Кіріспе

Француз-американдық шеф Жан Жорж Вонгерхтен (; ʒɑ̃ʒɔʁʒ vɔŋɡəʁiʃtɛn; 1957 жылдың 16 наурызында Францияның Эльзас аймағында туған) – француз шефі. Вонгерхтен Майами Бич, Лас-Вегас, Лондон, Париж, Шанхай және Токио қалаларындағы, сондай-ақ Нью-Йорктегі «Жан Жорж» және Сан-Паулудағы «Тангара Жан Жорж» (Паласио Тангара, Oetker Collection) мейрамханаларының иесі. Ол Сент-Бартс қаласындағы «Еден Рок» мейрамханасының бас аспазы. Вонгерхтен бес аспаздық кітаптың авторы, оның екеуі Марк Биттманмен бірлесіп жазылған.

Ерте өмір және мансап

Францияның Эльзас аймағындағы Страсбургтің шетінде туып өскен Вонгергерхтеннің отбасылық өмірі ас үйде өтті, онда оның анасы мен әжесі күн сайын өздерінің бизнесінің 50-ге жуық қызметкеріне түскі ас дайындады. 16 жасында тамаққа деген сүйіспеншілігі оның болашақ мамандығын анықтады, ата-анасы оны үш жұлдызды Мишлен бағаланған "Оберж де л'Илл" мейрамханасына туған күніне апарып, той жасады. Вонгергерхтен оқуын аяқтағаннан кейін бірден "Оберж де л'Илл" мейрамханасында шеф Пол Хейберлиннің шәкірті ретінде жұмысқа кірісті. Ол Францияның ең танымал аспазшыларымен, соның ішінде Поль Бокюзбен және Францияның оңтүстігіндегі "L'Oasis" мейрамханасында Луи Оутьемен де жұмыс істеді. Көбінесе Оутьемен бірге жұмыс істеп, Вонгергерхтен 1980 жылдан 1985 жылға дейін әлемнің он шақты жерінде мейрамхана ашты, олардың ішінде Бангкоктағы "Oriental" қонақ үйі, Сингапурдағы "Meridien" қонақ үйі және Гонконгтағы "Mandarin" қонақ үйі болды. Вонгергерхтен, Жиральди және Суарес 1991 жылы "JoJo" бистросын ашты. "JoJo" "Жылдың ең үздік жаңа мейрамханасы" деп танылды және "The New York Times" газетінен үш жұлдыз алды.

Вонг

Вонгерхиттеннің келесі жобасы – Вонг, Шығыс дәмдеуіштері мен талғамдарына деген құмарлығын көрсетіп, "The New York Times" газетінен "жарылысқан дәмді тағамдары" үшін үш жұлдызды мақала алды. Вонгқа жақын орналасқан жерде Вонгерхиттен "Липстик" кафесін ашты, ол қала орталығындағы кеңсе қызметкерлеріне арналған, жайлы, сәнді ортада таңғы ас пен түскі ас ұсынды. "Липстик" кафесі кейін жабылды. 2009 жылдың қараша айында Vong ұзақ жылдар бойы орналасқан жерін жалдау шартын жаңартпау туралы шешім қабылдағаннан кейін белгісіз мерзімге жабылатыны хабарланды.

Жан-Жорж

1997 жылдың наурызында Вонгерштен Трамп Интернешнл қонақүйі мен мұнарасында «Жан Жорж» мейрамханасын ашты. Ашылғаннан кейін үш айдан да аз уақыт өткен соң «Нью-Йорк Таймс» газетінен төрт жұлдызды баға алды және «Эсквайр» журналында Джон Марианиден «Жыл шефі» сыйлығын жеңіп алды. «Жан Жорж» мейрамханасы «Мишлен» гидінен үш жұлдызды рейтинг алды, ол 2017 жылға дейін сақталды, содан кейін рейтингі екі жұлдызға төмендетілді.

Үш Вонг

Бір жарым жылдан кейін Вонгерхиттен Лондонның Найтсбридж ауданында екінші "Вонг" мейрамханасын ашып, үш жұлдызды мақалаға ие болды және 1996 жылы "Evening Standards" газетінің "Жылдың жаңа келгені" деп танылды. 1997 жылдың қыркүйегінде ол Гонконгтағы "Mandarin Oriental" қонақүйінде "Vong" мейрамханасын ашты, ол 1998 жылы "Robb Report" журналынан "Әлемдегі ең жақсы мейрамхана" сыйлығын алды. 2002 жылы Чикагода төртінші "Вонг" ашылды, ол "Lettuce Entertain You" мейрамхана корпорациясымен және Джефф Александрмен серіктестік құрып, "VTK (Vong's Thai Kitchen)" атанды. Бұл өзгеріс Жан-Жорж стилін кең аудиторияға қолжетімді бағамен ұсыну мақсатында жасалды. Содан бері үш қосымша "Вонг" мейрамханасы, оның ішінде "VTK" та жабылды.

Мерсер асханасы

Вонгерхиттен 1998 жылдың шілдесінде Соходағы Мерсер қонақ үйінде үшінші "Вонг" ресторанынан кейін "The Mercer Kitchen" ашты. Ашық асүй аймағында американдық провинциялық мәзір және "ортақ" үстелдер ұсынылатын бұл мейрамхана 2022 жылдың соңында жабылуға тиіс. Вонгерхиттен бұған себеп ретінде: "25 жыл өтті, керемет кезең болды" деді.

Басты

1998 жылы Жан Жорждің Prime стейкхаусы Невада штатының Лас-Вегасындағы Беллажио курортында ашылды. Стейкхаус әр күн сайын кешкі ас ұсынады және қонақтарға Беллажио әдемі фонтандарына көрініс ашатын аудада отыруға мүмкіндік береді. Америка Автомобиль Қауымдастығы оны "Төрт Алмаз" деңгейінде бағалаған.

Дәмдеуіштер нарығы

2004 жылы Vongerichten Нью-Йорк қаласында Оңтүстік-Шығыс Азияның көше тағамдарына негізделген Spice Market ашты. 2016 жылдың қыркүйек айында жалдау төлемақының өсуіне байланысты ол жабылды.

Перри көшесі

Перри көшесі 2005 жылы Нью-Йорк қаласында ашылды (француз-американдық).

Чемберс асханасы

Миннеаполистегі Чемберс асханасы 2007 жылы ашылды.

Мацуген

2008 жылы Вонгеріхтен Токиодан келген Мацушита ағайындарымен бірлесіп, Matsugen ашты.

J&G Steakhouse (Скотсдейл)

Вонгерхихен өзінің ең жаңа стейкхаусын 2008 жылдың желтоқсан айында Аризона штатының Скоттсдейл қаласындағы The Phoenician Resort құрылысының шатырында ашты. Бифштекс пен теңіз тағамдарынан тұратын мәзілі бар бұл мейрамхана The Arizona Republic газетінен төрт жұлдыз алды және Феникс/Скоттсдейл аймағындағы үздік үш стейкхаусқа кіреді.

Нарық

2009 жылдың қарашасында Вонгергерхтен Бостон қаласындағы W қонақ үйінде Market ашты. Осы орынның қарапайым әрі тартымды стиліне шабыттанған Жан Жорж, жаңа, жергілікті өнімдерге баса назар аударатын, жеңілдетілген мәзір жасады. Market 2013 жылдың желтоқсан айында жабылды. Нью-Йорктегі Culinary Concepts компаниясының өкілі Макс Буччини мәлімдеме жасады: "Бостон қаласындағы қонақ үйлердегі еңбекақы төлемінің өсуіне байланысты, оны іске қосу қиынға айналды".

Шангри-Ла қонақ үйі

Вонгерхтен 2009 жылы «Шангри Ла Ванкувер» қонақүйінде мейрамхана ашты. «Market by Jean Georges» – «Шангри Ла» мен Вонгерхтеннің алғашқы серіктестігі және шеф-аспаздың канадалық немесе Батыс жағалауының тағамдарымен алғашқы тәжірибесі.

Жан-Жорж стейкхаусы

Вонгерхихен Лас-Вегас Стрипіндегі казино курорттық қонақ үйі Ария курорт және казино ішінде өзімен аттас мейрамхана ашты. Мейрамханада Жапонияның Кобе қаласындағы Хёго префектурасынан алынған 5-санатты Кобе сиыр еті ұсынылады, бұл оны Америка Құрама Штаттарында осы етті ұсынатын сегіз мейрамхананың бірі етеді. 2017 жылдың мамыр айында Лас-Вегас стейкхаусы екі айлық жөндеуден өтті. Мейрамхана 2017 жылдың шілдесінде қайта ашылды. Жаңартылған атмосферамен қатар, Jean Georges Steakhouse-да үстел басындағы шаркутерия қызметі және жаңа авторлық коктейльдер енгізілді.

Париж кафесі

Париж кафесі 2019 жылдың 15 мамырында Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайында TWA қонақ үйі ашылған күні есігін ашты. Кафеде Trans World Airlines компаниясы TWA ұшу орталығын пайдаланған кездегі TWA рейстерінде берілген тағамдарға ұқсас ретро стильдегі тағамдар ұсынылады.

ABCV

Жан Жорждың алғашқы вегандық рестораны Манхэттендегі ABCV. The Infatuation, мейрамханаларды ұсынатын веб-сайт, оған 8.5/10 баға берді және 2017 жылғы Нью-Йорк қаласының ең жақсы жаңа мейрамханаларының бірі деп атады, былай деп жазды: "Олар көкөністен басқа нәрсе жасауға тырыспайды. Кажу ирімшігі жоқ және ештеңе "стейк" деп белгіленбеген. Олар жай ғана жасыл базардан тамаша көкөністер сатып алып, олардан дәмді тағамдар дайындайды".

Сот ісі

2008 жылдың қыркүйегінде Вонгерштен қызметкерлердің бірнеше мейрамханасынан түскен ұсынылған ақыларын менеджерлерге бағытталғанын мәлімдеп, берген 2,2 миллион долларлық сотқа келісім жасасты.

Ықпал

2005 жылы «Нью-Йорк» журналы соңғы екі онжылдықта ешбір аспазшының Нью-Йорк тұрғындарының тамақтану әдеттеріне, сондай-ақ басқа аспазшылардың тамақ дайындау өнеріне және мейрамханалардың стиліне одан көп әсер еткенін жазды. «Ол Американың жаңа талғамға (nouvelle cuisine) жауабын ойлап тапты», – дейді Марио Батали. «Мен алғаш рет Нью-Йоркке келгенімде, оның «Жай ас» кітабы жас аспазшылар үшін қасиетті грааль болды, ал «ЖоЖо» қаладағы ең ізделістік орынға айналды». Вонгерхтен 1987 жылы Нью-Йорк қаласында балқыған шоколадтан жасалған тортты өзі ойлап тапқанын айтады, бірақ француз аспазшысы және шоколатье Жак Торрес бұған қарсы шығып, мұндай тағам Францияда бұрыннан бар екенін дәлелдеді.

Жеке өмір

Вонгерхихтен Нью-Йорк қаласында тұрады. Олардың бір қызы бар. Вонгерхихтеннің бұрынғы некесінен Седрик (Пери-стрит мейрамханасының бас аспазы) және Луиза (жақында Нью-Йоркте «Шефтер клубы» деп аталатын мейрамхана ашқан) есімді екі ересек баласы да бар. Оның қызы Луиза Хамди Улукаяға үйленген.

Қоғамдық белсенділік

Вонгерихтен City Harvest ұйымының тағамдық кеңесінде қызмет етеді және Food Dreams деп аталатын өзінің қайырымдылық қорын басқарады.

Теледидар

2011 жылы Вонгерштен және оның әйелі Маржа Оңтүстік Корея мен Нью-Йорк қалаларында түсірілген «Кимчи хроникалары» атты саяхат және тамақ дайындау бағдарламасынан тұратын PBS телесериалын ұсынды.