Османдық империясының қалың визирі: Цыгалазаде Юсуф Синан Паша
Cığalazade Yusuf Sinan Pasha
Османдық империяның сұлтандық визирі Цыгалазаде Юсуф Синан Паша (1545-1605) – саяхатшы, әскери қолбасшы, теңіз флотының бас қолбасшысы. Тарихы, өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Осман империясының ұлы визирі (1596)
Grand Vizier of the Ottoman Empire (1596)
Шығалазаде Юсуф Синан-паша (Cığalazade Yusuf Sinan Pasha; 1545–1605), лақабы "Сикаланың ұлы" деген мағына береді, Османдық Италия мемлекет қайраткері болды. Мехмед III билігі тұсында 1596 жылдың 27 қазанынан 5 желтоқсанына дейін қырық күн бойы ұлы визир лауазымын атқарды. Ол сонымен қатар Капудан-паша (Осман флотының бас адмиралы) және әскери генерал болған. Ол Осман империясының классикалық дәуіріндегі ең қабілетті мемлекет қайраткерлерінің бірі еді, Парсы есебінен империяның шығысқа қарай кеңеюіне үлес қосты және Осман Венгриясын Габсбургтердің басқыншылығынан сәтті қорғады. Дегенмен, сарайдағы ішкі тартыстарға байланысты, лауазымда бір айдан астам болғаннан кейін визираттан кетіп қалды.
Cığalazade Yusuf Sinan Pasha (also known as Cağaloğlu Yusuf Sinan Pasha; 1545–1605), his epithet meaning "son of Cicala", was an Ottoman Italian statesman who held the office of Grand Vizier for forty days between 27 October to 5 December 1596, during the reign of Mehmed III. He was also a Kapudan Pasha (Grand Admiral of the Ottoman Navy) as well as a military general. He was one of the most capable statesmen of the Ottoman Classical Age, having contributed to the eastwards expansion of the empire at the expense of Persia and successfully defended Ottoman Hungary from Habsburg invasion. However, because of court intricacies, he resigned from the Vizierate after just over a month in office.
Ерте өмір
Ол 1545 жылы Генуяда немесе Мессинада Сикала әулетінің аристократиялық генуялық отбасының мүшесі ретінде Сципионе Сикала болып дүниеге келді. Оның кіші інісі Карло Чигала болды. Әкесі, Виконт (ди Цикала), Стефан Герлахтың сөзінше, Испания қызметіндегі корсар болған, ал анасы Кастельнуоводан (қазіргі Герцег-Нови) шыққан түрік әйелі болған деседі. 1560 немесе 1561 жылы Джерба шайқасында Осман флоты Виконт пен оның ұлын тұтқынға алды, олар алдымен Солтүстік Африкадағы Триполиге, содан кейін Константинопольге жеткізілді. Әкесі кейін құлдықтан азат етіліп, біраз уақыт Бейоғлуда (Пера) тұрғаннан кейін Мессинаға оралды, онда 1564 жылы қайтыс болды. Ұлы Сципион азат етілмеді, бірақ императорлық қызметке дайындалатын жас ұлдардан құралған Осман корпусына қабылданды. Ол қажеттілігі бойынша ислам дінін қабылдап, император сарайында тәрбиеленді және силахтар шеніне жетті. Ол Сүлеймен I-нің екі шөбересіне үйленді, соның арқасында байлыққа, жоғары лауазымға және Портадағы қорғауға ие болды.
He was born as Scipione Cicala in Genoa or Messina around 1545, as a member of the aristocratic Genoese family of Cicala. His younger brother was Carlo Cigala. His father, a Viscount (di Cicala), was, according to Stephan Gerlach, a corsair in the service of Spain, while his mother is said to have been a Turk from Castelnuovo (Herceg Novi today). The Visconte and his son, captured at the Battle of Djerba by the Ottoman navy in 1560 or 1561, were taken first to Tripoli in North Africa and then to Constantinople. The father was in due course ransomed from captivity and, after living for some time at Beyoğlu (Pera), returned to Messina, where he died in 1564. His son, Scipione, was not released, but was inducted into the Ottoman corps of young boys to be trained for imperial service. He converted, as was required, to Islam and was trained in the Imperial palace, rising to the rank of silahtar. He married two great granddaughters of Suleiman I and found himself assured of wealth, high office and protection at the Porte.
Саяси мансап
1575 жылы ол яничарлардың ағасы болды және бұл лауазымда 1578 жылға дейін қызмет етті. Мансабының келесі кезеңінде 1578-1590 жылдардағы ұзақ Осман-Парсы соғысында белсенді қатысты. 1583 жылы Ванның бейлербегі (генерал-губернаторы) болып тағайындалды, сондай-ақ сол жылы маңызды Ериван бекінісіне қолбасшылық етті, бірден везир дәрежесіне көтерілді. 1585 жылы Тәбризге қарсы жорықта Ван бейлербегі ретінде елеулі рөл атқарды. 1586 жылы Баязит билігіне тағайындалған Бейлербей ретінде соғыстың соңғы жылдары Батыс Парсыда сәтті әрекет етіп, Нихаванд пен Хамаданды Осман империясының бақылауына алды. 1590 жылғы бейбіт келісімнен кейін Эрзурумның губернаторы болды, ал 1591 жылы Капудан-паша, яки Осман флотының бас адмиралы атанды. Ол бұл лауазымды 1595 жылға дейін сақтап тұрды. Кожа Синан пашаның үшінші рет Ұлы визирлік қызметін атқарған кезінде (1593-1595) Төртінші визир болып тағайындалды. Сол тұста Осман империясы 1593 жылдан бері Австриямен соғысқан болатын. Осы кезде үшінші визир болып тағайындалған Қағалоғлу Юсуф Синан-паша 1596 жылғы венгр жорығында солтан Мехмед III-ке ілесіп жүрді. 1596 жылдың қыркүйегінде құлаған Хатван бекінісін азат етуге тырысты. 1596 жылдың қыркүйек-қазан айларындағы Егер (Егри) қамалында және қазан айындағы Мезо Керестес шайқасында Османның сәтті жеңісіне айналған соңғы шабуылға қатысты. Осы қызметтері үшін Ұлы визирлікке ие болды, бірақ Осман әскерлері арасында тәртіпті қалпына келтіру үшін қолданған шараларынан туған наразылық, Қырым татарларының ісіне араласуы және Дамат Ибрагим пашаны Ұлы визирлікке қайтаруды қалайтын сарайдағы күшті ықпалдар оны 40 күннен кейін осы лауазымнан шеттетуге себеп болды. 1597 жылдың желтоқсанынан 1598 жылдың қаңтарына дейін Дамаск биі болды. 1599 жылдың мамырында екінші рет Капудан-паша болып тағайындалды. 1604 жылы шығыс майданға қолбасшылық етті, онда өткен жылы Османлылар мен парсылар арасында жаңа соғыс басталған еді. 1605 жылғы жорығы сәтсіз аяқталды, ол Тәбризге қарай басқарған әскерлері Урмия көлінің жағасында жеңіліске ұшырады. Қағалоғлу Ван бекінісіне, содан кейін Диярбекирге шегінуге мәжбүр болды. Ол 1605 жылдың желтоқсанында осы шегіну кезінде қайтыс болды. Ол танымал түрік эстрада әншісі Илан Иремнің атасы болды.
He became Agha of the Janissaries in 1575 and retained this office until 1578. During the next phase of his career he saw much active service in the long Ottoman–Persian war of 1578–1590. He was beylerbey (governor general) of Van in 1583, and assumed command, in the same year, of the great fortress of Erivan, being raised to the rank of vizier at the same time. He also played a prominent role, once more as Beylerley of Van, in the campaign of 1585 against Tabriz. As Beylerbey of Bayazıt, an appointment which he received in 1586, he fought with success in western Persia during the last years of the war, bringing Nihavand and Hamadan under Ottoman control. After the peace of 1590, he was made governor of Erzurum, and in 1591, became Kapudan Pasha or Grand Admiral of the Ottoman fleet. He held this office until 1595. During the third Grand Vizierate (1593–1595) of Koca Sinan Pasha he was promoted to Fourth Vizier. At that time, the Ottomans had been at war with Austria since 1593. Cağaloğlu Yusuf Sinan Pasha, by then appointed Third Vizier, accompanied Sultan Mehmed III on the Hungarian campaign of 1596. He tried in vain to relieve the fortress of Hatvan, which fell in September 1596. He was present at the successful Ottoman siege of Eger (Eğri) (September–October 1596) and at the Battle of Mezö Keresztes in October 1596 and took part in the final assault that turned an imminent defeat into a notable triumph for the Ottomans. In reward for his services, he was made Grand Vizier, but the discontent arising from the measures which he used in an effort to restore discipline amongst the Ottoman forces, the troubles which followed his intervention in the affairs of the Crimean Tatars, and the existence at court of powerful influences eager to restore Damat İbrahim Pasha to the Grand Vizierate, brought about his deposition from this office after 40 days. He was Beylerbey of Damascus from December 1597 to January 1598. In May 1599, he was made Kapudan Pasha for the second time. In 1604, he assumed command of the eastern front, where a new war between the Ottomans and the Persians had broken out in the preceding year. His campaign of 1605 was unsuccessful, the forces he led towards Tabriz suffering defeat near the shore of Lake Urmia. Cağaloğlu had to withdraw to the fortress of Van and thence in the direction of Diyarbekir. He died in the course of this retreat in December 1605. He was ancestor of İlhan İrem, who is a famous Turkish pop singer.
Мұра
Стамбулдағы Кагалоглу ауданы, Түркияда қаланың баспасөз орталығы ретінде Лондондағы Флит көшесімен теңестірілгендіктен, әйгілі атауға ие, және Юсуф Синан-паша осы жерде сарай мен хамам (түрік моншасы) салған. Аудан оның есімімен аталып, бүгінгі күнге дейін сол атты сақтап келеді. Пашаның атымен аталған монша 1741 жылы қайта жаңартылған. Генуялық әнші-күйші Фабрицио Де Андренің "Sinàn Capudàn Pascià" әні Синан Пашаның тарихын айтады. Ән толығымен генуэз диалектінде жазылған және "Crêuza de mä" альбомына енген.
The Cağaloğlu quarter in Istanbul, a household name in Turkey for having been the equivalent of London's Fleet Street as the city's press center, and where Yusuf Sinan Pasha had constructed a palace and a hamam (Turkish bath), is named after him and carries his name to this day. The bath, known as Cağaloğlu Hamam after the Pasha, was reconstructed in 1741. The song "Sinàn Capudàn Pascià" by the Genoese singer songwriter Fabrizio De André tells the story of Sinan Pasha. It is completely in Genoese dialect and is part of the album Crêuza de mä.