Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Құрып кеткен динозаврлар туысы
Extinct genus of dinosaurs
Эрлианзавр (мағынасы "Эрлиан кесірткесі") – Азияда кейінгі креда кезеңінің Сеноман шөбінде, қазіргі Неймонгол, Ирен Дабасу формациясында өмір сүрген терризинозавр теропод динозаврлар туысы.
Erliansaurus (meaning "Erlian lizard") is a genus of therizinosaur theropod dinosaur that lived in Asia during the Cenomanian stage of the Late Cretaceous period in what is now Nei Mongol, Iren Dabasu Formation.
Ашылуы және атауы
1999 жылы Эрлианзаврдың қалдықтары Ішкі Монголиядағы Санхангоби маңынан табылды. Erliansaurus bellamanus түрі 2002 жылы Сюй Син, Чжан Сяохон, Пол Серено, Чжао Сицзин, Куан Сюэвэнь, Хан Цзюнь және Тан Лин сипаттады. Туыстың атауы Эрлиан қаласына сілтеме жасайды, ал түр атауы латын тіліндегі bellus, "әдемі" және manus, "қол" сөздерінен алынған, бұл алдыңғы аяқтың тамаша сақталуын көрсетеді. LH V0002 холотипі Ирэн Дабасу формациясында, Ценмандық кезеңге жататын қабаттарда табылды. Бұл – жетілмеген жасқа тиесілі жартылай қаңқа. Оған екі мойын, бір арқа және екі құйрық омыртқасы; оң жақ иық сүйегі; карпаль сүйектері жоқ сол жақ алдыңғы аяқ; жартылай оң ilium және сынық ischium және pubis; оң жамбас сүйегі; екі тібік сүйегі, оң жақ фибула және жартылай метатарсаль сүйектері кіреді. Бас сүйегінің іздері табылған жоқ. Эрлианзавр екі аяқты шөп жеуші динозавр болған. Терризинозауроидтерге тән емес, оның мойын омыртқалары салыстырмалы түрде қысқа болды. Сақталған жамбас сүйегі өте тік және дөңгелек жамбас басымен еректелді; оның өлшемдері белгілі. Тібік сүйегі ерекше пішіндес, алдыңғы жиегі жоғары және жоғарғы беті ойыс. Сол қол өте жақсы сақталған, барлық элементтері дерлік толық, оның қолында үлкен, күшті иілген және сүйкімді тырнақтар болған, олардың ішінде бармақ тырнағы ең ірісі болды, бірақ карпаль сүйектері жоқ. Дегенмен, кейбір алғашқы кладистік талдаулар оны Therizinosauridae тұқымдасының базалық өкілі ретінде анықтады. Төмендегі кладограмма – Хартман және авторлардың 2019 жылы жүргізген Therizinosauridae филогенетикалық талдауының нәтижесі.
The remains of Erliansaurus were found near Sanhangobi in Inner Mongolia in 1999. The type species, Erliansaurus bellamanus, was described by Xu Xing, Zhang Xiaohong, Paul Sereno, Zhao Xijin, Kuang Xuewen, Han Jun and Tan Lin in 2002. The generic name refers to the town of Erlian and the specific name is derived from Latin bellus, "beautiful", and manus, "hand", in reference to the exquisite preservation of the forelimb. The holotype, LH V0002, was uncovered in the Iren Dabasu Formation dating from the Cenomanian stage. It consists of a partial skeleton belonging to a subadult individual. It includes two cervical, one dorsal and two caudal vertebrae; a right scapula; a left forelimb only lacking the carpus; a partial right ilium and a fragmented ischium and pubis; the right femur; both tibiae, a right fibula and partial metatarsals. No skull traces were found. Erliansaurus was a bipedal herbivore. For a therizinosauroid, its cervicals were rather short. The preserved femur was very straight and had a very rounded femoral head; it measures The tibia was relatively elongated, measuring long. Its fibula had an uncommon form, with a very high front edge and a concave top. The left arm is exceptionally preserved with almost every element intact, its hands bore enormous, strongly recurved and pointed claws of which the thumb claw was the largest, however, the carpal bones are missing. Some early cladistic analyses however, have recovered it as a basal member of the Therizinosauridae. The cladogram below is the result of the recently performed phylogenetic analysis of the Therizinosauridae by Hartman et al. 2019.