Хорватиялану процесі және Босниядағы этникалық өзгерістер
Croatisation
Хорватизация: этническая ассимиляция, влияние на сербов в Хорватии. Создание и борьба за православные епархии, монастыри Марча и Лика-Крбава. История, религия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хорватизация немесе Хорваттану (немесе;;) – мәдени ассимиляция процесі және оның салдары, онда этникалық тұрғыдан толыққанды хорват емес немесе хорват емес адамдар мен жерлер хорваттардың құрамына өтеді.
Croatisation or Croatization ( or ; ; is a process of cultural assimilation, and its consequences, in which people or lands ethnically only partially Croatian or non Croatian become Croatian.
Дін
Рим-католик хорват әскери шекарасындағы сербтер Сербияның Печ патриархатының қарауынан тыс болды және 1611 жылы қауымның талабы бойынша Папа Сербияның Марча монастырында орналасқан Марча (Вратаниа) епархиясын құрды. Ол Византиялық викарийді епископ етіп тағайындады, ол Загребтің Рим-католик епискобына бағынышты болды, серб православие христиандарын Риммен келісімге келтіру үшін жұмыс істеді, бұл аймақта католиктер мен сербтер арасында билік үшін күреске әкелді. 1695 жылы митрополит Атанасие Любоевич Лика-Крбава және Зринопольдің Серб православие епархиясын құрды және 1707 жылы император Иосиф I бекітті. 1735 жылы православиелік сербтер Марча монастырында наразылық білдірді, содан кейін ол 1753 жылға дейін Папа Рим-католик дін қызметкерлерін қалпына келтіргенге дейін Сербия православие шіркеуінің бөлігі болды. 1777 жылдың 17 маусымында Папа Пий VI Крижевциде Крижевци епархиясын тұрақты түрде құрды, осылайша Хорват грек-католик шіркеуі құрылды, ол Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін басқа халықтарды да – Югославияның русиндері мен украиндықтарын да қамтыды.
Serbs in the Roman Catholic Croatian Military Frontier were out of the jurisdiction of the Serbian Patriarchate of Peć and in 1611, after demands from the community, the Pope established the Eparchy of Marča (Vratanija) with its seat at the Serbian built Marča Monastery. He instated a Byzantine vicar as bishop, sub ordinate to the Roman Catholic bishop of Zagreb, working to bring Serbian Orthodox Christians into communion with Rome which caused a struggle of power between the Catholics and the Serbs over the region. In 1695, the Serbian Orthodox Eparchy of Lika Krbava and Zrinopolje was established by metropolitan Atanasije Ljubojevic and certified by Emperor Joseph I in 1707. In 1735, Orthodox Serbs protested in the Marča Monastery and it then became a part of the Serbian Orthodox Church until 1753 when the Pope restored the Roman Catholic clergy. On June 17, 1777, the Eparchy of Križevci was permanently established by Pope Pius VI with its see at Križevci, near Zagreb, thus forming the Croatian Greek Catholic Church which would after World War I include other people; Rusyns and Ukrainians of Yugoslavia.
19 ғасыр
XIX ғасырда идеологияның қалыптасуымен және оңтүстік славяндар арасында этно-ұлттық сана мен ұлттық біртүтастыққа қатысты белсенді саяси күрестермен бірге, Босния мен Герцеговинаның түрлі діни қауымдастықтарына, негізінен Сербия мен Хорватия тарапынан қатты қысым көрсетілді. Фра Антун Кнежевич осы тұрғыда ерекше құбылыс болмаса да, сөзді өте шебер қолданушылардың бірі болды. Ол, Фра Иван Франьо Юкичпен бірге – оның ерте кезеңдегі ұстазы және кеңесшісі болған, одан идеяларын үйреніп, қабылдаған – католиктердің, православиеліктердің және мұсылмандардың бір ұлт екенін, ал Босния мен Герцеговинаның терең мәдени және тарихи тамырлары бар ел екенін жақтады. Бұл екеуінің босниялық мәдениет пен тарихқа ең зор әсері тиді, бірақ процесті тоқтатуға жеткіліксіз болды. Одан да ертерек, кем дегенде XVII ғасырдан бастап, Босниядағы францискан орденінің көптеген мүшелері дінге қарамастан босниялық ұлттық сананы дамыту және қабылдау идеясын өркендетіп, оны орден ішінде күтіп, XVIII және XIX ғасырларға жеткізді. Осы арада, қазіргі ғалымдар хорватизацияны түрлі әдістер мен стратегиялар арқылы тарихи естелікке ықпал ету және оны өзгертудің ұзаққа созылған процесі деп қарастырды. Мысалы, Дубравко Ловренович оны босниялық ортағасырлық дәуірді қабылдау мен түсіндіруге ықпал ету, оның қазіргі қолданылуын қайта қарау және жаңаша түсіндіру арқылы, отандық және әсіресе көрші елдердің этно-діни және ұлтшыл элиталарының тарихи мифтер жасауынан бастап, көбінесе академиялық элитаның шеткі ғылым мен халықты адастыруына негізделген, тіл мен материалдық мұраны қамтитын, ұлттық сана мен мәдениет саясатына дейінгі түрлерде көрінетінін айтты. Хорваттардың әскери құрамы – Хорват қорғаныс кеңесі (ХВО) – көптеген муниципалитеттер мен қызметтерді бақылауына алып, жергілікті босниялық басшыларды қызметтен шеттету немесе ығыстыру арқылы билікке келді. Герцег-Босния билігі мен хорват әскері бұқаралық ақпарат құралдарын бақылауға алып, хорват идеяларын және пропагандасын таңулады. Хорват символикасы мен валютасы енгізілді, мектептерде хорват оқу бағдарламалары мен хорват тілі оқытыла бастады. Көптеген босниялықтар мемлекеттік және жеке сектордағы лауазымдарынан алынды, гуманитарлық көмек босниялықтардың мүддесіне қарсы басқарылды және таратылды, ал босниялықтар жалпы қысымға ұшырады. Олардың көптегені концлагерьлерге: Гелиодром, Дретель, Габела, Войно және Шунжеге жер аударылды. Югославияның тарап кеткеннен кейін, ресми тіл – серб-хорват тілі – жеке ресми тілдерге бөлінді, ал хорват тіліне қатысты процесс оның лексикасын хорваттандыруды қамтыды.
During the 19th century, with the emergence of ideologies and active political engagements on introduction of ethno national identity and nationhood among South Slavs, strong pressure was exerted on Bosnia and Herzegovina's diverse religious communities from outside forces, mainly from Serbia and Croatia. Although Fra Antun Knežević was not a unique phenomenon in this sense, he was certainly among the most articulate ones, and along with Fra. Ivan Franjo Jukić, who was his teacher and mentor earlier in his life and from whom he learned and adopted ideas, championed the notion that Catholics, Orthodox and Muslims are one nation and Bosnia and Herzegovina the country with deep cultural and historical roots. These two had the strongest impact and left the deepest mark on Bosnian culture and history, albeit insufficient to eventually halt the process. Even earlier, since at least the 17th century, many other members of the Franciscan order in Bosnia were developing and adopting the idea of a Bosniak identity regardless of religion, nurturing it within the brotherhood and carrying it over into 18th and 19th century. Meanwhile, contemporary scholars saw Croatisation as a long lasting process of influencing and changing historical memory, through various methods and strategies. Dubravko Lovrenović, for instance, saw it as influencing a reception and interpretation of Bosnian medieval times, underlining its contemporary usage via revision and re interpretation, in forms spanning from historical mythmaking by domestic and especially neighboring ethno religious and nationalist elites, to identity and culture politics, often based on fringe science and public demagoguery of academic elite, with language and material heritage in its midst. The Croatian Defence Council (HVO), the military formation of Croats, took control of many municipal governments and services, removing or marginalising local Bosniak leaders. Herzeg Bosnia authorities and Croat military forces took control of the media and imposed Croatian ideas and propaganda. Croatian symbols and currency were introduced, and Croatian curricula and the Croatian language were introduced in schools. Many Bosniaks were removed from positions in government and private business; humanitarian aid was managed and distributed to the Bosniaks' disadvantage; and Bosniaks in general were increasingly harassed. Many of them were deported to concentration camps: Heliodrom, Dretelj, Gabela, Vojno, and Šunje. Following the breakup of Yugoslavia, the official language Serbo Croatian broke up into separate official languages and the process in relation to Croatian involved the Croatisation of its lexicon.