Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағаш түрі
Species of tree
Searsia lucida, бұрын Rhus lucida деп белгіленген, және көбінесе жылтыр күні рис (ағылшын тілінде) немесе блинктаайбос (африкаанс тілінде) деп аталады.
Searsia lucida, previously known as Rhus lucida, and commonly known as the varnished kuni rhus (English) or blinktaaibos (Afrikaans).
Сипаттама
Ағаш көбінесе 2 метрден аспайтын биіктікке жетеді, бірақ бірнеше метрге дейін бұта ретінде жайылуы мүмкін. Сабақтары мен тармақтары тік және тура болады. Жас сабақтары қызыл, жылтыр, шайырлы және жабысқақ. Жапырақтары жылтыр ("lucida" = "жылтыр"), үш жапырақтан тұрады, былғары (жартылай былғары), қою жасыл немесе зәйтүн түсті (көбінесе түсіп бұрын қызғылт сары түске айналады). Жапырақшалардың пішіні кернеулі сопақша, көбінесе дөңгелек ұштарында кішкентай тіліктер болады. Жапырақшалар жоғары және төмен жағынан бірдей түсті, орталық жиыры және жақтағы ұсақ тамырлар анық көрінеді. Зақымдалған жапырақ беттері ақшыл болып, көңілсізденеді. Жапырақтың сабағы (тірегі) жоғарғы жартысында кем дегенде сәл қанатты болады. Маусымнан қазанға дейін кішкентай, сирек, гүлшоғырларында кремі түсті ақ гүлдер гүлдейді. Гүлдері кішкентай, гүл жапырақтары 2 мм-ден кіші. Оның диаметрі 4-5 мм шар тәрізді жемістері болады, бастапқыда жасыл, піскенде (қазан-қараша) жылтыр қоңыр түске айналады. Жемістерін құстар жейді.
The tree seldom reaches a height of more than 2 metres and can spread as a shrub over several meters too. The stems and branches are upright and erect. Young stems are red, shiny, resinous and sticky. The leaves are shiny ("lucida" = "shiny"), trifoliate, leathery (sub coriaceous), and a dark to olive green colour (often becoming orange before being shed). The leaflets' shape is obovate cuneate, often with small notches in their rounded tips. The leaflets are the same colour above and below, with a prominent central keel and fine lateral veins visible. Damaged leaf surfaces become pale, almost white. The leaf's petiole (stalk) is slightly winged, at least along its upper half. It produces creamy white flowers from June to October, in small, sparse, terminal inflorescences. The flowers are small, with petals less than 2 mm long. It bears spherical fruits 4–5 mm in diameter, which are initially green and turn shiny brown as they mature (Oct Nov). The fruits are eaten by birds.
Туысқан түрлері
Бұл түр Searsia pallens және Searsia undulata-ға өте ұқсас, олар оның таралу аймағының көп бөлігінде бірге кездеседі. Searsia pallens жапырағының да 10 мм-лік сәл қанатты жапырақ сабағы бар, бірақ оның жапырақшалары енінен (10 мм) қарағанда әлдеқайда ұзын (40 мм). Оның жапырақшаларында әр сантиметрге 4-6 бүйірлік тамыр бар. Searsia pallens-те сондай-ақ 4-5 мм ені бар жалтыраған жемістері бар, бірақ оның жемістері эллипстік-жұмыртқа тәрізді. Searsia lucida-ның керісінше, дөңгелек жемісі және жапырақтарында аз бүйірлік тамырлары (әр сантиметрге 2-3 ғана) бар. Searsia lucida-ның жапырақшалары да кеңірек және сопақша келген.
This species closely resembles Searsia pallens and Searsia undulata, which co occur over much of its distribution range. The leaf of Searsia pallens also has a 10mm petiole that is slightly winged, but it has leaflets that are much longer (40mm) than they are wide (10mm). Its leaflets have 4 to 6 lateral veins per centimeter. Searsia pallens also has glossy fruits that are 4 5mm wide, but its fruits are elliptical ovoid. Searsia lucida in contrast, has a rounded fruit, and fewer lateral veins on its leaves (only 2 or 3 per centimeter). The leaflets of Searsia lucida are also broader and more oval in shape.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл кішкентай ағаш Оңтүстік Африканың батыс жағалауында Сальданха шығанағынан Кейп аймағына дейін және шығыс жағалау бойында Мозамбик шекарасына жуық жерлерге дейін таралған. Оның таралу аймағы Лесотоны және Квазулу-Наталдың барлық аймағын қамтиды, сондай-ақ Эсватини арқылы Мпумаланганың жазық аймақтарына, Лимпопо провинциясына және Зимбабвеге дейін созылады. Бұл ағаш теңіз деңгейінен 2000 метрге дейінгі бұталы немесе орманды жерлерде өседі.
This small tree has a distribution along the West Coast of South Africa from Saldanha Bay around the Cape and up the East Coast almost until the Mozambique border. Its distribution area also encompasses Lesotho and the whole of Kwazulu Natal and stretches in an arm past Eswatini, right up the Lowveld areas of Mpumalanga and into Limpopo Province and Zimbabwe. It is found in scrub or forest areas from sea level to 2000 metres elevation.