Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тилинг (шотланд гаэль тілінде: Tèalainn) – Шотландияның шығысындағы Ангус аймағында орналасқан ауыл. Ол Дунди қаласынан солтүстікке қарай шамамен 10 шақырым, Форфар қаласынан оңтүстікке қарай 13 шақырым қашықтықта жатыр. 15 шаршы миль (39 км²) құнарлы егіс жеріне тараған 347 шаруашылықта 700-ден астам адам тұрады. Мұнда бірнеше ірі, жұмыс істеп тұрған фермалар мен жайлы отбасылық үйлер орналасқан, бұл Дунди мен Ангус қалаларының маңындағы тұрғындар үшін ыңғайлы аймар. Ауылда ескі тастан салынған, бірақ гүлденіп келе жатқан бастауыш мектеп бар, онда бір уақытта 50 оқушы білім алады, ал тағы 10 бала балабақшаға қатысады. Тейлингтің көркем, ұйқылы, тыныш және табиғаты әсем жері оның қызықты тарихын жасырады. Оның тарихына тарихқа дейінгі қоныстар, ежелгі өрнектер, пиктілер, діни көтерілістер, екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты құпиялар, ауыл шаруашылығындағы өзгерістер және қауымның сақталуы кіреді. 100 жыл шамасында Тейлинг жер үйі деп белгілі бір оңтүстік жаққа орналасқан жерде ертедегі пиктілік қоныстың іздері табылды. Тейлингтегі алғашқы шіркеу 710 жылы Шотландияның солтүстік-шығысында 150-ге жуық шіркеу құрған папалық миссионер, Әулие Бонифациймен салынды. 1728 жылы Тейлинг шіркеуінің пасторы Джон Глас қызметтен шеттетіліп, Гласситтер деп аталатын жаңа шіркеу құрды. 1982 жылы Тейлинг шіркеуінің қауымы Муррос шіркеуімен біріккенде, 1300 жылға жуық жергілікті құлшылық тоқтатылды. Шіркеу әлі де тұр және қолданылып келе жатқан кішкентай зиратта 17 ғасырға дейінгі қалдықтар сақталған.
Tealing (Scottish Gaelic: Tèalainn) is a village in Angus in eastern Scotland, nestled at the foot of the Sidlaw Hills. It is just 6 mile (10 km) north of the city of Dundee and 8 mile (13 km) south of Forfar. With a population of just over 700 people living in 347 households scattered across 15 square miles (39 km2) of fertile farming land, it has several large working farms blended with comfortable family homes forming part of the Dundee and Angus commuter belt. There is an old stone built, but thriving little primary school with about 50 pupils at any one time and a further 10 youngsters attending the nursery school on the same site. Tealing's picturesque, slumbering, peaceful and idyllic setting belies its colourful past. Its history includes prehistoric settlement, ancient carvings, Picts, religious rebellion, World War intrigue, agricultural upheaval and community survival. There is evidence of an early Pictish settlement around 100 AD near a soutterain now known as the Tealing Earth house. The first church in Tealing was built in 710 AD by St Boniface, the papal missionary who founded around 150 churches in the north east of Scotland. In 1728, the Reverend John Glas of Tealing Parish Church was suspended and formed a breakaway church known as the Glasites. Almost 1,300 years of local worship came to an end in 1982 when the congregation of Tealing Church combined with the Murroes church. The church still stands and the small graveyard, which is still in use, has remains dating back to the 17th century.
Телинг әуеайлағы
1942 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Қорғаныс министрлігі Тилингте әуежай салды, ол соғыс уақытында тұтқын лагері ретінде де пайдаланылды. 1942 жылдың наурыз айында No.56 офицерлерді даярлау бөлімі ашылды, ол Hurricane, Master және Lysander ұшақтарымен жабдықталды. 1942 жылы бөлімдегі ұшқыштардың саны шамамен 35-40-қа дейін ауытқып келді, ал 1943 жылы 150-ге жетті. Осы әуежайға Тилингтің ең белгілі қонағы келді. 1942 жылдың 20 мамырында Тейлинг айналысында ерекше төрт қозғалтқышты ұшақ пайда болды, оны Эндел Пуусепп басқарды. Бұл Ұлыбританияға келген алғашқы ресейлік TB7 ұшақтарының бірі болды және ол Ресейдің Сыртқы істер министрі және Мемлекеттік қорғаныс комитеті төрағасының орынбасары Вячеслав Молотовты, Чекерсте сер Уинстон Черчилльмен кездесу үшін әскери миссиямен әкелді. Телинг әуежайы мүмкіндігінше аз назар аудару үшін таңдалған болуы мүмкін, және қауіпсіздік мақсатында сол кезде жергілікті ақпараттар жасырылды. Молотовқа Англияға сапарын жалғастыру үшін екі ұшақтан таңдау мүмкіндігі берілді. Ол таңдамаған ұшақ, кейіннен 1942 жылы Шотландиядағы Истребительдер басқармасының аға бақылаушысы болған 17-ші барон сэр Арчибальд Филип Хоуптың мәлімдемесінше, Йорк аңғарында құлап, Молотовтың қызметкерлерінің бірнеше мүшесі мен Жоғары Әскери-әуе күштерінің жоғары лауазымды қызметкерлері қаза тапты. Молотов 1942 жылдың 26 мамырында Англия-Кеңес келісіміне қол қою үшін Лондонға қауіпсіз жетті.
In 1942, during the Second World War, the Ministry of Defence built an aerodrome in Tealing which also found use in wartime as a Prisoner of War camp. No.56 Officer Training Unit opened in March 1942, equipped with Hurricane, Master and Lysander aircraft. The number of pilots training at the unit varied from about 35 to 40 in 1942, reaching a peak of 150 in 1943. It was at the aerodrome that Tealing's most famous visitor arrived. On 20 May 1942, a strange four engined aircraft appeared in the circuit at Tealing, piloted by Endel Puusepp. It was one of the first Russian TB7s to visit Britain and it brought Vyacheslav Molotov, Russian Foreign Minister and Deputy Chairman of the State Committee of Defence, on a military mission to meet Sir Winston Churchill at Chequers. Tealing airfield was probably chosen to attract as little attention as possible and, for security reasons, there was a local news blackout at the time. Molotov was given the choice of two aircraft in which to continue his journey to England. The one he did not select, as later revealed by Sir Archibald Philip Hope, 17th Baronet, Senior Controller of Fighter Command in Scotland in 1942, crashed in the Vale of York, killing various members of Molotov's staff and senior RAF personnel. Molotov arrived safely in London for the signing of the Anglo Soviet Treaty on 26 May 1942.
Сэр Уильям Стюарт Герцог-Ақсақал
Сэр Уильям Стюарт Дюк Эльдер, GCVO, DSc, LLD, MD, PhD, FRCP, FRCS, FRS[1] (22 сәуір 1898 — 27 наурыз 1978), Телинг қаласында дүниеге келген. Дюк Эльдердің әкесі Телинг еркін шіркеуінің пасторы, Нил Эльдер болған. Дюк Эльдер британдық және әлемдік офтальмология саласында ширек ғасырдан астам үлкен ықпалға ие болды. 1932 жылы ол сол кездегі премьер-министр Рамзи Макдональдқа глаукомадан операция жасады. 1933 жылы ол рыцарь атағын алды және одан кейін көптеген наградаларға ие болды, король Эдуард VIII, Георг VI және королева Елизавета II-нің көз хирургы қызметін атқарды. "Британдық медициналық журналында" жарияланған некрологында ол "жомарт жүректі, мейірімді шотланд, өзінің тартымды күлкісімен және әзілқойлық сезімімен жат адамдарды бірден жайлы қылатын" деп сипатталған.
Sir William Stewart Duke Elder, GCVO, DSc, LLD, MD, PhD, FRCP, FRCS, FRS[1] (22 April 1898 — 27 March 1978), was born in Tealing. Duke Elder's father was the Tealing Free Church Minister, the Reverend Neil Elder. Duke Elder became a dominant force in British and world ophthalmology for more than a quarter of a century. In 1932 he operated on the then Prime Minister, Ramsay MacDonald, for glaucoma. He was knighted in 1933 and subsequently earned many more honours, serving as the Surgeon Oculist to King Edward VIII, George VI and Queen Elizabeth II. His obituary in the British Medical Journal described him as "a warm hearted and friendly Scot, with his charming smile and puckish sense of humour he would at once put strangers at their ease."