Кіріспе

Хирургиялық жағдай
Шпигельдік жарықша – бұл апеневрозиялық фасцияның linea semilunaris және доға тәрізді сызықтың қосылысындағы тесіктен өтіп, ісік пайда болуына себеп болатын алдыңғы қабырғалық жарықшаның бір түрі. Ол іштің төменгі жағында, тығыз талшықты тіндер мен іш қабырғасы бұлшықеттерінің арасында пайда болады, соның нәтижесінде (Шпигельдік апоневрозы) құрылады. Бұл іш қабырғасы бұлшықеттері арасындағы әлсіз кеңістіктегі оментумның, майлы тіндердің немесе ішектің ішке қарай итерілуі болып табылады, ол ақырында ішекті немесе беткі майлы тінді тесіктен өткізіп, ақау тудырады. Соның салдарынан, бұл кеңістікте қалып болмауы керек ағзаның немесе ішек тізбегінің қозғалысын тудырады. Осы ажырасу (апоневроз) алдыңғы қабырғалық аймақта ең көп кездесетін жарықша орны болып табылады. Шпигельдік жарықшалар басқа жарықша түрлерімен салыстырғанда сирек кездеседі, себебі олар іш майының астында емес, бұлшықеттерге жалғасқан фасция тіні арасында дамиды. Шпигельдік жарықша әдетте кішкентай болады, диаметрі 1–2 см шамасында, және тіндердің қысылып қалу қаупі жоғары.

Белгілері мен симптомдары

Адамдар көбінесе үзілісті қылықтап ауыру, ісік немесе масса түрінде көрінеді, бұлардың барлығы ішек түйілуінің классикалық белгілері. Пациент тік тұрғанда ісігі болуы мүмкін, бірақ ыңғайсыздық кейде анатомиялық орны бойынша асқазан жарасы деп жаңылыстырылуы мүмкін. Пациент созылғанда ісік ауыруы мүмкін, бірақ жатқанда бұл ауыру басылады. Дегенмен, көптеген пациенттерде ешқандай айқын белгілер болмайды, бірақ Шпигель фасциясы орналасқан аймақта анық емес сезімталдық байқалады.

Диагностика

Ультрадыбыстық немесе КТ-суреті рентген сәулесіне қарағанда жаңдақ (грыжа) диагностикасы үшін жақсырақ бейнелеу мүмкіндігін береді. Ультрадыбыстық зонд бүйірден ортаға қарай жылжуы тиіс, Вальсальва маневрі кезінде төменгі эпигастральды артерияның алдында және ортасында гипоэхоикалық масса көрінуі керек. Спигельдік жаңдақтың (грыжаның) диагностикасы тек анамнез бен физикалық тексеруге сүйенгенде қиын болуы мүмкін. Лицензияланған медициналық маманның бастапқы диагностикалық консультациясынан кейін, Спигельдік жаңдақты (грыжаны) жоспарлы түрде хирургиялық емдеуге жарамды пациенттерге операция жасау үшін дәрігерге жүгіну ұсынылады.

Емдеу

Шпигельдік жарық майсығының тұрып қалу қаупі жоғары болғандықтан, оны ашық ота арқылы немесе лапароскопиялық хирургиямен түзетуге болады. Ота өте қарапайым, тек үлкен зақымдар ғана торлы протезді қажет етеді. Лапароскопиялық ішқуыс үстіндегі тор жабу жоспарына қарағанда, отадан кейінгі кезеңде асқынулар мен қайталану ықтималдығы айтарлықтай жоғары. Шпигельдік жарық майсығы түрмеге қамалу қаупі анықталғанда дереу ота жасалады. Бүгінде Шпигельдік жарық майсығын роботты лапароскопия арқылы түзетуге болады және көптеген науқастар сол күні үйге жіберіледі. Бұл жаңа, күрделі емес тәсіл кішкентай Шпигельдік жарық майсығына лапароскопиялық анықтау, азайту және жабудың артықшылықтарын біріктіреді, бұл шетелдік материалмен байланысты аурулар мен шығындарсыз. Торсыз лапароскопиялық тігіспен түзету – кішкентай Шпигельдік жарық майсығына күрделі емес тәсіл, ол шетелдік материалмен байланысты қиындықтар мен шығындарсыз жабылудың пайдасын ұсынады.

Епоним

Адриаан ван ден Шпигель 17 ғасырда Падуа университетінде анатомист болған. Ол 1619 жылы хирургия профессоры атанды және 1627 жылы осы сирек кездесетін жарықшаны алғаш рет сипаттады. Шпигельдік жарықша тарихы Шпигельдің қайтысынан жиырма жыл өткен соң, 1645 жылы мойындалды. 1764 жылы, шамамен бір ғасырдан кейін, фламанд анатомы Йозеф Клинкош Шпигель фасциясында орналасқан жарықшаны танып, сипаттады және «Шпигельдік жарықша» терминін енгізді.

Равентиран синдромы

Равиентиран Спигельдік грыжа және крипторхизм (түспеген ұрық) бірге болатын жаңа синдромды сипаттады. Осы ерекше синдромның, крипторхизмнің, жиі кездесетін асқынулары – ұрықтың бұрылуы және оның жасуша қатерлі ісігімен байланысы.