Кіріспе
Германияның Мекленбург-Ворпомерния штатындағы Рюген аралындағы мүйіс. Аркона мүйісі (Kap Arkona) – Германияның Мекленбург-Ворпомерния штатындағы Рюген аралында орналасқан, 45 метр (150 фут) биіктіктегі мүйіс. Ол Виттоу түбегінің ұшын құрайды және Жасмунд ұлттық паркінен бірнеше шақырым солтүстікке орналасқан. Аркона мүйісінің қорғалатын ландшафты және Витт балықшылар ауылы Путгартен муниципалитетіне қарасты және Рюгендегі ең танымал туристік орындардың бірі болып есептеледі, жыл сайын шамамен 800 000 келушіні қабылдайды. Мүйісте екі маяк, навигациялық мұнара, екі әскери бункер кешені, Яромарсбург славян бекінісі және бірнеше туристік ғимараттар (ресторандар, пабтар және сувенирлік дүкендер) орналасқан. Геологиялық ерекшеліктері мен ауа райының өзгеруіне байланысты, әсіресе қыс мезгілінде, жағалаудың құлауы жиі болады. Аркона мүйісін көбінесе "Рюгеннің ең солтүстік нүктесі" деп атайды, бірақ бұл рас емес. Шамамен бір километр солтүстік-батысқа қарай, тік жағалауда Геллорт деп аталатын нүкте бар, ол сәл солтүстікке орналасқан. Геллорттың тікелей астында 165 тонналық мұздықтан келген, Сибеншнейдерштейн (Төменгі немісше: Söbenschniederstein) деп аталатын үлкен тас жатыр. Мүйістен құрлықтан да, теңізден де аралдың әсем көрінісін тамашалауға болады.
Cape Arkona (Kap Arkona) is a 45 metre (150 foot) high cape on the island of Rügen in Mecklenburg Vorpommern, Germany. It forms the tip of the Wittow peninsula, just a few kilometres north of the Jasmund National Park. The protected landscape of Cape Arkona, together with the fishing village of Vitt, belongs to the municipality of Putgarten and is one of the most popular tourist destinations on Rügen, receiving about 800,000 visitors annually. On the cape there are two lighthouses, a navigation tower, two military bunker complexes, the Slavic temple fortress of Jaromarsburg and several tourist buildings (restaurants, pubs and souvenir shops). Because of its geology and the weathering that occurs here, there are frequent coastal collapses, especially in winter. Cape Arkona is often referred to as "the northernmost point of Rügen", which is not true. Approximately one kilometre to the north west, there is a point on the steep coast, known as the Gellort, which is a little further north. Directly at the foot of the Gellort is a 165 ton glacial erratic boulder known as the Siebenschneiderstein (Low German: Söbenschniedersteen). The cape offers a view of the island, both from land or sea.
Маяктар мен навигациялық мұнара
Екі маяқтың кішісі 1826/27 жылдары Карл Фридрих Шинкельдің жобалары негізінде кірпіштен салынды және 1828 жылы қолданысқа берілді. Оның биіктігі 19,3 метр, ал фокус биіктігі – [мәлімет жоқ]. Үш қабатты мұнараның бөлмелері операциялық және қойма ретінде пайдаланылады. Оны «Шинкель мұнарасы» (Schinkelturm) деп те атайды. 1905 жылдың 31 наурызында ол қызметтен шығарылды. Бұл Германияның Балтық теңізі жағалауындағы Травемунде маяғынан кейінгі екінші ең көне маяқ. Ең үлкен мұнара 1901/02 жылдары ескі мұнараның жанына салынды және 1905 жылдың 1 сәуірінде қолданысқа берілді. Оның биіктігі 35 метр, ал фокус биіктігі – [мәлімет жоқ]. Ол кірпіштен салынған және сегізбұрышты гранит негізде тұр. 90 жыл бойы оның жарық көзі екі доғалы шам болды, бірақ 1995 жылы металл-галогенді шаммен ауыстырылды. Бұл, айналмалы үштік оптикамен біріктіріліп, 17 секунд сайын 3 рет жарқырап шығады. Ескі теңіз навигациялық мұнарасы (нем. Peilturm) 1927 жылы кірпіштен салынды және теңіз навигациялық маяғы ретінде қызмет етті. 1911 жылдан 1925 жылға дейін 1909 жылы құрылған Сассниц-Треллеборг теміржол паромдарының навигациясын жақсарту үшін радио толқындарын пайдалану бойынша сол кездегі жаңашылдықтар жасалды. Қоршау ішіндегі радио станциясының негіздері бүгінге дейін сақталған. Дегенмен, навигациялық мұнараның техникалық жабдықтары 1945 жылы жойылды.
Барлық үш мұнара 1990 жылдардың басында қайта жаңартылып, келушілерге ашық. Ескі маяқта қазір мұражай және азаматтық жазбалар бөлімі орналасқан. Мұнара алдындағы жердегі кішкентай тақташаға үйлену тойы туралы естелік жазылуы мүмкін. Навигациялық мұнара өнер мұражайы және студия ретінде пайдаланылады. Әр мұнарада Рюген және әсіресе Витов түбегінің панорамалық көрінісін ашатын қарау платформасы бар. Асқараңғы ауа райында тіпті Данияның Мён аралына дейін көруге болады.
Жаромарсбург
9-12 ғасырларда Яромарсбург – славян тайпасы ранидің Свантевит құдайына арналған қасиетті орны болды. Мүйістің ұшында орналасқан, үш жағынан тік жарлармен, ал құрлық жағынан 25 метрлік қорғанмен қоршалған. Қорған ішіндегі храм 1068 жылы Ретра қиратылғаннан кейін Мекленбург славяндары үшін маңызды діни орталыққа айналды. 1168 жылы Дания королі Вальдемар I Рюгенді жаулап алды, одан кейін ол христиан дініне көшті. Шіркеулер салынды, ал қамал мен оның храмы бұзылды. Аркона мүйісіндегі жартастар соңғы ғасырларда бірнеше рет теңізге құлап, нәтижесінде бүгінде Яромарсбургтің қорған қабырғалары ғана көрініп тұр.
Жағажайға жету үшін баспалдақтар: Кенигстреппе және Вейльчентреппе
Аркона түбегінің батысында бірнеше метр жерде Кенигстреппе ("Патша баспалдағы") орналасқан, оның 230 сатысы 42 метрлік биіктіктегі жартасқа көтеріледі. Швед королі Фредерик I – Руген сол кезде Швецияға қарасты – халықты ескерту үшін 1741–1743 жылдардағы рус-швед соғысы кезінде қазіргі қадамдардың жанына күн белгісін орнатқан. Сондықтан бұл жер "Кенгисштейг" немесе "Патшаның жолы" деп аталды. 1833 жылы Ресей империясының хронометрлік экспедициясы барысында "Геркулес" пароходының келуіне орай Пруссия королі Фредерик Вильгельм III – Руген енді Пруссияға қарасты – қону платформасы мен баспалдақтар салдырған. Осы жерден 1865 жылы Балтық теңізінің түбімен Швецияға дейін алғашқы телеграф кабелі тартылды. Аралдың жағалау курорттарының дамуымен Аркона түбегінде туризм өркендеді. Көптеген саяхатшылар баспалдақтардың астындағы теңіз айлағына тоқтаған экскурсиялық кемелермен келді. Алайда, 1953 жылғы дауыл су тасқынынан қону платформасы толығымен қирады. 1995 жылы сол тарихи жерде жаңа Königstreppe баспалдақтары салынып аяқталды, оның құрылысына бір жыл уақыт кетті. Яромарсбургтегі қамал қалдықтарының оңтүстігінде Арконадан Виттке дейін төмен түсетін Veilchentreppe ("Сәулегүл баспалдағы") орналасқан, ол жағажайға жол ашады. Бұл атау көктемде баспалдақтардың маңында өсетін сәулегүл гүлдерінен алынған.
Бункерлер
Екі маяқтың жақын маңында екі бункер орналасқан. Кіші, ескі бункер Вермахт кезінде салынған және ГДР тұсында 6-шы (Жағалау) Шекара бригадасының бекінісі болды. Ол көбінесе Аркона бункері деп аталады. Үлкен, жаңа бункер 1979-1986 жылдары салынды және Бугта орналасқан Алтыншы флотилия мен Балтық флотының (VOF) басқару орталығы қызметін атқарды. Екі кіреберісі бар негізгі орталық туннельден бастап, жалпы ауданы 2000 шаршы метрді құрайтын бірнеше автономды жеке бункерлер бар. Олар үш үлкен бункерден (FB 75 типі) және тоғыз кішіден (FB 3 типі) тұрады, олар жиналмалы бетон элементтерінен (FB = жиналмалы бункер) жасалған. FB 75 типіндегі бункерде ортаңғы қабат деңгейі болды, онда жатақтар орналасқан, сондай-ақ авариялық шығу бар. Әрбір жеке қорғаныс құрылысының негізгі дәлізі мен екі шлюзі бар. Үстінен топырақ жабыны орналасқан, одан ондаған желдеткіш құбырлары көтеріліп тұрады. 1985 жылы Ұлттық халық армиясының (НВА) 30 жылдығына орай, Аркона мүйісінің әуеден түсірілген суреті, фонында бункер кешенімен бірге, "Халық сарбаздары" ("Soldaten des Volkes") суреттер альбомында жарияланды. Бункерлер жасырылмаған. Бұл суреттің қалай басылғаны белгісіз, бірақ ол жарияланғаннан кейін үш күннен кейін қайтадан айналымнан алынды. Кейінірек жарық көрген суреттер альбомында әуе суреті болмады. Бүгінде түпнұсқа суреттер альбомы коллекционерлердің бағалы туындысы болып табылады. 1986 жылдан бастап, "Халық теңіз флоты" ("Volksmarine") жасағының 50-70 әскері жылма-жыл үш-төрт рет, екі-үш күнге теңіз жаттығуларының бөлігі ретінде мұнда кезекшілік етті. Стандартты құрамы – төрт адам. 1990 жылдың 3 қазанында, Германияның бірігу күні, нысан жабылды. Бункерлерді Putgarten муниципалитеті сатып алып, біртіндеп жаңартып келді. Аркона бункерінде қазір өнер галереясы, ал НВА бункерінде ГДР жабдықтары мен құрал-жабдықтарының көрмесі, сондай-ақ "Халық теңіз флоты" ("Volksmarine") туралы фотосуреттер сериясы орналасқан.
Қол жеткізу
Путгартеннің сыртында үлкен тұрақ орны бар, онда кейпке келген барлық келушілер өздерінің көліктерін немесе туристік автобустарын қоюға міндетті. Одан кейпке жаяу (1,8 км), атпен және шағырмен немесе Аркона кейп жол пойызымен (Kap Arkona Bahn) жетуге болады. Әртүрлі көрікті жерлерді велосипедпен де аралап көруге болады. 1993 жылдан бері Аркона кейп пойызы Путгартеннен Аркона кейпіне және Витт балықшылар ауылына қатынайды. Ол аты айтқандай, рельстерде жүрмейді, бірақ бұл дөңгелектерде жүретін жол пойызы. Пойызды бу локомотивіне ұқсас етіп жасалған трактор тартады, бірақ 1996 жылдан бері ол экологиялық таза газ қозғалтқышымен жұмыс істейді. Reederei Ostsee Tour компаниясына тиесілі кемелер күн сайын Бинц пен Сассництен Аркона кейпіне қатынайды.
Климат
Аркона түбегіндегі климат Солтүстік Ворпомерния жағалауына тән. Жылдық орташа температура 7,9 °C. Жыл сайынғы жауын-шашын мөлшері 521 мм-ге жетеді. Теңізге жақын болғандықтан, ылғалдылығы өте жоғары.
Апат
2011 жылдың 26 желтоқсанында Аркона мүйісінде үлкен тас құлау орын алды, нәтижесінде он жасар қыз көміліп, анасы ауыр жарақат алды. Баланың денесін табу үшін бір апталық іздеу жұмыстары 2012 жылдың 8 қаңтарында тоқтатылып, қыздың денесі 2012 жылдың 31 қаңтарында жартастың астынан табылды.