Кіріспе

Динозаврлардың жойылған туысы

Еурониходон ("Еуропалық тырнақ тісі") – Еуропа мен Азияның соңғы бор дәуірінде кездесетін коэлурозавр динозаврының туысы. Еурониходон тек тістерінен ғана белгілі. Бұл тістер басқа бір коэлурозавр тістерінің туысы, Парониходонға ұқсас.

Түрлер

Euronychodon-ның екі түрі белгілі. E. portucalensis (Португалияның құрметіне аталған, Портукаледен – Портоның ежелгі атауы): қалдықтары үш тістен тұрады. 1988 жылы Paronychodon lacustris деп аталған, кейін олар жеке түр және туысқа жататындықтан жеткілікті айырмашылықтары бар екені анықталды. Олар Тавейро аймағынан табылған, бұл олардың Кампан және Маастрихт кезеңдеріне (шамамен 70 миллион жыл бұрын) жататынын көрсетеді. Euronychodon туысының типтік түрі E. portucalensis 1991 жылы Мигель Телес Антунес және Денис Сигоньо Расселл тарапынан аталды және сипатталды. Туыс атауы «Еуропа» және Paronychodon сөздерінің қысқартылған түрі. CEPUNL TV 20 – бұл тістердің бірі болып табылатын голотип. Оның ұзындығы 1,8 миллиметр, иілісқан, күшті созылған және D пішіндес қимасы бар. Қалған екі тіс, CEPUNL TV 18 және CEPUNL TV 19, паратиптер болып табылады. E. asiaticus (Азияның құрметіне аталған): бұл түрге жататын жеті тіс Өзбекстанның Биссекти формациясынан табылған (шамамен 92 миллион жыл бұрын) және 1995 жылы Лев Несов тарапынан аталды және сипатталды. Голотип – CCMGE N 9/12454; ал қалған алты тіс – паратиптер. Типтік тісте ішкі бетінде он төрт тік қабырға бар. Ол көбінесе nomen dubium деп саналады. E. portucalensis-тен әлдеқайда ертерек болғандықтан, ол басқа жануарға тиесілі болуы мүмкін. Несовтің өзі Euronychodon-ды таза формалық таксон деп есептеді және мұндай ерекше тістер жас жануарларда жақ сүйектерінің тігістері жабылатын кезде кездейсоқ пайда болатын тіс жұптарының нәтижесі болуы мүмкін деп болжады.

Жүйелілік

Тіс таксоны болғандықтан, Euronychodon-ның нақты туыстығын анықтау қиын. Тістері жақсы белгілі Paronychodon-ға ұқсас, ол одан бұрынғы синоним болуы мүмкін. Paronychodon бастапқыда Zapsalis-ке ұқсас деп сипатталған, тағы бір тіс таксоны, көбінесе Richardoestesia (мүмкін dromaeosaurid) синонимі ретінде қарастырылады. Кейіннен оған көптеген түрлі анықтамалар берілді: coelurid, ornithomimosaur, dromaeosaurid, archaeopterygid және troodontid, бірақ ол басқа да coelurosaurian theropod болуы да мүмкін. Сондықтан көптеген зерттеушілер мұндай таксондарды жай ғана анықталмаған теропод тістерін көрсетеді деп санайды, бірақ шағын консенсус оларды Deinonychosauria-ға жатқызады. Бір зерттеу көрсеткендей, тіс эмалі троодонтид Byronosaurus-та табылған эмальмен бірдей.

Палеобиология

Қалдықтар шағын жануарға қатысты екенін көрсетеді, оның ұзындығы шамамен екі метр (6,6 фут) болған. Тістері етқоректі немесе жәндікқоректі диетаға нұсқайды. Тавеирозавр да осы жерден табылған.