Кіріспе

Мысырлық еврей журналисі (1839–1912)

Якуб Сану (يعقوب صنوع, , ағылшынша Джеймс Сануа), сонымен қатар "Абу Надара" (أبو نظارة Abū Naẓẓārah "көздік киетін адам"; 9 қаңтар 1839 – 1912) – мысырлық еврей журналисі, ұлттық белсенді және драматург. Ол француз, ағылшын, түрік, парсы, иврит, итальян тілдерінде, сондай-ақ классикалық араб және египеттік араб тілдерінде жазған.

Ерте өмір

Сану египеттік еврей отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Мұхаммед Әли пашаның немересі, Мысыр мен Суданның кедиві принц Якенге қызмет етті. Якуб он үш жасында араб тілінде өлең жазып, оны принцтің алдында оқыды, принц жас баланың қабілетіне қатты таң қалды. Кейін принц оны 1853 жылы Италияның Ливорно қаласына білім алуға жіберді, онда ол өнер және әдебиетті оқыды. 1855 жылы Мысырға оралғаннан кейін, ол принцтің балаларына жеке сабақ берді, содан кейін Каирдегі өнер және қолөнер мектебінде мұғалім болып жұмыс істеді.

Журналистика және театр

Сануа Египетте журналист ретінде белсенділік танытып, араб және француз тілдерінің ішінде бірнеше тілде жазды. Ол 1870 жылдары египеттік театрдың дамуында маңызды рөл атқарды, араб тіліндегі түпнұсқа пьесалардың авторы ретінде де, француз пьесаларын өңдеу арқылы да. Алайда, ол сатирикалық ұлтшыл журналист ретінде өз заманында танымал болды, кедивтің де, британдық отарлаушылардың да ыңғайсыз адамына айналды. 1870 жылы кедив Исмаил-паша Санудың театр труппасын қаржылық тұрғыдан қолдап, оны "Египеттің Мольері" деп жариялады. Оның пьесаларында көбінесе египеттік араб тілінің әдеттегі сөйлеу түрі мен ұлтшылдық тақырыптар жиі кездеседі.