдени мұрасының шолуын ұсынады, мысалы, неолиттік артефакттар және Милльштадт қолжазбасының көшірмелері. Жиынтыққа шамамен 1140 жылға жатпайтын романдық киелі орын, 16 ғасырдан қалған түрме және Андреа Мантенья шеберханасынан шыққан Ренессанс кезеңінің сандығы кіреді. Кассон бұрын Паола Гонзаганың (1463–1497) – Мантуя маркграфы Людовико III Гонзаганың қызы және Гориция графы Леонардтың әйелінің құдайына тиесілі болған, ол 1495 жылы Әулие Георгий орденіне сыйлаған. 1981 жылдан бері жыл сайын «Милльштадт симпозиумы» академиялық конференциясы өтіп келеді, онда зерттеушілер Милльштадт және Каринтия тарихына қатысты түрлі мәселелерді талқылайды. Жазда «Musikwochen Millstatt» (Милльштадт музыка апталықтары) фестивалі монастырь шіркеуі мен оның төңірегінде түрлі концерттер ұйымдастырады, олардың ішінде қасиетті музыка, хор және классикалық туындылар, сондай-ақ джаз, камералық музыка, фортепиано және орган концерттері бар. Монастырь ғимараттарында бейнелеу өнері мен заманауи биге баса назар аударатын заманауи өнер орталығы («Artspace Millstatt») да орналасқан. 2018 жылдан бері «Милльштатттағы өнер велотуры» («KUNSTradln in Millstatt») атты көркемдік жоба қолға алынды, ол Милльштатттың барлық аймағында бірнеше көрме орындарын қамтиды. Қазірге дейін (2020) Австрия, Германия, АҚШ, Польша, Швейцария және Гватемаладан шамамен 130 белгілі суретші қатысты, мысалы, Бриджит Кованц, Эдит Крамер, Мария Лассниг, Хуберт Сиелецки, Йозеф Флох, Регина Хосе Галиндо, Освальд Оберхубер, Манфред Киленхофер және Мария Баумгартнер. Бұл жоба 2020 жылы үшінші рет өткізілді.
The monastery museum is situated within the cloister and presents a summary of the abbey's history and its cultural heritage, e. g. Neolithic artifacts and facsimiles of the Millstatt manuscript. The collection also includes a Romanesque shrine from about 1140, a dungeon from the 16th century and a Renaissance chest from the studio of Andrea Mantegna. The cassone once was part of the dowry of Paola Gonzaga (1463–1497), the daughter of Marquis Ludovico III Gonzaga of Mantua and wife of Count Leonhard of Gorizia, who bequested it to the Order of St. George in 1495. Since 1981 the "Millstatt Symposium", an academic conference, takes place every year, where researchers discuss different subjects concerning the history of Millstatt and Carinthia. In summer the "Musikwochen Millstatt" (Millstatt Music Weeks) festival performs various concerts in and around the monastery church including sacred music, choral and classical works as well as jazz, chamber music, piano and organ recitals. In the monastery buildings there is also a center for Modern Art ("Artspace Millstatt"), emphasizing Visual Arts and Modern Dance. Since 2018 an art exhibition project called Art cycling in Millstatt ("KUNSTradln in Millstatt") can be experienced, with several exhibition stations all over Millstatt. It featured up to now (2020) approximately 130 renowned artists from Austria, Germany, USA, Poland, Switzerland or Guatemala, f. e. Brigitte Kowanz, Edith Kramer, Maria Lassnig, Hubert Sielecki, Josef Floch, Regina José Galindo, Oswald Oberhuber, Manfred Kielnhofer, or Maria Baumgartner. This project took place in the year 2020 for the third time.