Кіріспе

2012 жылы теңіз апатына ұшыраған "Коста Конкордия" круиздік кемесі "Costa Crociere" компаниясы басқаратын круиздік кеме болды. Ол өзінің класының бірінші кемесі болды, одан кейін "Коста Серена", "Коста Пасифика", "Коста Фаволоса" және "Коста Фассиноса" сияқты бауыр кемелер, сондай-ақ "Carnival Cruise Line" үшін салынған "Carnival Splendor" кемелері салынды. 114,137 тонналық "Коста Конкордия" және оның бауырлары пайдалануға берілген кезде, Италияда салынған ең ірі кемелердің қатарында болды. 2012 жылдың 13 қаңтарында сағат 21:45-те "Коста Конкордия" Тиррен теңізінде, Изола-дель-Джильо аралының шығыс жағалауына жақын жартасқа соқтығысты. Бұл оқиға кеме корпусының сол жағында үлкен жарық жасады, нәтижесінде машина бөлімінің бір бөлігі суға батты, қозғалтқыштар мен кеме қызметтерінен қуат үзілді. Су ағыны күшейгенде кеме қисайды, аралға қарай итеріліп, жағалауға жақын жерге тіреліп, содан кейін оң жағына құлады, су астындағы жартасты тілікте тұрақсыз күйде қалды. "Коста Конкордияны" эвакуациялау алты сағаттан асты, ал бортта болған 3229 жолаушы мен 1023 экипаж мүшесінің арасында 32 адам қаза тапты. Сол кездегі кеме капитаны Франческо Шеттино кінәлі деп танылып, адам өліміне себеп болғаны, теңіз апатына кінәлі болғаны және кемесін тастап кеткені үшін сотталды. 2015 жылы ол он алты жылға бас бостандығынан айырылды. Кеме апаттан үш жыл өткен соң құлап қалған жерінен ізделіп табылғаннан кейін Генуя портына сүйретіліп, металл тескілеріне жіберілді.

Құрылымы мен құрылымы

Коста Конкордия 2004 жылы Карнавал корпорациясы Fincantieri компаниясынан тапсырыс берілді және Генуядағы Sestri Ponente кемежайда 6122 нөмірімен салынды. Модель Ева Герцигова атқан шампан бөтелкесі бірінші рет корпустың бетіне тигенде сынбады. Теңізшілер арасында мұндай жағдай жаман ырым деп есептеледі, және осы оқиға кеменің 2008 жылғы апаты мен 2012 жылғы суға батуына ішінара себеп болды деп саналады. Кеме 2006 жылдың 30 маусымында Костаға тапсырылды. Оның құрылысына 450 миллион евро (372 миллион фунт стерлинг) жұмсалды. "Конкордия" деген ат еуропалық елдер арасындағы келісім, бірлік және бейбітшілікке қол жеткізу тілегін білдіру мақсатында таңдалды.

Сипаттама

Коста Конкордья ұзын, ені және судың тереңдігі шамамен болды. Оның дизельдік электр станциясы алты 12 цилиндрлі Wärtsilä 12V46C төрт тактілі орташа жылдамдықты дизель генераторларынан тұрады, олардың жалпы қуаты шамамен болды. Бұл негізгі генераторлар кемедегі барлық тұтынушыларға, қозғалтқыштан бастап жарықтандыру және кондиционерлеу сияқты кемедегі сервистік функцияларға дейін қуат берді. Кемені екі 21 мегаваттты электр қозғалтқышы тұрақты қанатты пропеллерлерге жалғанған күйде қозғалтты. Оның жобалық қызмет ету жылдамдығы болды, бірақ теңіз сынақтары кезінде ол жылдамдыққа жетті.

Ыңғайлылықтар

Коста Конкордияда шамамен 1500 кабина болды; 505-і жеке балконмен, ал 55-і Самсара Спаға тікелей кіре алатын, Спа каюталары саналған; 58 люксте жеке балкон болды және 12-сі спаға тікелей кіре алатын. Коста Конкордияда теңіздегі әлемдегі ең үлкен жаттығу орталықтарының бірі – Самсара Спа, екі қабатты фитнес-орталық, спорт залы, талассотерапия бассейні, сауна, түрік моншасы және солярий болды. Кемеде төрт бассейн, екісі жылжымалы шатыры бар, бес джакузи, бес шипажай және басқы бассейн палубасында бассейн жанындағы кинотеатр болды. Сондай-ақ, кемеде бес ресторан болды, оның ішінде Конкордия клубы мен Самсара тек брондау арқылы тамақтануды қабылдады. Он үш бар болды, олардың ішінде сигара және коньяк бары, сондай-ақ кофе және шоколад бары бар еді. Көңіл көтеруге арналған мүмкіндіктерге үш қабатты театр, казино, футуристикалық дискотека, бейне ойындармен жабдықталған балалар аймағы және баскетбол алаңы кірді. Сонымен қатар, кемеде Гран-при автожарысы симуляторы және интернет-кафе де болды.

2008 жылғы садақ зақымдануы

2008 жылдың 22 қарашасында Сицилияның Палермо қаласындағы күшті жел салдарынан «Коста Конкордия» кемесінің мұрты докқа соғылып зақымданды. Ешкім жарақаттанбады, және жөндеу жұмыстары дереу басталды. Оқиғадан кейінгі желтоқсан айында бастапқы жөндеу жұмыстары аяқталды, бірақ іздер көрініп тұрды. Кейіннен 2011 жылы кеме күрделі жөндеуден өтіп, бұл аймақ толыққанды қалпына келтірілді.

2012 жылы жермен жегу және ішінара суға бату

2012 жылдың 13 қаңтарында капитан Франческо Скеттиноның басқаруымен «Коста Конкордия» Италияның Рим қаласына қызмет ететін Чивитавеккия портынан жеті түндік круизге шықты. Жергілікті уақыт бойынша сағат 21:45-те (UTC+1), тыныш теңізде және бұлтты ауа райында, кеме Италияның батыс жағалауындағы Изола-дель-Джильо аралының жанындағы жартасқа соқтығысты. Соқтығысу салдарынан кеме корпусының сол жағындағы үш бөлімінде (0 палубада) ұзын жарық пайда болды, бұл қуатты жоғалтуға, содан кейін қозғалыс пен электр жүйелерін жоғалтуға әкелді, кемені жарамсыз қылды. Суға толып, кеме сол жаққа қарай еңкейді. Жиырма төрт минуттан кейін, күшті жел кемені Гиглио аралына итеріп жіберді, ол Гиглио Порто ауылының солтүстігіндегі шалқая суға тіреліп, көп бөлігі су астында қалды. Кеменің шамамен жартысы су бетінде болды, бірақ тереңдікке батып кету қаупі болды. Кеме біртіндеп суға батып, қуатын толық жоғалтқан және жағалауға жақын болса да, алғашқы соқтығыстан кейін бір сағаттан астам уақыт өткен соң ғана кемені тастап кету туралы бұйрық берілді. Халықаралық теңіз заңдары кемеден кету туралы бұйрық берілгеннен кейін 30 минут ішінде барлық жолаушыларды эвакуациялауды талап етеді, бірақ «Коста Конкордияны» эвакуациялау алты сағаттан асты. Ол кезде кемеде 3206 жолаушы және 1023 экипаж мүшесі болды. Апат салдарынан 32 адам қаза тапты. Соңғы жоғалған адамның денесі, үндістандық экипаж мүшесі Рассел Ребелло 2014 жылдың 3 қарашасында табылды. Ребелло басқа жолаушыларды құтқару кезінде қаза болған болып көрінеді.

Құтқару

Smit International компаниясының алғашқы бағалауынша, «Costa Concordia» кемесі мен оның 2380 тонна отынын шығаруға 10 айға дейін уақыт кетеді деп есептелді. Smit кеменің экономикалық тұрғыдан жөндеуге келмейтіндей зақымдалғанын және оны толық құнсыздану ретінде есепке алуды ұсынды. Smit компаниясына алдымен Concordia кемесінен тек отынды шығару жұмысы тапсырылды. Отынды шығару операциясы кезінде Smit кеменің тұмшалудан бері үш апта ішінде орнынан жылғанын, бірақ оның жарылуы немесе тереңге бату қаупі жоқ екенін хабарлады. Кемеде орналасқан түрлі отын бактерілерінен отынды шығару 2012 жылғы наурыз айында Smit-тің алғашқы бағалауларынан кейін аяқталды. Бұл кемені құтқару және бөлшектеу үшін жағдай жасады. 2013 жылғы 17 қыркүйекте «Costa Concordia» кемесі парабоктелген процедура арқылы тік күйге келтірілді. Кемені құтқаруға кеткен шығын 799 миллион долларға дейін өсті. Сонымен қатар, кеме екі жерде ауыр деформацияға ұшырады. Titan Salvage компаниясы, құтқару операцияларын басқаратын компания, құтқару операциясының келесі кезеңі 2014 жылдың басына немесе ортасына дейін аяқталады деп есептеді. Осы «жүзбелі» операциядан кейін кеме Италия материгіндегі құтқару алаңына сүйретіліп, бөлшектеуге жіберіледі. 2014 жылғы 14 шілдеде «Costa Concordia» кемесін сүйреуге дайындау жұмыстары басталды. Осы кезде шығын 1 миллиард еуроға жетті. Сүйреу шығындары, кемені бөлшектеуге жұмсалатын 100 миллион еуро және Джильо аралына келтірілген зиянды жөндеуге кеткен шығындарды қоса алғанда, соңғы құны 1,5 миллиард еуро (2 миллиард доллар) болады деп күтілді. 23 шілдеде қайтадан жүзіп шыққаннан кейін кеме 14 кемеден тұратын эскортпен Генуяда бөлшектеуге арналған соңғы сапарын бастады. Төрт күндік сапардан кейін 27 шілдеде портқа жетті. Ол порттағы теңіз қабырғасына бекітіліп, бөлшектеу процесін күтіп тұрды. 2015 жылғы 11 мамырда алғашқы бөлшектеуден кейін, бірақ құтқару понтондарымен әлі де су бетінде ұсталып тұрған корпус 10 миль (16 км) қашықтықтағы Генуядағы Superbacino догына жоғарғы палубаларды алып тастау үшін сүйретілді. Соңғы понтонтар 2016 жылдың тамызында алынып тасталды және корпус 1 қыркүйекте соңғы бөлшектеу үшін құрғақ докқа жеткізілді. Кеменің бөлшектелуі 2017 жылғы 7 шілдеде аяқталды.

Танымал мәдениетте

2010 жылы «Коста Конкордия» кемесі Жан-Люк Годардың «Socialisme» фильмін түсіруге қолайлы орта болды. АҚШ ақыны және әншісі Пэтти Смит 2012 жылы шыққан «Banga» альбомының бір бөлігін кемеде жазды. Смит пен Ленни Кейді Годар «Socialisme» фильмін түсіріп жатқанда онымен бірге болуға шақырды. «Banga» CD буклетіне Смит пен оның тобының круиз кезінде түсірілген суреттері енгізілген. 2012 жылдың 11 сәуірінде Ұлыбританияда «Теңіздегі қорқыныш: Коста Конкордияның батуы» деген деректі фильм көрсетілді, сондай-ақ 4-арнада «Конкордияның батуы: камераға түсірілген» атты тағы бір фильм алғаш рет эфирге шықты. 2012 жылдың 14 шілдесінде «Круиздік кеме апаты: Конкордияның ішінде» атты деректі фильм алғаш рет Discovery арнасында, CNN Presents: Cruise to Disaster – CNN арнасында, ал «Inside Costa Concordia: Voices of Disaster» – National Geographic арнасында көрсетілді. Nova телешоуының 39-маусымдағы «Кемелер неге шөгеді» атты эпизоды Коста Конкордияның батуын талқылады. Кейіннен, Nova телешоуының 42-маусымдағы «Суға батқан кемені құтқару» эпизодында қатты зақымдалған «Коста Конкордияны» экологиялық апаттың алдын алу үшін апат орнынан алып тастауға жасалған құтқару жұмыстары мен бәсекелестік көрсетілді. 2013 жылдың 15 ақпанында ABC телеарнасының 20/20 бағдарламасы «Carnival Triumph» кемесінде болған өрттен кейін бату оқиғасы және құтқарылғандармен сұхбаттан тұратын арнайы репортаж көрсетті. Паоло Соррентиноның 2013 жылғы «Ұлы сұлулық» фильмінде «Коста Конкордия» кемесінің қираған қалдықтары бейнеленген. 2015 жылдың 10 қарашасында АҚШ-та таратылатын «Corrupt Crimes» криминалдық телесериалы «Коста Конкордия» кемесінің батуы туралы «Ашық теңіздегі өлім» атты эпизодты көрсетті. 2016 жылдың 20 мамырында Car Seat Headrest инди-рок тобы «The Ballad of the Costa Concordia» әнін қоса алғанда, 11-ші «Teens of Denial» альбомын шығарды, әннің мәтіні кеме апатына сілтеме жасайды.