Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Титизе-Нойштадт – Германия Федеративтік Республикасының оңтүстігіндегі Баден-Вюртемберг жерінің Брайсгау-Хохшварцвальд ауданындағы муниципалитет. Ол Нойштадт, Лангенорднах, Руденберг, Титизе, Шварценбах және Вальдаудан құралған алты қауымдастықты қамтиды. Нойштадт қаласы Кнайп су емдік және емдік әдістерімен танымал курорт қаласы. Бұдан басқа, ол қысқы спорт орталығы болып табылады.
Titisee Neustadt is a municipality in the district of Breisgau Hochschwarzwald in Baden Württemberg in southern Germany. It is made up of the six communities of Neustadt, Langenordnach, Rudenberg, Titisee, Schwärzenbach and Waldau. The town of Neustadt is a spa known for its Kneipp hydrotherapeutic and curative methods. Furthermore, it is a winter sport center.
География
Титизе қаласы Қара Орманның шығыс Фельдбергіндегі Титизе көлінің солтүстік жағалауында, теңіз деңгейінен 780-1192 метр биіктікте орналасқан. Нойштадт қаласы шығысқа қарай 5 шақырым қашықтықта жатыр. Қала Seebach (Көл бұлағы) деп аталатын шағын өзен бойында орналасқан, ол Фельдберг Беренталдан Титизе көлін сумен толықтыру үшін келеді, ал Gutach (Жақсы су) көлден ағып шығып, Нойштадттан шығысқа қарай Хаслахпен бірігіп, күшті ағысқа айналады, осыған байланысты Wutach (Қызыл су) деп аталады. Қаладан ағып шыққаннан кейін, ол танымал Wutachschlucht (Вутах шатқалы) арқылы өтеді және Рейн өзеніне құяды. Титизе-Нойштадттың ең биік нүктесі – Хохфирст шыңы, ол Ленцкирхпен муниципалдық шекарада көлге қарайды және Хохфирст мұнарасымен белгіленген. Оның биіктігі 1192 метрді құрайды.
The community of Titisee lies on the north shore of Titisee, a lake in the eastern Feldberg in the Black Forest, which ranges from 780 to 1192m above sea level. The community of Neustadt is found 5 km to the east. The town lies on a small river called the Seebach (Lake Brook) as it comes in from Feldberg Bärental to feed Titisee, as the Gutach (Good Water) as it flows out of the lake, and east of Neustadt, where it merges with the Haslach to become a whitewater torrent, as the Wutach (Furious Water). After flowing out of the town, it passes through the well known Wutachschlucht (Wutach Gorge), and ends by emptying into the Rhine. Titisee Neustadt's highest point is the Hochfirst, a peak overlooking the lake on the municipal boundary with Lenzkirch and marked by the Hochfirst Tower. It is 1192 m high.
Тарих
Титизе-Нойштадт алты ауылдық округке (Ньюштадт, Лангенорднах, Руденберг, Шварценбах, Титизе, Вальдау) бөлінген. Бұл округтер тарихи тұрғыдан дербес болған, алайда қазір бір муниципалитет ретінде біріктірілген.
Titisee Neustadt is divided into six communities (Neustadt, Langenordnach, Rudenberg, Schwärzenbach, Titisee, Waldau) which historically have been separate, although they are now amalgamated into one municipality.
Нейштадт қаласы
Нойштадт 1250 жылы Фюрстенберг князьдерімен құрылған. Кейіннен қала атауы бірнеше рет өзгерді: 1275 жылы Nova Civitas (латын тілінде "Жаңа қала" деген мағынаны білдіреді, неміс тіліндегі Neustadt атауымен бірдей мағынада), 1294 жылы Neuwenstadt, 1335 жылы Neuwen statt, 1630 жылы Neostadium және 1650 жылы New Statt, ал кейіннен қайтадан Neustadt аталды. 1669 жылдан 1806 жылға дейін Нойштадтта капуцин монастыры болды. 1817 жылы қаланың көп бөлігі үлкен өрт салдарынан қирады. 18 ғасырда қалада сағат жасау өндірісі дамып, экономиканың маңызды бір бөлігіне айналды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін азық-түлік тапшылығы болды. 1919 жылдың мамыр айында алғашқы қалалық сайлау өтті, онда әйелдер белсенді түрде қатысып, сайлау құқығына ие болды. Нәтижесінде төрт әйел қалалық кеңеске сайланды. 1923 жылы қала басшысы болып сайланған Карл Пфистер (1993 жылы Фрайбург қаласында қайтыс болды) жұмыс орындарын құрып, сақтап қалды. Ол бұл үшін АҚШ, Швейцария және Нидерландыдағы ірі банктермен келіссөздер жүргізіп, барлығы 700 000 рейхсмарка көлемінде қарыз алды. Ұлы депрессия кезінде мемлекеттік құрылыс жобалары сияқты жұмыс орындарын көбейту шаралары арқылы Нойштадттағы жұмыссыздық деңгейін салыстырмалы түрде төмен, 12% деңгейінде ұстап тұрды, ал Германия бойынша бұл көрсеткіш 18% болды. Кейіннен нацистік режим билікке келді, ол жергілікті газеттер Der Hochwächter және Echo vom Hochfirst-ті өз мақсаттары үшін пайдаланды, кейіннен оларды жапты. Бұл ықпалға қарамастан, Нойштадттағы партияның дауыс беру үлесі Титизедегіден әрқашан төмен болды, онда ол ұлттық орташа көрсеткішпен салыстырылды. Дегенмен, НСДАП жергілікті ұйымы 1933 жылы қала әкімшілік ғимаратына көшіп, балконын басып алып, бірнеше қоғам қайраткерлерін қызметтен шеттету немесе Хюфингенге жақын жердегі концлагерге жіберу арқылы жазалады. Ол кезде қала әкімі болған Бласиус Мюсле 1935 жылы кейінірек аудан басшысы (Крайслайтер) Бенедикт Кунермен ауыстырылды. Лангенорднах алғаш рет 1112 жылға жататын құжатта еске алынған. 1529 жылы 16 үйге ат қойылған, бірақ бұл жерде шіркеу болмаған. 1316 жылы Руденберг алғаш рет құжатта тіркелген. 1529 жылы бұл жерде "бірнеше үй" болған. 1810 жылы 191 тұрғыны болды. Шварценбах 1316 жылы алғаш рет құжатта айтылған. 1850 жылы 427 тұрғыны болды. Титизе алғаш рет 1111 жылы құжатта еске алынған. 1635 жылы Dettesee және Titinsee атаулары алғаш рет құжаттарда пайда болды. 1750 жылдан бастап қала Titisee деп атала бастады. Қала төрт бөліктен – Альтенвег, Шпригельсбах, Шилдвенде және Йосталь аңғарларынан құралған. Осы себепті қала 1929 жылға дейін Vierthäler немесе Viertäler ("Төрт аңғар") деп аталды. Вальдау алғаш рет 1111 жылы еске алынған, ал алғашқы құжаттамалық жазба 1178 жылы папалық құжатта тіркелген. 1807 жылдан бері мұнда католик шіркеуі бар.
Neustadt was founded in 1250 by the Princes of Fürstenberg. There followed various name changes: the town was called Nova Civitas in 1275 (which has the same meaning in Latin – "New City" – as the German name Neustadt), in 1294 Neuwenstadt, in 1335 Neuwen statt, in 1630 Neostadium and in 1650 New Statt before it later became Neustadt. From 1669 to 1806 there was a Capuchin monastery in Neustadt. In 1817, a great deal of the town was destroyed in a great fire. In the 18th century, the clockmaking trade developed in the town to become a major part of the economy. During World War I and shortly thereafter, a dearth of staple foods prevailed. In May 1919 the first municipal elections were held, which saw both active and passive participation by women, who now had the franchise. This led to four women finding themselves on the town council. The mayor who took office in 1923, Karl Pfister (d. 1993 in Freiburg) created and safeguarded jobs. This he managed to do through a loan of, all together, 700,000 Reichsmark, which he obtained through negotiations with major banks in the United States, Switzerland and the Netherlands. Through further job making measures, such as public building schemes, about the time of the Great Depression, he was in a position to keep the jobless rate in Neustadt at a comparatively low 12%, whereas it was then 18% in Germany as a whole. Later came the Nazi régime, which used Der Hochwächter and the Echo vom Hochfirst, the local newspapers, for their own ends, later shutting them both down. Despite exerting this influence, the Party's share of the vote in Neustadt was always lower than in Titisee, where it compared with the national average. Nevertheless, the NSDAP local moved into the town hall in 1933, occupied its balcony and made an example of a few people in public life by removing them from office or sending them to the local concentration camp near Hüfingen. Blasius Müßle, who became mayor at that time, was replaced in 1935 by the later Kreisleiter (District Leader) Benedikt Kuner. Langenordnach was first mentioned in a document dating back to 1112. In 1529, 16 houses were named; the place did not yet have a chapel. In 1316 Rudenberg had its first documentary mention. In 1529 the place already had "several houses". In 1810, there were 191 inhabitants. Schwärzenbach had its first documentary mention in 1316. In 1850, there were 427 inhabitants. In 1111, Titisee had its first documentary mention. In 1635 the names Dettesee and Titinsee first appear in documents. As of 1750 the name Titisee was commonly applied to the town. The town was put together from four parts, or valleys: Altenweg, Spriegelsbach, Schildwende and Jostal. For this reason, the town bore the name Vierthäler or Viertäler ("Four Valleys") until 1929. Waldau was first named in 1111 and the first documentary mention followed in 1178 in a papal document. Since 1807, there has been a Catholic parish.
Ортақ тарихы
Титизе-Нойштадт 1971 жылы сол кезге дейін тәуелсіз округ орталығы болған Нойштадт қаласымен, сондай-ақ Титизе және Руденберг қауымдастықтарының бірігуі арқасында құрылды. 1973 және 1974 жылдары Лангенорднах, Шварценбах және Вальдау қауымдастықтары да осы бірігуге қосылды.
Titisee Neustadt came into being in 1971 with the amalgamation of the until then independent district capital of Neustadt with the communities of Titisee and Rudenberg. In 1973 and 1974, the communities of Langenordnach, Schwärzenbach und Waldau were added to the amalgamation.
Мәдениет және туристік
Титизе-Нойштадт Германияның Сағат жолында орналасқан, ол Орталық Қара Орманнан Оңтүстік Қара Орман арқылы Баар аймағына дейін 320 шақырымдық демалыс маршруты.
Titisee Neustadt lies on the German Clock Road, a 320 km long holiday route that runs from the Central Black Forest through the Southern Black Forest to the Baar region.
Табиғи ескерткіштер
Титизе (Тити көлі) – соңғы мұз дәуірінде пайда болған көл. Бүгінде көлде жүзу, виндсерфинг және педаль қайықтармен жүзу сияқты демалыс шараларына мүмкіндік бар. Көлдің солтүстік жағалауында түрлі санаторийлер орналасқан, олар денсаулыққа қатысты қызметтер ұсынады, мысалы, Кнейпп әдісімен емдеу, лаймен емдеу, массаж және физиотерапия. Хохфирст секіргіш платформасы 1950 жылы салынған. COVID-19 пандемиясының салдарынан 2020–2021 жылғы Титизи-Нойштадт қаласындағы FIS шаңғыдан секіру әлем кубогы көрермендерсіз өтеді. Муниципалитет маңында қысқа саяхаттауға немесе күндізгі жаяу жүруге қолайлы көптеген жаяу жолдары бар. Қара Орман арқылы солтүстік-оңтүстік және шығыс-батыс бағыттарындағы ұзақ қашықтыққа арналған жаяу жолдары Титизи-Нойштадт қаласынан өтеді: үш негізгі солтүстік-оңтүстік бағыттарының ішінде Westweg Титизе арқылы, ал Mittelweg Нойштадт арқылы өтеді, ал ең ұзақ танылған шығыс-батыс бағыты – Фрайбург-Констанц көлі-Қара Орман жолы көлдің оңтүстік және шығыс жағалауларынан өтіп, содан кейін Хохфирстке көтеріледі. Еуропалық E1 жаяу жолы осы аймақта Westweg бағытын ұстанады.
The Titisee (Lake Titi) is a lake that was formed during the last ice age. Today, the lake is used for recreational activities like swimming, windsurfing and driving pedaloes. At the north shore of the lake, there are various spa hotels offering health related services like Kneipp cure, mudpack applications, massages and physiotherapy. The Hochfirst jump was built in 1950. Due to Covid 19, the 2020–21 FIS Ski Jump World Cup in Titisee Neustadt will take place without visitors. There are numerous hiking trails around the municipality suitable for short walks or all day hikes. Both north south and east west long distance footpaths across the Black Forest pass through Titisee Neustadt: of the three main north south routes, the Westweg passes through Titisee and the Mittelweg through Neustadt, while the longest established east west route, the Freiburg Lake Constance Black Forest Trail, passes around the south and east shores of the lake and then climbs the Hochfirst. The European walking route E1 follows the route of the Westweg in this section.
Жолдар
Титизи-Нейштадт Бундесстрассе (федералды тас жолы) B 31 (Брайзах – Линдау) бойында орналасқан, ол A 5 және A 81 автобандарымен солтүстік-оңтүстік бағытында тоғысады. B 31 тас жолынан қала ішінде Вейль-ам-Райнға қарай B 317 тас жолы бөлінеді. B 500 де Титизи-Нейштадт арқылы өтеді. Сонымен қатар, B 315 жақын маңда орналасқан.
Titisee Neustadt lies on Bundesstraße (Federal Highway) B 31 (Breisach Lindau) which joins both the A 5 and A 81 north south Autobahnen. From the B 31, the B 317 to Weil am Rhein branches off in the town. The B 500 likewise runs through Titisee Neustadt. Also, the B 315 lies nearby.
Қоғамдық көлік
Қаланың Титизеде және Невштадтта Хёллентальбан теміржолында екі станциясы бар. Breisgau S-Bahn деп аталатын жергілікті аймақтық пойыз желісі Фрайбург-им-Брейсгау қаласын Титизее және Невштадтпен сағатына екі рет байланыстырады. Пойыз әр сағатта Титизеде екі бағытқа бөлінеді: біреуі Дрейзенбан арқылы Зейбрюгке, екіншісі Невштадт арқылы Виллингенге қатынайды. Пойыздар жетпейтін аймақтарды автобустармен байланыстырады, мысалы Титизеден Ленцкирхке және Тодтнауға дейін.
The town has two railway stations at Titisee and Neustadt at the Höllentalbahn. The local regional train network named Breisgau S Bahn connects Freiburg im Breisgau with Titisee and Neustadt two times an hour. Every hour the train divides in Titisee into two sections, one going to Seebrugg on the Dreiseenbahn, the other going to Villingen via Neustadt. Buses cover areas not served by trains, for instance Titisee to Lenzkirch and Todtnau.
Соттар
Титизее-Нойштадт Фрайбург-им-Брейсгау мемлекеттік сот аймағына және Карлсруэ жоғары мемлекеттік сотының (Oberlandesgericht) аймағына қарасты магистратуралық сотқа (Amtsgericht) ие.
Titisee Neustadt has at its disposal a Magistrates' Court (Amtsgericht) which belongs to the state court region of Freiburg im Breisgau and to the supreme state court region (Oberlandesgericht) of Karlsruhe.
Құрметті азаматтар
Медициналық кеңесші доктор Йозеф Винтерхальтер (1796 жылы Сент-Маргенде туған; 1879 жылы Нойштадтта қайтыс болған), Нойштадт қаласындағы алғашқы аурухананың негізін қалаушы.
Medical adviser Dr. Josef Winterhalter (b. 1796 in St. Märgen; d. 1879 in Neustadt), founder of Neustadt's first hospital.
2012 жылғы цехтағы өрт
2012 жылдың 26 қарашасында Титизе-Невштадт қаласындағы мүмкіндігі шектеулі адамдарға арналған шеберханадағы ірі өрттен 14 адам қаза тауып, 8 адам жарақат алды. Өрт "Каритас" қайырымдылық қоры басқаратын орталықта болды. Өрт басталған кезде ғимаратта шамамен 50 адам болған деп есептеледі. Өрттің себебі әлі анықталған жоқ, бірақ жергілікті БАҚ қоймада жарылыс болған болуы мүмкін деген хабарды таратуда. Орталықта ағаш және металл өңдеу жұмыстары жүргізіледі, бірақ оның ішінде жанғыш заттар болған-жоқпыны әзірге белгісіз.
On 26 November 2012, 14 people were killed and 8 injured in a major fire at a workshop for disabled people in Titisee Neustadt. The blaze occurred at the centre run by the Caritas charity. About 50 people were believed to be in the building when the fire started. The cause is unclear, but local media reports that there may have been an explosion in a store room. The centre is reportedly used for woodwork and metalwork, but it is not known whether there were any flammable materials on site.