Кіріспе

Ресейлік ерлік ордені Әулие Аннаның императорлық ордені (Орден Святой Анны; сондай-ақ "Әулие Анна ордені" немесе "Аулие Анна ордені") – Холштейн герцогтығының, кейін Ресей императорлық ерлік ордені. Ол 1735 жылдың 14 ақпанында Гольштейн-Готторп герцогы Карл Фридрихтің әйелі, Ресейдің Ұлы Петрінің қызы Анна Петровнаның құрметіне құрылған. Бастапқыда Әулие Анна ордені рулық рыцарлық орден болған, бірақ 1797 мен 1917 жылдар аралығында ол рулық және мемлекеттік орден ретінде екі мәртебеге ие болды. Әулие Анна орденімен революциядан кейін де Ұлы князь Кирилл Владимирович, Ұлы князь Владимир Кириллович және Ұлы князь Мария Владимировна марапаттады. Бүгінде Ұлы княгиня Мария Владимировна табыс ететін Ресей императорлық Әулие Анна ордені, жекеменшік ICOC ұйымы тарапынан революцияға дейінгі орденнің жалғасы ретінде ерлік ордені ретінде танылды және Ресей Федерациясы әскери формамен киюге рұқсат берді, бірақ Романовтар әулеті қауымдастығының кейбір мүшелері оны мойындамайды. Орденге мүшелік мемлекеттік қызметтегі еңбегімен немесе әскери қызметтегі ерлігімен және ерекше қызметімен байланысты марапаттау арқылы берілді. Әулие Анна орденінің бірінші класын алғандар мұрагерлік дворяндық құқығына, ал төменгі кластардың иелері жеке дворяндық құқығына ие болды. Әскери қызметкерлерге орден семсермен берілді. Қазіргі кезде ол көбінесе Ресей императорлық үйіне сіңірген қызметі үшін табыс етіледі. Әулие Андрей орденінің иегерлері (К. А.) (соның ішінде крещение кезінде орден алған ұлы князьдар және императорлық қандық князьдар, олар көпшілікке толғанда оны алған) бір мезгілде Әулие Анна орденінің бірінші класын алды. Императордың өзі орденнің мұрагерлік бас шебері болды. Орденнің ұраны – "Amantibus Justitiam, Pietatem, Fidem" ("Әділдікті, имандылықты және адалдықты жақсы көретіндерге"). Оның мереке күні – 3 ақпан (жаңа стиль бойынша 16 ақпан). Ресей императорлық үйінің басшысы әрқашан императорлық Әулие Анна орденінің шебері болып табылады.

Тарих

Бастапқыда орденде бір ғана сынып болды және ол "Анна ордені" деп аталды. 1735 жылы жарияланған орденнің жарғылары негізгі белгі ретінде қызыл эмальдалған алтын крест белгіледі, кресттің ортасына Әйелі Аннаның бейнесі салынған; кресттің арт жағында "A. I. P. F." (лат. "Anna Imperatoris Petri Filia": "Петр императорының қызы Анна") әріптері жазылған. Сол әріптер латын тіліндегі ұраның да аббревиатурасы болып табылады (латын тілінде "J" әрпі болмағандықтан, қазір "Justitiam" деп жазылатын сөз бастапқыда "Iustitiam" деп жазылған). 1742 жылы Карл Петр Ульрих, герцог Карл Фридрихтің ұлы, Ресей тағының мұрагері деп жарияланды. Ресейге келгеннен кейін ол орденді бірнеше сарайлықтарға сыйлады. 1797 жылдың 15 сәуірінде оның ұлы, Ресей императоры Павел I, орденді Ресей империясының наградалар жүйесінің бір бөлігі ретінде бекітіп, оны үш сыныпқа бөліп, "Әйелі Анна ордені" деп атады. Император Александр I 1815 жылы төртінші сыныпты қосты. Чеховтың танымал "Жынындағы Анна" әңгімесінің атауы орденге де, әйел қаһарманға да сілтеме жасайды. "Қылмыс және жаза" романының IV тарауында Раскольников Лужинның "көкідігінде Аннасы болуы керек, және ол оны мердігерлер мен саудагерлермен кешкі асқа бара жатқанда тағады" деп болжайды.