Кіріспе

Матакерепо, Роторуаның Арауа руының маори тарихында, Тавахи батырының анасы. Ол Полинезия мифтері мен аңыздарында жиі кездесетін «әйел көмекші» рөлінің бір үлгісі, Тавахиге әйелі мен қызынан алыс қалғанда оларды табуға көмектеседі. Матакерепо – біршама қауіпті кейіпкер, оны жайластыру қажет. Тавахи мен оның құлы сапарға шыққаннан кейін, олар Матакерепоның аспанға жол ашатын жүзімдерді (немесе арқандарды) күзетіп тұрғанын көреді. Матакерепо соқыр. Ол алдында жиналған он таро түйнегін санап жатқанда, Тавахи тоғызыншы түйнекті алып тастайды. Ол қайта санап, Тавахи осы жолы сегізінші түйнекті алып тастайды. Бұл қарт әйел біреудің оны алдап жатқанын сезінгенше жалғасады. Ол ауаны иіскей бастайды, қарны кеңейіп, бейтаныс адамды жұтуға дайын тұрады. Оңтүстікке, содан кейін шығысқа және барлық желдерге қарай иіскегеннен кейін, батысқа бұрылғанда Тавахидің иісін сезеді. «Менің теріме тиетін желмен келдің бе?» – деп сұрайды ол. Тавахи ыңқылдап, Матакерепо: «Иә, менің немерем Тавахи екенсің». Осы сөздерді айтқаннан кейін, оның қарны қайтадан кішірейе бастайды. Егер ол батыс желінен келмеген болса, оны толығымен жұтып қояр еді. Содан кейін Матакерепо Тавахидан қайда бара жатқанын сұрайды. Ол әйелімен бірге жүрген қызын іздеп бара жатқанын айтады, өйткені оның әйелі Уайтири матакаматканың (немесе Уайтири, күн күркіреу құдайы) қызы болып, аспанға оралған. Матакерепо оған аспанға апаратын жолды көрсетеді және жолға шығуға дейін таң атқанша күтуге кеңес береді. Тавахидің құлы тамақ дайындайды. Тавахи пісірілген тамақты алып, сілекейімен араластырып, соқыр әйелдің көзіне жағады. Бұл Матакерепоның соқырлығынан айығуына көмектеседі. Таңертең құл Тавахиді сапарға дайындап, күш-қуат береді. Тавахи құлын Матакерепоға ұсынады, ол оған жүзімдерге қалай көтерілу керектігі туралы қосымша кеңес береді және жоғары көтерілгенде көмектесу үшін дұға оқиды. Аспанға жеткенде Тавахи өзін ескі құл етіп көрсетіп, қайын туыстарына каноэ салуға көмектеседі. Әр түнде қайын туыстары Тавахидің әйелі мен қызы тұратын ауылға оралады. Тавахи қартайғандай және баяу қозғалғандай болып көрінеді, ол каноені аяқтап, содан кейін ауылға барады. Бұл мінез-құлқы Тавахиді әйелінің назарына іліктіреді, көп ұзамай олар қайта табысады. Матакерепоға ұқсас әйелдер көптеген маори ертегілерінде кездеседі. Мысалы, Тавахи туралы Нгати Пору аңызында Уайтири үйінің сақшысы Те Руахине мата морари, оның есімі «көне соқыр әйел» дегенді білдіреді. (Трегир және басқалар Матакерепоны Уайтиримен байланыстырған, бірақ кейбір әңгімелерде олар екі бөлек тұлға екені айқын. Түпнұсқа қолжазбада дереккөз «Хохепа Параоне, Те Нгае, Роторуа, 7 наурыз 1850» деп нақты көрсетілгеніне қарамастан, Уайт осы оқиғаны Оңтүстік аралдың Нгай Таху руына жатқызады. Сондай-ақ, Тавахидің қызының есімін «Пуанга» емес, «Пиханга» деп жазады).