Кіріспе

Эквадордағы Испанола немесе Испанола аралы (lang es) – Эквадордағы Галапагос аралдарының ең оңтүстігінде орналасқан, Санта-Круздан қайықпен шамамен 10-12 сағаттық сапардағы арал.

Аттар

Española, испан тілінде "кішкентай Испания" деген мағына береді, Кариб теңізіндегі Испаньола атымен аталып, себебі оны Христофор Колумб өзінің алғашқы саяхатында ашқан. 1892 жылы Колумбтың саяхатының төрт жүз жылдығы тойланған кезде бірнеше басқа аралдармен бірге оның да атауы өзгертілді. 1684 жылы ағылшын қаракшысы Уильям Амброзия Коули сол кездегі Англия монархы Чарльз II құрметіне осы аралды Король Чарльз аралы деп атады. Бірақ, кейін британдық капитан Джеймс Колнетт Коулидің картасын дұрыс түсінбей, осы атауды қазіргі Флореана аралына қателікпен ауыстырып алды. Española аралы осы уақытқа дейін ашылмаған деп ойлап, 1793 жылы ол Адмирал Сэмюэл Худ, Кэтерингтон бароны және 1-ші Худ бароны, кейіннен Наполеон соғыстарындағы жетістіктері үшін 1-ші Худ виконты аталған, оның құрметіне Худ аралы деп атады.

География

Эспанола – Эквадордың Галапагос аралдарының бірі. Архипелагтың оңтүстік-шығысында орналасқан, ол шамамен төрт миллион жыл бұрын пайда болған ең ежелгі аралдардың бірі саналады. Климаты көбінесе құрғақ, жылына бірнеше дюйм жаңбыр жауады.

Жабайы табиғат

Испаньола аралы Галапагос аралдарының ең көнелерінің бірі болғанымен, бұл арал өліп барады, бірте-бірте тасты, шөлге айналып, өсімдік жамылғысы аз немесе толығымен жоқ болып жатыр. Дегенмен, оның үлкен шығанақтарында жұмсақ құм бар, сондықтан Галапагос теңіз арыстандары осы жерге тартылады. Аралдың басты қызығушылығы – желкенді альбатростар, өйткені наурыздан қаңтарға дейін әлемдік популяцияның дені аралда көбейеді. Көк аяқты қазқылдақтардың ұсыну билері де қызығушылық тудырады. Екі орын ерекше танымал: Гарднер шығанағы (Bahía Gardner) және Суарес мүйісі (Punta Suárez) – түрлі құс түрлерінің көптігімен. Бұл аралда өзіне тән жануарлар мекендейді, мысалы, орталық аралдардағыларға қарағанда ұзынырақ және иіліңкі мұны бар, капкалы сұңқар, Испаньола лава кесірткесі және арқасында қызыл іздері бар venustissimus түр тармағына жататын теңіз игуаны. Сонымен қатар, мұнда қанатты шағалалар, Галапагос бүркіті және басқа да құстар кездеседі. Арал BirdLife International ұйымымен Маңызды құс аймағы (IBA) ретінде танылған. 2020 жылдың қаңтар айында Диего есімді Галапагос тасбақасы аралдағы тасбақа популяциясын көбейтіп, қайта жаңғыртып, құрып бара жатқан түрді жойылудан құтқарғаны туралы кеңінен хабарланды.

Танымал мәдениетте

Америкалық жазушы Герман Мелвилл өзінің 1854 жылғы "The Encantadas" повесінде осы аралды еске алады. 1982 жылғы испан жазушысы Альберто Васкес Фигероаның "Игуана" романы осы аралда болған оқиғаларды суреттейді. Роман кейіннен американдық режиссер Монте Хеллманның 1988 жылғы "Игуана" фильміне негіз болды.