Кіріспе

Галапагос архипелагының аралы Санта-Фе аралы (lang es), сонымен қатар Баррингтон аралы деп те аталады, Эквадордағы Галапагос архипелагының ортасында орналасқан шағын арал. Аралға келушілер аралдың солтүстік-шығыс жағындағы Баррингтон шығанағына су арқылы түседі.

Аттар

Санта-Фе атауы испан тілінде "Киелі Сенім" деген мағынаны білдіреді және Рим-католик дінімен байланысты. Барингтон аралына 1794 жылы Джеймс Колнетт адмирал Сэмюэл Баррингтонның құрметіне ағылшын тілінде ат қойылған, ол өзінің басқаруындағы теңізшілерге көрсеткен мейірімділігімен белгілі болған.

География

Санта-Фе Эквадордағы Галапагос архипелагының ортасында орналасқан. Ол Санта-Крус аралының оңтүстік-шығысында жатыр. Аралдың өсімдік жамылғысы бұталармен, пало-санто ағаштарымен және Галапагос тікенді кактусының ірі субтүрі – Opuntia galapageia subvar. barringtonensis-пен сипатталады. Санта-Феде екі эндемикалық түр және екі эндемикалық түршесі бар: Баррингтон құрлық игуанасы (Conolophus pallidus), Баррингтон жапырақты ескек геконы (Phyllodactylus barringtonensis), Санта-Фе теңіз игуанасы (Amblyrhynchus cristatus trillmichi) және Санта-Фе күріш егезі (Aegialomys galapagoensis bauri). Баррингтон шығанағының жағалауларында көптеген теңіз арыстандары кездеседі, олар кейде жағажайдан өтетін екі жолға кедергі келтіреді. Бұрын аралда Галапагос тасбақасының әлі сипатталмаған, өзіндік түрі – эндемикалық Санта-Фе тасбақасы болған, ол 19 ғасырдың ортасында кит аулаушылар мен қоныс аударушылардың тым көп пайдалануынан жойылып кеткен. 150 жылдан астам уақыт бойы аралда тасбақалар болған жоқ. Аралдан табылған тасбақа сүйектерінің генетикалық зерттеулері оның ең жақын туысы – Испаньола аралынан (бұрынғы Худ аралы) келген Худ аралының алып тасбақасы (Chelonoidis hoodensis) екенін көрсетті. 2012 жылы өткен алып тасбақалар жөніндегі халықаралық семинарда қабылданған шешімге сәйкес, Санта-Феде тасбақа популяциясын қалпына келтіру бағдарламасы басталды, Испаньола аралының түрі экологиялық аналог ретінде немесе алмастырушы ретінде пайдаланылды. Тасбақалар арал экожүйесі үшін, әсіресе тұқым таратудағы рөлі үшін экологиялық тұрғыдан маңызды. 2015 және 2021 жылдар аралығында Санта-Фе тасбақа жобасы аралдың экологиялық жағдайын жақсарту бағдарламасын (1970 жылдары жабайы ешкілерді жоюдан бастау алған) аяқтау үшін 700 жас және 31 жасөспірім Испаньола тасбақасын Санта-Феге сәтті енгізді.