Кіріспе

1945 жылы Франк Капра мен Анатоль Литвак түсірген фильм, Уинстон Черчилльдің кітабы.

"Соғыс Америкаға келеді" – Франк Капраның "Неге біз күресеміз" атты Екінші дүниежүзілік соғысқа арналған пропагандалық фильмдер сериясының жетінші және соңғы фильмі.

Қысқаша мазмұны

Фильмнің алғашқы бөлігі – Америка тарихының идеализацияланған нұсқасы, онда алғашқы қоныстар, Америка революциялық соғысы (Америкалық азамат соғысын есепке алмай) және Американың этникалық алуандығы көрсетіледі. Онда 22 иммигрант ұлты тізіледі, олардың 19-ы еуропалық, ал сол кездегі «негр», «жап» және «қытай» терминдері қолданылады. Фильмнің бұл бөлімі американдық тапқырлыққа, экономикалық байлыққа және әлеуметтік идеалдарға арналған ұзын мақтаумен аяқталады. Содан кейін 1931 жылы Жапонияның Маньчжурияға шабуылынан бастап Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі оқиғалар баяндалады. Фильмде американдық қоғамдық пікірдің бірте-бірте оқшаулану саясатынан одақтастарды қолдауға қалай өзгергені көрсетіледі және бұл өзгеріс Гэллаптың бірнеше сауалнамалары арқылы дәлелденеді. 1936 жылы қоғамдық пікір толығымен оқшаулануға бейімделген, американдықтардың 95%-ы «Еуропада тағы бір дүниежүзілік соғыс болған жағдайда Америка қайтадан қатысу керек пе?» деген сұраққа «жоқ» деп жауап береді. Конгресс соғысушы мемлекеттермен шикізат саудасына қару-жарақ эмбаргосы мен «ақша және алып жүру» қағидасын енгізеді. 1937 жылдың қыркүйегінде «Жапония мен Қытай арасындағы қазіргі қақтығыста сіздің көңіліңіз қай жаққа жатады?» деген сұраққа жауаптар: ҚЫТАЙ – 43%, ЖАПОНИЯ – 2%, БЕЛГІСІЗ – 55%, бірақ 1939 жылдың маусымында осы сұраққа 74% дауыс Қытайға беріледі. Жапонияға қарсы сезім АҚШ үкіметін Жапониямен мұнай және темір қалдықтарын саудалауды тоқтатуға мәжбүр етеді. 1939 жылдың қазанында американдықтардың 82%-ы Германияны Еуропада соғыс бастағаны үшін кінәлайды, бірақ 1941 жылдың қаңтарында Францияның құлауынан және АҚШ-қа қарсы бағытталған үшжақты келісімге қол қойылғаннан кейін «Біз соғыстан шет қалуымыз керек пе, әлде соғыс қаупіне қарамастан Ұлыбританияға көмектесуіміз керек пе?» деген сұрақ туындайды. «ҰЛЫБРИТАНИЯҒА КӨМЕКТЕСУ» деген жауап 68% дауыс жинайды. Одақтастарға қолдаудың артуы Ұлыбританияға (және Германия шабуыл жасағаннан кейін Кеңес Одағына) «Ленд-лиз» бағдарламасы арқылы көмек көрсетуге әкеледі. Фильмнің соңында (анимациялық карталар мен схемалардың фонында) американдықтардың соғысқа қатысуының өзін-өзі қорғау тұрғысынан маңызды екені егжей-тегжейлі дәлелденеді. Америка Құрама Штаттары үшін Африка-Еуразиядағы Остің жеңісінің қорқынышты салдары айтылады: Германияның Еуропа мен Африканы жаулап алуы олардың барлық шикізаттарын және өнеркәсіптік дамуының барлығын бір бақылауға алады. Әлемдегі 2 миллиард адамның арасында нацистер шамамен төрттен бір бөлігін – Еуропа мен Африканың 500 миллион адамын Германия үшін жұмыс істеуге мәжбүр етілген құл ретінде билейді. Германияның Ресейді жаулап алуы әлемдегі тағы бір өнеркәсіптік аймақтың шикізаттары мен өндіріс қуатын қосады, ал әлем халқының тағы 200 миллионы нацистік еңбекке жұмсалады. Жапонияның Шығысты жаулап алуы олардың зауыттарына сол аймақтың шексіз ресурстарын құяды, ал жер бетіндегі халықтың бір миллиарды олардың билігіне бағынады, олардың өнеркәсіптік машинасының құлдарына айналады. Солтүстік және Оңтүстік Америкада біз Жер бетінің 3/10 бөлігіндегі шикізаттармен, ал Остің 7/10 бөлігіндегі ресурстармен қаламыз. Бізде олардың үш өнеркәсіптік аймағына қарсы бір өнеркәсіптік аймақ болады. Бізде әлем халқының 1/8 бөлігі, ал олардың 7/8 бөлігіне қарсымыз. Егер біз Солтүстік және Оңтүстік Американың басқа елдерімен бірге 30 миллион толық жабдықталған әскерді жинай алсақ, Остің күштері 200 миллион адамды жинап алады. Осылайша, Еуропа мен Азиядағы Остің жеңісі бізді жалғыз және дерлік толық қоршауға алып келеді, өзімізден он есе күшті жауларға қарсы тұруға мәжбүр етеді. Фильм Пёрл-Харборға жасалған шабуылмен аяқталады, онда Гавайиде шабуыл болған кезде Вашингтондағы Сабуро Курусу басқаратын жапон делегациясы американдықтармен келіссөздер жүргізіп жатыр. Бұл «түйенің арқасын сындырған сабан» болып табылады, ол АҚШ-ты соғысқа кіруге итермелейді.