Кіріспе

Құрсақ қабырғасының астындағы май қабығы

Үлкен оментум (сондай-ақ үлкен оментум, оментум мажус, гастрокольдік оментум, эпиплон немесе, әсіресе адам емес жануарларда, каул) – асқазаннан төмен қарай ілініп тұратын, ішек перитонеумінің кең, алжапқы тәрізді қатпары. Ол асқазанның үлкен қисығынан басталып, жұқа ішектің алдынан өтеді, содан кейін артқы құрсақ қабырғасына жеткенше көлденең ішекке дейін екі рет иіліп көтеріледі. Үлкен оментум кішкентай оментумнан үлкен, ол бауырдан төменгі қисыққа дейін ілінеді. "Эпиплоикалық" деген жалпы анатомиялық термин "эпиплон" сөзінен шыққан, грекше "epipleein" сөзі "жүзу" немесе "су бетінде қалқып жүзу" дегенді білдіреді, себебі үлкен оментум ішек бетінде қалқып тұрғандай көрінеді. Құрсақ қуысы алдыңғы жағынан ашылғанда осы құрылымды бірінші болып көруге болады.

Құрылымы

Үлкен оментум – екі перитонеалдық бүктемелердің ішіндегі үлкені. Ол өзіне-өзі бүктелген, төрт қабатқа ие, екі қабатты перитонейден тұрады. Үлкен оментумның екі қабаты асқазанның үлкен иілімінен және он екі елі ішектің бастамасынан төменге қарай созылады.

Ми хирургиясында қолдану

Үлкен оментум инсульттан кейін ми тінінің қайтақандануы үшін хирургиялық түрде алынуы мүмкін.

Тарих

Үлкен оментум, сонымен қатар үлкен оментум, оментум мажус, гастроколик оментум, эпиплоон және каул деп те аталады. 1906 жылы хирург Джеймс Рутерфорд Моррисон үлкен оментумды "құрсақ полициясы" деп сипаттады. Бұл оның иммунологиялық функциясына байланысты, онда оментум тіні құрсақ қуысын инфекцияға қарсы "қадағалайды" және инфекция анықталғанда, иммунологиялық белсенді тіндермен оқшаулап жабады.