Кіріспе

Британдық мүсінші, суретші және музыкант Ричард Уилсон (1953 жылдың 24 мамырында туған) – ағылшын мүсіншісі, инсталляциялар жасаушы суретші және музыкант.

Өмірбаян

Уилсон Лондонның Ислингтон қаласында дүниеге келген. Ол Лондон баспа колледжінде, Хорнси өнер колледжінде және Рединг университетінде оқыған. 1992 жылы Берлинде DAAD резидентурасын, 1998 жылы Архитектуралық қауымдастықта Мейда шақырылған суретшісі болып жұмыс істеді және 1988 жылы (Тони Крагг жеңіске жеткен кезде) және 1989 жылы (Ричард Лонг жеңіске жеткен кезде) Тернер сыйлығына үміткер болды. Уилсонның алғашқы жеке көрмесі 1976 жылы Лондондағы Coracle Press галереясында өткен «11 Pieces» болды. Одан бері ол әлем бойынша кем дегенде 50 жеке көрме ұйымдастырды. 1983 жылы Энн Бин және Пол Бервеллмен бірге Bow Gamelan ансамблін құрды. Уилсонның туындылары көлем, иллюзиялық кеңістік және естілу сезімімен байланысты архитектуралық мәселелермен сипатталады. Оның ең танымал жұмысы – 20:50, бұл белгілі пропорциялары бар бөлме, ішіне жоғары шағылыстыратын пайдаланылған май құйылған, бөлме төңкерілгендей сезім тудырады. Ол алғаш рет 1987 жылы Лондонның Мэттс галереясында көрсетілді және сайтқа тән инсталляциялық өнер жанрындағы маңызды туындылардың бірі саналады. Сол жылы уақытша (мамыр-маусым) инсталляциясы «Бір уақытта бір бөлік» Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы Тайн көпірінің оңтүстік мұнарасын толтырды. 1990-шы және 21-ші ғасырларда Уилсон кеңістіктің ішкі құрылымын өзгерту, кеңістік туралы адамдардың түсініктерін бұзу мақсатында, үлкен ауқымда жұмыс істеуді жалғастырды, мысалы, 2000 жылы Лондонның Миллениум күмбезіне жақын жерде «Шындықтың бір бөлігі» атты инсталляциясын орнатты. Ол кемеден 15% бөлігін кесіп алып, өзен төсегіне орнатудан тұрды. 2007 жылы Уилсон Ливерпуль қаласының орталық бөлігінде «Орынды аудару» инсталляциясын орнатты. Ливерпуль биенналесінің ұйымдастырушылары оны «сәулетке жасалған ең радикалды өзгеріс» деп сипаттады. Уилсон ғимараттың қабырғалары мен терезелерінен 8 метрлік диаметрлі дискіні кесіп алып, оны қозғалтқышқа бекітті, нәтижесінде ғимараттың бұл бөлігінің ішкі және сыртқы жақтары ауысып, екі минуттан астам уақыт бойы айналып тұрды. Ол 2011 жылы тоқтатылды. 2009 жылы Уилсонның архитектуралық интервенциясы «Блокты шарлау» Лондон экономика мектебінің (LSE) жаңа академиялық ғимаратының солтүстік-батыс жағына орнатылды. LSE тапсырысымен және Заманауи өнер қоғамының ұйымдастыруымен жасалған Square the Block – бұл ғимараттың қасбетіне еліктейтін және оны күңкірететін сыртқы мүсін. 2012 жылы «Бір минуттай күте тұрыңыздар, менің керемет ойым бар» инсталляциясы «Итальяндық жұмыс» фильмінің соңғы сахнасын Де Ла Уорр павильонының төбесінде, Бекшелл-онда қайта жандандырды. Уилсонға 2013 жылы Хитроу әуежайының жаңа 2-терминалында орнатылатын Slipstream жасау тапсырылды. Бұл жұмысы үшін ол 2014 жылы Marsh Award for Excellence in Public Sculpture сыйлығын алды. 2013 жылдың қыркүйегінде Уилсон Zatorski + Zatorski суретшілерімен бірлесіп, The Cultureship продюсерлігімен Темза өзеніндегі тарихи кемелерде «1513: Кемелер операсы» атты үлкен масштабтағы қойылымды жасады. Ол Шығыс Лондон университетінің сәулет және бейнелеу өнері мектебінде қонақ зерттеуші профессор болып жұмыс істейді. 2010 жылдың қараша айында университеттің құрметті докторлық дәрежесімен марапатталды.