Танзаниядағы Саадани ұлттық паркінің құрылу тарихы мен мәселелері

Кіріспе

Саадани ұлттық паркі – Танзанияның 13-ші ұлттық паркі және белгілі бір ауданы бар. Ол 2005 жылы ресми түрде құрылып, Танзания ұлттық парктері басқармасы басқарады. Парк әкімшілік жағынан Танга облысының оңтүстік-шығысындағы Пангани ауданында және Пуани облысының солтүстік-шығысындағы Чалинзе ауданында орналасқан.

Тарих

2005 жылы ресми жарияланған бұл аумақ, бұрынғы Саадани аң қорығын, бұрынғы Мкваджа шаруашылық аймағын, Вами өзенін және Зараньинге орманын қамтитын сақталған экожүйе болып табылады. 1960 жылдардың соңында Саадани ауылы – парктің атымен аталатын ауыл, әсіресе оның Uvinje кіші ауылы, Танзанияның жабайы табиғат бөлімін (WD) аймақта кең таралған жабайы табиғатты салғырт өлтіруді болдырмауға көмектесуге шақырды. Осы серіктестіктен Саадани ауылы мен Жабайы табиғат бөлімі Саадани аң қорығын (SGR) құрды, бұл ретте Сааданидың жағалаудағы кіші ауылдарының, соның ішінде Увинье және Пороканья кіші ауылдарының жер құқықтарын құрметтеуге келісім жасалды, сонымен қатар жабайы табиғаттың қажеттіліктерін де қамтамасыз ету көзделді. Осылайша, Саадани ландшафтындағы табиғатты қорғауға қатысты шаралар 1960 жылдардың ортасынан бері жүргізіліп келеді және оны Саадани ландшафтында дәстүрлі түрде тұратын ауыл тұрғындары қолдады, бірақ мемлекеттік басқарудағы табиғатты қорғау парктің іргесіндегі ауылдардың арасында тек соңғы кезде ғана алаңдаушылық тудырды. 1990 жылдардың соңында Танзания ұлттық парктері басқармасының (TANAPA) өкілі Домициан Нжао қорықты ұлттық паркіге "жаңарту" және Танзанияның алғашқы және жалғыз жағалаулық ұлттық паркін құру үшін келді. Осы процесте парк әкімдері қорықтың шекарасын қайта сызып, Увинье мен Пороканьяның жағалаудағы маңызды жерлерін қорықтың құрамына енгізді, бұл олардың бұрыннан бері қорықтың бөлігі болғандай көрінді, осылайша олармен жасалған келісімді өзгертті. Нақты зерттеулер көрсетіп тұрғандай, осыдан кейін TANAPA 2005 жылы Сааданидің жағалауындағы жерлердің көп бөлігін Саадани ұлттық паркінің құрамына енгізді, олардың бұрынғы қорықтың бөлігі болғанын және Паркке тиесілі болғанын айтты. Бұрынғы Саадани аң қорығының аумағын кеңістіктік талдау TANAPA-ның Сааданидің жағалаудағы маңызды жерлерін SGR-дің бөлігі болғандай етіп ресми жариялау стратегиясын көрсетеді. SGR-дің жалпы ауданы шамамен екені айтылады, бірақ SGR-дің ресми жарияланған құжаты оның шамамен екенін көрсетеді.

Gazetted in 2005, it encompasses a preserved ecosystem including the former Saadani game reserve, the former Mkwaja ranch area, the Wami River as well as the Zaraninge Forest. In the late 1960s Saadani Village – the village after which the park has been named – and particularly its sub village Uvinje, invited the Tanzania Wildlife Division (WD) to help them to prevent the indiscriminate killing of wildlife prevalent in the area. From this partnership Saadani village and the Wildlife Division established the Saadani Game Reserve (SGR), with the agreement to respect the land rights of the coastal sub villages of Saadani, including Uvinje and Porokanya sub villages, while also addressing the needs of wildlife. As such, conservation interventions in the Saadani landscape have taken place since the mid 1960s and have been supported by villagers traditionally inhabiting the Saadani landscape, but it is only recently that state managed conservation has become a growing concern among the villages adjacent to the park. In the late 1990s, Mr. Domician Njao, from Tanzania National Parks Authority (TANAPA) came in to "upgrade" the reserve to a National Park, and create the first and only coastal national park of Tanzania. In doing so, park authorities redrew the boundaries of the reserve to include Uvinje’s and Porokanya’s prime coastal lands as if they have always been a part of the reserve in so doing changing the agreement with those villagers. Compelling research shows how after this TANAPA proceeded to gazette most of Saadani’s coastal lands as part of the Saadani National Park in 2005, arguing that they have always being a part of the former reserve and belonged to the Park. Spatial analysis on the area of the former Saadani Game reserve, illustrates TANAPA's strategy to gazette Saadani's prime coastal lands as if they have always been a part of the SGR. The total extent of SGR is said to have been approximately , however, the SGR official gazette document states that it comprised approximately ,

Қорықтың ресми жарияланған құжатында, аудандық билік органдары мен кемінде 6 ауылда қолданылған тілдің дұрыс болмауына қарамастан, кемінде 4 іргелес ауыл парктің шекараларын қайта қарау үшін жоғары деңгейдегі адвокациялық жұмыстар жүргізуде. Алайда, барлық ауылдардың ішінде Саадани жағалау территориясының үлкен бөлігін ресми жариялауда ең үлкен қиындықтарға тап болды, бұл барлық есептер бойынша біржақты түрде жасалды. Саадани – ең үлкен жағалау аумағына ие ауыл. Қазіргі уақытта, он жылдан астам институционалдық күрес нәтижесінде Саадани ауылы TANAPA-ның қазіргі кіші ауылдың ресми жарияланған аумағын иеленуге жасаған түрлі әрекеттеріне қарсы тұрып, олардың жер құқықтарын қалпына келтіруді талап етуде және олар өзінің дәстүрлі аумағын ешқандай өтемақыға бермейтінін қайта-қайта айтуда. Мұндай қоғамдық мәлімдемелер мен әрекеттер парктік қоғамдық қақтығыстарда экономикалық пайданы орталық мотивация ретінде қарастыратын дәстүрлі көзқарастарға қарсы келеді және терең тамырланған кеңістіктік мәдени-аумақтық байланыстар материалдық игіліктерден гөрі адамдардың ұжымдық әл-ауқаты үшін маңыздырақ екенін көрсетеді. Бүгінгі күнге дейін паркті басқару және басқару тәсілдері браконьерлікпен күресу және ландшафт деңгейінде табиғатты қорғау жұмыстарын бірлесіп жүргізу үшін айналадағы ауылдардың қолдауын ала алмады, олар дәстүрлі түрде табиғатты қорғауға бейім. Бұлардың барлығы соңғы жеті жылда паркте браконьерлік әрекеттерінің жеті есеге өсуіне қарсы күресу үшін өте қажет. Парктің іргесіндегі 17 ауылдың кемінде 10-ы өздерінің қоғамдық қорғалатын аумақтарын құрған, бұл парк жерлері ретінде анықталған аумақтың кемінде 20% -ына тең. Осы іргелес ауылдардың экологиялық санасы жоғары және дәлдіктер мен экожүйелік байланыстардың экологиялық қорғаудың табысты болуы үшін маңызды екеніне қарамастан, ауылдардың қорғау жұмыстары парк жұмыстарымен байланысты емес, бірақ қазіргі уақытта парк әкімшілігі үшін қауіп тудыруда. Парк әкімшілігінің пікірінше, браконьерлік көбінесе ауылдардың қорғалатын аумақтарында орын алады.

The vagueness of the language used in the reserve’s official gazette, by District authorities and no less than 6 villages, while at least 4 adjacent villages are engaged in higher level advocacy to have park boundaries reassessed. However, of all the villages, it is Saadani which faces the greatest challenges on the gazetting of a large part of its coastal territory which, by all accounts, has been done unilaterally. Saadani is also the village with the largest strip of coastal land. At present, and after more than a decade of institutional struggles, Saadani village has resisted TANAPA’s various approaches to take possession of the now sub village’s gazetted territory and have consistently demanded that their land rights be restored, and continue to reiterate that they are not going to give their traditional territory for any amount of compensation money. Such community assertions and actions certainly challenge traditional conceptions of economic gain as the central motivation in park community conflicts, and suggest that deeply rooted spatial cultural territorial connections are as essential as and perhaps even more important to people's collective welfare than material benefits. To this day, park governance and management approaches have been unable to gain the support of surrounding villages, which traditionally have been very conservation minded, for addressing poaching and for collaboratively sustaining landscape level conservation efforts. All of which are desperately needed to combat the sevenfold increase in poaching activity being faced by the park in the last seven years. No less than 10 of the 17 villages adjacent to the park have their own community conserved areas, equivalent to no less than 20% of area identified as park lands. Despite the level of environmental awareness of these adjacent villages and the importance of corridors and ecosystem connectivity to successful ecological conservation, the villages’ conservation efforts have not been linked to park efforts but at present represent a threat to park authorities. For park authorities, it is within villages’ conserved areas where more often than not poaching is seen to be taking place.

Климат

Паркте Шығыс Африка жағалауының климаты мен екі есімді жауын-шашын басылады, оның жылдық мөлшері 800–1200 мм аралығында. Наурыз бен маусым аралығында ұзақ жаңбыр, қазан мен желтоқсан аралығында қысқа жаңбыр жауады. Ақпан мен шілде – ең құрғақ айлар, температураның ең жоғары көрсеткіші 29°C-қа жетеді. Парк жыл бойы қызығушылық тудырады, бірақ оны барып көруге ең қолайлы уақыт – құрғақ маусым.

Жабайы табиғат

Сааданидің жануарлар дүниесі соңғы жылдары артып келеді, бұл парк Ұлттық парк мәртебесін алғаннан кейін болды, ал бұрын аң ауру орталығы болып келген. Сааданидегі жануарлар дүниесіне "Үлкен бес" тізімінен төртеуі кіреді: арыстан, африкалық бұта пилі, мыс бұқа және барс. Сондай-ақ, Масай жирафтары, Лихтенштейннің артебисі, суқұйрық, көк гну, бохор қамысқұйрығы, жалпы және қызыл дуикер, Дик-Дик, сары бабуин, вервет маймылы, көк маймыл, колобус маймылы, мангуст, генет, шошқақұйрық, сабель антилопасы, қабан, бегемот, крокодил және Нил мониторы паркте кездеседі. 2005 жылдан бері бұл қорғалған аймақ Арыстанды сақтау бөлімі деп есептеледі.