Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сун алқабы (Пенджаб, ) – Пәкістанның Пәнжаб провинциясындағы Хушаб ауданының солтүстік-батысында орналасқан. Оның ең ірі елді мекені Наушера қаласы. Алқап Падхрар ауылынан Тұзды тау тізбегінің ең биік нүктесі – Сакесарға дейін созылады. Алқаптың ұзындығы 56 шақырым, ал орташа ені 14 шақырымды құрайды. Оның аумағы 777 шаршы километрді (300 шаршы миль) шамасында. Сун алқабында көптеген көлдер, сарқырамалар, жартастар, табиғи ойпаттар мен тоғандар бар. Бұл алқап ежелгі заманнан бері қоныстанған, соңғы кезде Аван тайпасы осы алқапта тұрып келеді. Сакесар тауының биіктігі теңіз деңгейінен 1527 метрді құрайды. Бұл тау бір кезде үш аудан – Кемпбелпур (қазіргі Атток), Мианвали және Шахпур (қазіргі Саргода) аудандарының комиссарларының жазғы резиденциясы болған. Пәнжабтың осы бөлігінде қыс айларында қар жауатын жалғыз тау осы Сакесар. 1950 жылдардың соңында Пәкістан Әуе Күштері Солтүстік-Шығыс Пәкістанның әуе кеңістігін бақылау үшін Саркесарға радар станциясын орналастырды. Таудың үстінде Пәкістан Телевизия Корпорациясының айналағы аймаққа хабар тарату үшін пайдаланатын теледидар тарату орталығы да орналасқан.
Soon Valley (Punjabi, ) is in the north west of Khushab District, Punjab, Pakistan. Its largest settlement is the town of Naushera. The valley extends from the village of Padhrar to Sakesar, the highest peak in the Salt Range. The valley is 35 mile (56 km) long and has an average width of 9 mile (14 km). It covers a 300 square miles (777 km2) area. Soon Valley has a number of lakes, waterfalls, jungle, natural pools and ponds. The valley has been settled since ancient times, most recently by the Awan tribe, which still resides in the valley. The peak of Mount Sakesar is at 5010 feet (1527 m) above sea level. It was once the summer headquarters of the Deputy Commissioners of three districts – Campbellpur (now Attock), Mianwali and Shahpur (now Sargodha). It is the only mountain in this part of the Punjab which receives snowfall in winter. In the late 1950s the Pakistan Air Force placed a radar station on Sarkesar to monitor airspace over north eastern Pakistan. Also on the mountain is a television transmission center with which the Pakistan Television Corporation relays its transmissions to the surrounding area.
Тарих және демография
997 жылы Махмуд Газнави сұлтан әкесі Сабуктегин құрған Газнави әулетінің империясын иеленді. 1005 жылы ол Кабулдегі Шахилерді бағындырып, содан кейін Пәнджаб аймағын жаулап алды. Дели сұлтандығы және кейін Моғол империясы бұл аймаққа билік етті. Сун аңғарының ауандары британдықтардың "жауынгерлік рулар" деп санағандарының қатарында болды. Британдықтар колониялық армияға Сун аңғарынан көптеген сарбаздарды тартты, сондықтан осы аймақтағы ауандар Британдық Үндістан армиясының маңызды бөлігін құрады және Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда өзгеше көзге түсті. Британдықтар жұмылдырған барлық мұсылман топтарының арасында, Аван тайпасынан Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарға пропорционалды түрде ең көп сарбаз келді. Қазіргі заманғы тарихшылар, профессор Ян Талбот және профессор Тан Тай Ён, ауандардың (басқа тайпалармен бірге) британдықтар ғана емес, көрші тайпалар да жауынгерлік ру ретінде қарастыратынын айтады. Ауандар Пәкістан армиясының жоғары шендерінде қызмет етеді. Манаван (бұрын Ман Аван – Ауандардың ортасы) деген ауыл да аңғардың танымал тарихи елді мекендерінің бірі болып табылады.
In 997 CE, Sultan Mahmud Ghaznavi, took over the Ghaznavid dynasty empire established by his father, Sultan Sebuktegin. In 1005 he conquered the Shahis in Kabul and followed it by conquests within the Punjab region. The Delhi Sultanate and later Mughal Empire ruled the region. The Awans of the Soon Valley were also amongst those the British considered to be "martial race". The British recruited army heavily from Soon Valley for service in the colonial army, and as such, the Awans of this area also formed an important part of the British Indian Army, serving with distinction during World Wars I and II. Of all the Muslim groups recruited by the British, proportionally, the Awans produced the greatest number of recruits during the First and Second World Wars. Contemporary historians Professor Ian Talbot and Professor Tan Tai Yong have asserted that the Awans (amongst other tribes) are viewed as a martial race by not only the British, but neighbouring tribes as well. Awans occupy the highest ranks of the Pakistani Army. A village by the name of Manawan (formerly Man Awan – The heart of the Awans) is also among the notable historical villages of the valley.
Сун Сакесарға кіреберіс
Пәнжаб үкіметі Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сун аңғарының ауандары көрсеткен еңбегінің құрметіне Нүреваладан Наушехраға дейінгі жолды салды. Панджаб губернаторы сэр У. М. Хейли жолды 1928 жылғы 1 сәуірде ресми түрде ашты – бұл оқиға Хушаб пен Сакесар арасындағы тақташаларда, жол төбелерге кіретін жерде ескеритілген.
The Government of Punjab constructed the road from Nurewala to Naushehra in recognition of services rendered by the Awans of Soon Valley during the First World War. Sir W. M. Hailey, the Governor of Punjab formally opened the road on April 1, 1928 – as commemorated on plaques between Khushab and Sakesar as the road enters the hills.
Мәдениет
Өзеннің көптеген тұрғындары араб тайпаларынан тараған (расталмаған мәлімет). Ислам мәдениеті мен дәстүрлері қалыпты жағдай. Дәстүрлердің ішінде исламдық дәстүрлерге сәйкес жасалған некелер бар, онда той мешітте өтеді. Никаға күйеу мен келіннің жақын туыстары, гөйі және достары қатысады. Көбінесе ерлер мен әйелдер бөлек бөлмелерде отырады немесе оларды бөліп тұратын перде (жабын) болады. Лудди – тойларда орындалатын халық биі, көбінесе домбыра мен шехнайда ойналады.
Many inhabitants of the valley descend from tribes of Arab origin (unauthenticated information). Islamic culture and traditions are the norm. Practices include arranged marriages according to the Islamic traditions, where the wedding ceremony takes place at a mosque. The Nikah is attended by close family members, relatives, and friends of the bride and groom. Usually men and women are separated, either sitting in separate rooms or with a purdah (curtain) separating them. Luddi is a folk dance for celebratory occasions, when the music is often played on the dhol drum and shehnai oboe.
Сун алқабындағы көлдер
Үшалы көлі – Оңтүстік Тұзды Таулардың ең биік тауы Сакасер тауының көлеңкесінде орналасқан әдемі тұзды сулы көл. Оның кермекті суында тіршілік жоқ. Үшалы көлі – жыл сайын Сібір, Моңғолия және Орталық Азия елдерінен құстар қарлы аңғарлар мен қиын өңірлерден өтіп, Үшалы көліне жетеді және осында көбейеді. Хабекки көлі де Оңтүстік Тұзды Таулардағы тұзды сулы көл. Оның ені бір шақырым, ал ұзындығы екі шақырым. Хабекки – осы маңдағы ауылдың да атауы. Бұл көлдерге жыл сайын мыңдаған көшпенді құстар келеді, олардың ішінде Орталық Азиядан келген сирек кездесетін ақбас үйрек (Oxyura leucocephala) та бар. Жалхар көлі – аңғардағы тағы бір тыныш көл. Оған Ноушехра және Саргода қалаларынан да қол жеткізуге болады.
Uchhali Lake is a picturesque salt water lake in the southern Salt Range overlooked by mount Sakaser, the highest mountain in the Salt Range. Its brackish water means that its waters are lifeless. Uchhali Lake is one of the few lakes where every year birds from Siberia, Mongolia and Central Asian countries reach the water of Uchhali Lake through snowy valleys and difficult areas and breed here. Khabikki Lake is also a salt water lake in the southern Salt Range. It is one kilometer wide and two kilometres long. Khabikki is also the name of a neighbouring village. These lakes attract thousands of migratory birds each year including rare white headed ducks (Oxyura leucocephala) from Central Asia. Jahlar Lake is another serene lake in the valley, it is accessible from Nowshehra as well as from Sargodha.
Амб Шариф индуистік ғибадатханасы
Ежелгі исламға дейінгі ежелгі индуистік ғибадатхана Сун аңғарындағы Сакесар тауында, Амб Шариф ауылының жанында орналасқан. Кірпіш пен саз балшықтан салынған ғибадатхана кешені бір-біріне қарама-қарсы екі ғибадатханадан тұрады. Басты ғибадатхананың биіктігі шамамен 15-20 метр. Батысқа қарай 75 метрдей жерде тағы бір кішкентай ғибадатхана орналасқан, оның биіктігі 2 қабатты, яғни 7-8 метр шамасында. Ол Амб Шариф ауылының жанындағы Сакесар тауында орналасқан.
The ancient pre Islamic ancient Hindu temple, is near the Amb Shareef village, on the Sakesar mountain in the Soon Valley. The temple complex, built in brick and mortar, is complex of two temples facing each other. The main temple is several story high, roughly 15 to 20 meter tall. To the west about 75 meters lies another smaller temple, which is 2 story or 7 to 8 meters high. It is located on the Sakesar mountain, near Amb Shareef village.