Кіріспе

Аустрияда туған американдық сәулетші (1911–1994)

Альфред Прейс (2 ақпан 1911 – 29 наурыз 1994) – Пёрл-Харбордағы USS Arizona ескерткішін жобалаған американдық сәулетші, Австрияда туған.

Австриядағы алғашқы жылдары

Австрияның Вена қаласында туып өскен Прайс өзінің алғашқы сәулет мансабын Венада бастады. Вена техникалық университетінде оқып, 1938 жылы сәулет саласында диплом алды және Redlich and Berger компаниясында құрылыс жетекшісі, сондай-ақ интерьер, жиһаз және дүкендерді безендіру бойынша жеке дизайнер ретінде жұмыс істеді. Ол еврей отбасында туған болса да, 1936 жылы католик дініне ауысты. Жұбайымен жаңа ғана үйленген ол 1939 жылы Германияның отанына басып кіруіне байланысты Австриядан қашып, Католик босқындар қауымдастығының көмегімен АҚШ-қа эмиграциялады.

Интернаттау

Ақырында ол Гавайидің Гонолулу қаласына қоныстанды. 1941 жылдың 7 желтоқсанындағы шабуылдан кейін, ол үш ай бойы Гавайидегі Sand Island ұстау лагерінде ұсталды, бұл жапон және неміс америкалықтарына қатысты интернмент саясатының бір бөлігі болды.

Мансап

Интернаттан босатылғаннан кейін Прайс Гавайидің аумақтық қоғамдық жұмыстар департаментінде жұмыс істеді, кейіннен жеке кеңсесін ашты. Прайс Гонолулудағы бірнеше маңызды ғимараттарды жобалады, оның ішінде Гонолулу хайуанаттар бағының кіреберісі де бар, бірақ ол ең көп танымал USS Arizona мемориалымен. Оның мемориал жобасы басқа бірнеше сәулетшілердің ұсыныстарынан таңдалды. Әскери-теңіз күштері мемориалдың көпірге ұқсауын, 200 адамға арналған болуын және «Аризона» кемесіне тимеуін талап етті. Алғашқы жобада келушілердің кемеге су астынан қарауы үшін люктер қарастырылған. Бірақ Әскери-теңіз күштері бұл ұсынысты қабылдамады. 1962 жылдың 30 мамырында Джон Ф. Кеннеди салтанатты түрде ашқан мемориал бастапқыда орталық бөлігі иілгендіктен «жазылған сүт қорабы» деп сынға ұшырады. Прайс былай деп жауап берді:

Мемориал Оахудың ең танымал туристік орны болып табылады, оны жыл сайын 1,5 миллион адам бағалайды.

Кейінгі жылдар

Прейс Гавайиде өнер және мәдениет білімін насихаттаушы болды. Ол 1966 жылдан 1980 жылға дейін Гавайи мемлекеттік мәдениет және өнер қорының тұңғыш атқарушы директоры қызметін атқарды. Осы кезеңде ол 1967 жылы Гавайиді мемлекеттік жобалардың құрылыс бюджетінен бір процентін қоғамдық өнерге бөлген алғашқы штатқа айналдырды. Прейстің басшылығымен Гавайи мемлекеттік мәдениет және өнер қоры мен Білім министрлігі Гавайи мектептеріндегі бастауыш және орта білім беру оқушыларына жергілікті кәсіби суретшілермен бірлесіп жұмыс істеу мүмкіндігін ұсынатын «Мектептегі суретшілер» бағдарламасын құрды. Прейстің күлі ескерткіштен шашылды. Гавайи өнер альянсы Гавайиде өнер мен өнер біліміне өмірін арнаған адамға Альфред Прейс құрметіне арналған сыйлықты табыс етеді.