Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Хален шайқасы: неміс әскерлеріне қарсы бельгиялықтардың тактикалық жеңісі. 1914 ж. 12 тамызда болған шайқас туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бірінші дүниежүзілік соғыстың шайқасы
Battle of the First World War
Хален шайқасы, сонымен қатар «Күміс дулығалар шайқасы» (Slag der Zilveren Helmen, Gefecht bei Halen) деп те аталады, себебі шайқас алаңында неміс курассиерлері қалдырып кеткен көптеген атты әскер дулығалары табылған. Бұл шайқас 1914 жылдың 12 тамызында, Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында, Георг фон дер Марвиц басқарған неміс күштері мен Леон Де Витте басқарған бельгиялық әскерлер арасында өтті. Шайқас атауы 1302 жылдың 11 шілдесінде болған «Алтын шпорылар шайқасына» сілтеме жасайды, онда шайқас алаңынан 500 жұп алтын шпор табылды. Хален (француз тілінде Haelen) – шағын базар қаласы және Гета өзеніндегі ыңғайлы өткел болды, сонымен қатар ол Императорлық неміс армиясының басты бағытында орналасқан. Бұл шайқас бельгиялықтар үшін тактикалық жеңіс болғанымен, Германияның Бельгияға басып кіруін тоқтатуға көмектеспеді.
The Battle of Halen, also known as the Battle of the Silver Helmets (Slag der Zilveren Helmen, Gefecht bei Halen, ) because of the many cavalry helmets left behind on the battlefield by the German cuirassiers, took place on 12 August 1914 at the beginning of the First World War, between German forces led by Georg von der Marwitz and Belgian troops led by Léon De Witte. The name of the battle alludes to the Battle of the Golden Spurs (11 July 1302), when 500 pairs of golden spurs were recovered from the battlefield. Halen (Haelen in French) was a small market town and a convenient river crossing of the Gete and was situated on the principal axis of advance of the Imperial German army. The battle was a Belgian tactical victory but did little to delay the German invasion of Belgium.
Өмірбаян
3 тамызда Бельгия үкіметі неміс ультиматумын қабылдамады, ал британ үкіметі Германия шапқан жағдайда Бельгияға әскери қолдау көрсетуге кепілдік берді. Германия Францияға соғыс жариялады, Ұлыбритания үкіметі жалпы жұмылдыруға бұйрық берді, ал Италия бейтараптығын жариялады. 4 тамызда британ үкіметі Германияға ультиматум жіберіп, 4/5 тамыздың түн ортасында (Орталық Еуропа уақыты бойынша) Германияға соғыс жариялады. Бельгия Германиямен дипломатиялық қатынастарын үзіп, Германия Бельгияға соғыс жариялады. Неміс әскерлері Бельгия шекарасын кесіп өтіп, Льеж қаласына шабуыл жасады. Неміс шапқышылығы басталғанына бір апта өткен соң, неміс атты әскері Гетедегі әскердің сол қанатына қауіп төндіретін Хассельт және Дистке қарай ілгеріледі. Бельгиялық бас штаб алға жылжуды тоқтату және батысқа реттелген түрде шегінуге уақыт беру үшін Халенді таңдады. Бельгиялық атты әскер дивизиясы Синт-Трюиденнен Будинген мен Халенге Бельгияның сол қанатын кеңейту үшін жіберілді.
On 3 August the Belgian government refused a German ultimatum and the British government guaranteed military support to Belgium if Germany invaded. Germany declared war on France, the British government ordered general mobilisation and Italy declared neutrality. On 4 August, the British government sent an ultimatum to Germany and declared war on Germany at midnight on 4/5 August, Central European time. Belgium severed diplomatic relations with Germany and Germany declared war on Belgium. German troops crossed the Belgian frontier and attacked Liège. A week after the German invasion, German cavalry had been operating towards Hasselt and Diest, which threatened the left flank of the army on the Gete. Belgian general headquarters chose Halen as a place to delay the advance and make time to complete an orderly retreat to the west. The Belgian Cavalry Division was sent from Sint Truiden to Budingen and Halen, to extend the Belgian left flank.
Кіріспе
Генерал Георг фон дер Марвицтің басқаруындағы II неміс атқыштар корпусына Антверпен, Брюссель және Шарлеруа қалаларына қарай барлау жұмыстарын жүргізу тапсырылды. 7 тамызға дейін барлау тобы Дисттен Хуйге дейінгі аймақта бельгиялық және одақтас әскерлердің жоқ екенін анықтады. Бельгиялық және француз әскерлері Тьенен мен Хуй арасында орналасқан деген қауесет тарады; Марвиц солтүстікке қарай, Дистке қарай шегінген бельгиялық атқыштар тобына қарай жылжыды. 11 тамызда бельгиялық атқыштар разведкасы Синт-Трюиденнен Хасселтке және Диестке дейінгі аймақта неміс атқыштар корпусының, артиллериясының және жаяу әскерінің ірі күштерін көрді. Бельгиялық штаб-пәтер неміс маневрлерінің Хассельт пен Диестке қарай неміс әскерінің шабуылын күтілетінін болжады. Неміс шабуылын тоқтату үшін генерал-лейтенант Леон де Витте басқаратын Бельгиялық атқыштар дивизиясы Галендегі Гете өзенінің үстіндегі көпірді қорғауға жіберілді. Кешкі кеңесте бельгиялық бас штаб де Виттені неміс әскерінің сандық артықшылығын жою үшін жаяу шайқасқа түсуге көндірді. Генерал де Витте Гете өткелдерін Дист, Хален, Гетбетс және Будингенде бекітті. Осы ауыл арқылы Хассельттен Диестке дейінгі басты жол өтеді, оның көп бөлігі сол жағалауда орналасқан. Егер ол басып алынса, Локсберген мен Ваанроде айналып өтіліп, бельгиялық әскердің сол қанаты қауіпке ұшырар еді. Генерал де Витте Халенді алдыңғы қадам ретінде пайдаланып, велосипедші жаяу әскер батальонын және ауылдың артында, Зельктен Велпенге және Либрук ауылына дейін, Хален басып алынған жағдайда қарсылық көрсету үшін жаяу әскерді орналастырды. Халенде Гете және Велп өзендері арқылы бірнеше көпірлер бар. Ауылды Гротебан (басты жол) кесіп өтеді, ол Хассельт пен Диесті байланыстырады. Соғыс басталған кезде бұл аймақта көп көпірлер болған жоқ, сондықтан Халендегі көпірлер тактикалық тұрғыдан маңызды болды. Бельгиялық және неміс әскери басшылығы мұны жақсы білді. Сонымен қатар, Хален қаласының оңтүстігінде кең, оңтүстіктен солтүстікке қарай иіліп жатқан биік теміржол насибі орналасқан. Бұл Тьенен мен Дист қалалары арасындағы бұрынғы теміржол байланысы, қазіргі уақытта ландшафтта әлі де көрініс тапқан, ішінара Sportlaan және Stadsbeemd көшелерімен сәйкес келіп, туристік велосипед жолы ретінде пайдаланылады. Ескі Хален теміржол стансасынан ештеңе қалмады. Францияны жеңу үшін Альфред фон Шлиффен мен Гельмут фон Мольтке жасаған жұмыстарға негізделген неміс әскерін орналастыру жоспары Германиямен шекарадағы француз бекіністерін айналып өту үшін Бельгия арқылы жылдам шабуыл жасауды көздеді. Немістер үшін маңызды теміржол торабы болған Льежді тез басып алу өте маңызды болды. Қала 7 тамызда түскенімен, оны қоршап тұрған бекіністер 16 тамызға дейін қарсылық көрсетті. Лиеж маңындағы қарсылық салдарынан Шығыс Брабант және Гете өзені немістердің назарын аударды. Егер олардың әскері Дист пен Синт-Трюиден қалаларының арасында бір жерден өтіп кетсе, Брюссельге жол ашылып, солтүстік және оңтүстік бельгиялық әскер бөлімдерінің арасына кене орнатылар еді.
The German II Cavalry Corps (Höhere Kavallerie Kommando2 [HKK 2]) commanded by General Georg von der Marwitz, was ordered to conduct reconnaissances towards Antwerp, Brussels and Charleroi. By 7 August, the scouting parties had found that the area to a line from Diest to Huy was empty of Belgian and Allied troops. Belgian and French troops were rumoured to be between Tienen and Huy; Marwitz advanced to the north, towards parties of Belgian cavalry, which had retired towards Diest. On 11 August, large bodies of German cavalry, artillery and infantry had been seen by Belgian cavalry scouts in the area from Sint Truiden to Hasselt and Diest. Belgian headquarters anticipated that the German manoeuvres foreshadowed a German advance towards Hasselt and Diest. To block the German advance, the Belgian Cavalry Division commanded by Lieutenant General Léon de Witte was sent to guard the bridge over the River Gete at Halen. During an evening meeting, the Belgian general staff convinced de Witte to fight a dismounted action, to negate the German numerical advantage. General de Witte had garrisoned the Gete crossings at Diest, Halen, Geetbets and Budingen. The main road from Hasselt to Diest passed through this village, most of which was on the left bank. If captured, Loksbergen and Waanrode would be outflanked and the left wing of the Belgian army threatened. General de Witte used Halen as an outpost and concentrated a battalion of cyclist infantry and dismounted cavalry behind the village, from Zelk to Velpen and the hamlet of Liebroek, to act as a line of resistance if Halen were captured. At Halen, there are a number of bridges across the rivers Gete and Velp. The village is also transected by the Grootebaan (the main road), which connects Hasselt and Diest. At the start of the war, there were not many bridges in the region, making those at Halen tactically important. The Belgian, as well as the German military high commands, was fully aware of this. Equally important, to the south of the Halen town centre, ran an elevated railway dam which followed a wide, south to north curve through the landscape. This was the former train connexion between the towns of Tienen and Diest, nowadays still prominent in the landscape, partly coinciding with Sportlaan and Stadsbeemd streets and further used as a tourist cycle track. Of the old Halen train station, nothing is left. To defeat France, the German deployment plan based on work by Alfred von Schlieffen and Helmuth von Moltke included a rapid push through Belgium to avoid the French fortifications along the border with Germany. The rapid capture of Liège, a big railway junction, was crucial for the Germans. Although the city fell on 7 August, the surrounding forts held out until 16 August. Due to the resistance around Liège, East Brabant and the Gete River drew the attention of the Germans. If their army could push through somewhere between the towns of Diest and Sint Truiden, the road to Brussels would lay open, driving a wedge between the Belgian army divisions to the north and to the south.
11 тамыз
Соғыс басталғалы бері генерал Де Виттеге Лиеж және Лимбург провинцияларында барлау міндеттері жүктелді, ал оның атқыштар дивизиясы Бельгия армиясының ұзақ және осал шығыс жағын қорғауға жауапты болды. 11 тамызда Герк-де-Стадта, Гальбек өзені маңында, және Халендегі Гете өзенінен өтетін көпірде барлаушылар тобы арасында атыс болды. Лиеж маңындағы бекіністер үшін шайқас әлі жалғасып жатқанда, генерал Георг фон дер Марвицтің атты корпусы Гете өзенінен өтіп, Брюссель бағытында мүмкіндігінше жылдамдап өту үшін Халенге жақын орналастырылатыны белгілі болды. Марвицтің күнделігі Брюссельге жету ниеті болғанын көрсетеді. Халендегі жеңілістен екі күн кейін ол былай деп жазды:
Since the outbreak of the war, General De Witte had been assigned reconnaissance tasks in the provinces of Liège and Limburg and his cavalry division was also responsible for the defence of the long and vulnerable east flank of the Belgian army. On 11 August, there was an exchange of fire between groups of scouts near the river Halbeek at Herk de Stad and at the bridge across the Gete at Halen. It became clear, while the battle for the fortifications around Liège was still going on, that the cavalry corps from General Georg von der Marwitz would be deployed near Halen to cross the river Gete and push through in the direction of Brussels as quickly as possible. Marwitz's diary proves that it was indeed the intention to reach Brussels. Two days after his defeat at Halen he wrote,
11/12 тамыз түнінде Де Витте және оның штабы келесі күні найзагерлер мен барлаушылар аттан түсіп, карабинмен шайқасатынына шешім қабылдады. Бұл дәстүрлі соғыс тәсілінен айырмашылық, екі жас офицер – командир Тасьнье мен лейтенант Ван Оверстратеннің идеясы болды.
On the night of 11/12 August, De Witte and his staff decided that, on the following day, lancers and scouts would fight dismounted with their carbines. This deviation from the old battle traditions was the inspiration of two young officers, Commander Tasnier and Lieutenant Van Overstraeten.
12 тамыз: таңертең
Тек 12 тамыздың таңертеңгі сағаттарында ғана Лювендегі бельгиялық армия басшылығы немістердің үлкен мөлшерде жаяу әскер мен атты әскерді Халенге бағыттайтынын анықтады. Неміс атты әскері 12 тамызға дейін жылқылардың жазғы қатты ыстықтан және сұлының жетіспеушілігінен шаршауына байланысты қозғала бастады. 2-ші кавалерия дивизиясы (генерал-майор фон Кран) Хассельттен Шпальбекке дейін, ал 4-ші кавалерия дивизиясы (генерал-лейтенант Отто фон Гарнье) Алкен арқылы Стиввортқа дейін ілгеріледі. Сағат 7:00-де бельгиялық штаб ұсталған радиохабарламалар арқылы неміс әскерлерінің де Витте позициясына қарай ілгерілегенін анықтады және кавалерия дивизиясын нығайту үшін 4-ші аралас бригаданы жіберді. Көмекші күштер сағат 14:00-ге дейін жетті. Бельгия әскерлерінің көп бөлігі IJzerwinningshoeve (жергілікті шаруа қожалығы) маңында және оңтүстігінде орналасты. Тек бір рота карабинер велосипедшілері (шамамен 150 адам) Гетеден өтетін көпірді күзетті. Марвиц 4-ші кавалерия дивизиясына Гетеден өтуді бұйырды және сағат 8:45-те 7-ші және 9-шы егер батальондары ілгеріледі. Таңғы сағат 8-ге жуық, артиллерияның қолдауымен неміс жаяу әскері көпірге шабуыл жасады және көп ұзамай қорғаушылардың позициясын ұстап тұру мүмкін емес етті. Осы кезде көпірді жарып, Халеннің оңтүстігіндегі теміржол насибының артына шегіну туралы шешім қабылданды. Бельгиялық оқ-дәрі сапасының нашарлығына байланысты жарылыс көпірдің тек бір бөлігін ғана жойды. Герк-де-Стадтан алға жылжыған неміс барлау тобы бельгиялық әскерлердің атысына түсті және шамамен 200 бельгиялық сарбаз Халендегі ескі сыра зауытында бекіністі позиция құруға тырысты, бірақ немістер далалық артиллерияны жеткізіп, 1000-ға жуық әскерді Халеннің орталығына әкелгенде оларды ығыстырды. Неміс басшылығы маңызды көпірдің тез және іс жүзінде зақымдалмаған күйінде басып алынғанын білгенде, қуанды. Неміс атты әскерлері Халенге күшпен кірді. Сонымен қатар, бельгиялықтарға қарсы шабуыл үшін Гете арқылы көбірек әскерлерді тасымалдау мақсатында Донктегі Ландвик қамалының жанында понтондық көпір салынды. Хален станциясына және теміржол насибына жасалған алғашқы шабуылдар екі карабинер велосипедшілер ротасымен мылтық және пулемет атысымен тойтарылды. Неміс жаяу әскерінің шабуылдары олардың позициясын ұстау мүмкін емес қысымға ұшыратты; түске қарай сарбаздар дивизияның негізгі күштеріне қосылу үшін дала арқылы жаяу шегінді. Бельгиялық артиллерия өздерінің жасырылған позицияларын ашты және атуды бастады; артиллерия офицерлері пейзажды зерттеуге және өз позицияларын алуға жеткілікті уақыт алды, ал Меттенберг төбесіндегі қарулар өте тиімді орналастырылды. Оқ-дәрілер Германия әскерлерінің көпшілігі орналасқан Халеннің орталығында жарылып, үлкен дүрбелең тудырды. Бастапқыда немістер артиллерия атысы Бокенберг төбесінен басталды деп ойлады.
It was only in the early hours of the 12 August that the Belgian army command at Leuven realised that the Germans were directing large amounts of infantry and cavalry to Halen. The German cavalry did not begin to move until 12 August due to the fatigue of the horses caused by the intense summer heat and a lack of oats. The 2nd Cavalry Division (Major General von Krane) advanced through Hasselt to Spalbeek and the 4th Cavalry Division (Lieutenant General Otto von Garnier) advanced via Alken to Stevoort. At 7:00 a. m., the Belgian Headquarters discovered from intercepted wireless messages that German troops were advancing towards de Witte's position and sent the 4th Mixed Brigade to reinforce the Cavalry Division. The reinforcements took until 2:00 and 3:00 p. m. to arrive. The majority of the Belgian troops had taken position near and to the south of the IJzerwinningshoeve (a local farmhouse). Only one company of carabineer cyclists (approximately 150 men) guarded the bridge across the Gete. Marwitz ordered the 4th Cavalry Division to cross the Gete and at 8:45 a. m., the 7th and 9th Jäger battalions advanced. Around 8:00 a. m., German infantry, backed by artillery, attacked the bridge and soon made the defenders' position untenable. The decision was made to blow up the bridge and to retreat to the south of Halen behind the railway dam. Due to the poor quality of the Belgian gunpowder, the explosion only partly destroyed the bridge. A German scouting party advancing from Herk de Stad came under fire from Belgian troops and c. 200 Belgian troopers attempted to set up a fortified position in the old brewery in Halen but were driven out when the Germans brought up field artillery and got c. 1,000 troops into the centre of Halen. The German command was euphoric when informed that the important bridge had been taken quickly and almost undamaged. German cavalry units moved into Halen in force. At the same time, a pontoon bridge was built near Landwijk castle at Donk to transfer more troops across the Gete for a flank attack on the Belgians. The first attacks on the station of Halen and the railway dam were repulsed by two companies of carabineer cyclists with rifle and machine gun fire. The pressure of the German infantry attacks made their position untenable; around noon the soldiers retreated on foot through fields, to join the main force of the division. The Belgian artillery opened fire, which exposed its masked positions; the artillery officers had had ample time to explore the landscape and take up their positions and the guns on the hill known as the Mettenberg were sited perfectly. The shells exploded in the centre of Halen, where a large number of German troops were positioned and caused panic. At first, the Germans thought the artillery fire was coming from a hill known as the Bokkenberg.
12 тамыз: түстен кейін
Түстен кейін 17-ші драгун полкінің екі эскадрильясы Диестерстинвег жолымен Бокенберг тауының етегіне қарай жылжыды. Зельк қаласында олар баррикадалардың артындағы әскерлермен қақтығысты. Жол тікенекті сыммен қоршалған және екі жағы тоғайлармен қапталған, бұл драгундарды тікелей шабуылға мәжбүр етті; көптегені қаза тапты, жараланды немесе тұтқынға алынды. Бельгиялық артиллерия атысын жалғастырды, содан кейін драгундар теміржол дамбасы арқылы Меттенбергке қарай жаңа шабуыл жасады. Бельгиялық велосипедші-карабинерлер далаға қарай шегініп, солтүстіктен оңтүстікке қарай созылған Бецсербаан жолынан өтіп кеткен еді. Оверстратен олардың тым жылдам шегініп жатыр деп қорқып, велосипедші-карабинерлерге суға батқан жолға қайтып, жаңа позициялар алуға бұйрық берді, бірақ неміс атты әскері дала арқылы жылдам жылжып келе жатқан еді. Келесі екі сағат ішінде драгундар, курасиерлер және уландар полктері Гете өзенінен өткендей ретпен шайқас алаңына келді және найза мен қылышпен шабуылдады. Велосипедші-карабинерлер Бецсербаан жолы мен Ижзервин шаруашылығы арасында ашық жерде қалды. Олардың алдындағы суға батқан жол шабуылдаушы атты әскерге кедергі келтірді, ал бельгиялық артиллерияның дәлдігі неміс атты әскерін шашыратты. Неміс шабуылдарының күші велосипедші-карабинерлерді басып тастады, капитан Ван Дамме мен Панкин қаза тапты. Олардың позициясы басылып алынғаннан кейін, IJzerwinning шаруашылығындағы бельгиялық найзашылар от ашқанда, олар шабуылға түсті. Неміс атты әскерінің көптеген шабуылдары ақырында жеңіл қарулардың атысымен тоқтатылды. Меттенбергтегі бельгиялық артиллерияға жасалған неміс шабуылдары сәтсіз аяқталды және олар бірден Ижзервин шаруашылығына қарай жылжуға мүмкіндік алған жоқ. Хален станциясының жанындағы және Велпен ауылындағы артиллериясының қолдауымен неміс жаяу әскері шаруашылыққа шабуыл жасап, соңында қорғаушыларды жеңді. Бұл жаман жаңалық көп кешігіп Бельгия штаб-пәтеріне, Левен қаласына жетті.
Shortly after noon, two squadrons of the 17th Dragoon Regiment advanced along the Diestersteenweg to the foot of the Bokkenberg. In Zelk, they were engaged by troops behind a barricade. The road was lined with hedges and had been fenced off with barbed wire, forcing the dragoons to make a frontal attack; a great number of them were killed, wounded or captured. The Belgian guns continued firing, followed almost immediately by a new charge by the dragoons across the railway dam, towards the Mettenberg. The Belgian carabineer cyclists were still retreating through the fields and had already crossed the Betserbaan, a sunken north–south road. Overstraeten feared they were retreating too fast and ordered the carabineer cyclists to return to the sunken road and take up new positions there but the German cavalry were already advancing through the fields. Over the next two hours, regiments of dragoons, cuirassiers and uhlans appeared on the battlefield in the same order as they had crossed the Gete river and charged with lance and sabre. The carabineer cyclists were caught in the open between the Betserbaan (road) and IJzerwinning farm. The sunken road in front of them was a barrier for the charging cavalry and the accuracy of the Belgian artillery dispersed the German cavalry. The sheer volume of the German attacks overpowered the carabineer cyclists and captains Van Damme and Panquin were killed. Once their position had been overrun, they were caught in cross fire, when the Belgian lancers in IJzerwinning farm opened fire. The numerous charges by the German cavalry were eventually stopped by small arms fire. The German attacks on the Belgian guns on the Mettenberg were failures and they were unable immediately to advance to IJzerwinning farm. Backed by their artillery near Halen station and in the village of Velpen, the German infantry attacked the farm and eventually overwhelmed the defenders. With much delay this bad news reached the Belgian headquarters at Leuven,
Бельгия армиясының шығыс жағындағы бұзылыс енді факт болып көрінді және король Альбертке Левеннен дереу кетуге кеңес берілді.
The breakthrough on the eastern flank of the Belgian army now seemed a fact and King Albert was advised to leave Leuven immediately.
12 тамыз: кешкі сағат
Бельгия әскерлері үнемі жерін жоғалтып, жағдай үмітсіз болып көрінді. Түскі сағат 2-ден 3-ке дейін аралықта аралас бригаданың алғашқы сарбаздары Тиеннен жасаған марштан кейін майданға келді. Олардың артиллериясы Моленбергте ("Жел тегершігі") және Локсберген ауылының орталығында орналастырылды. Бригаданың пулемет бөлімдері немістерге бірден атыс ашты. Жақын маңдағы Дист қаласынан да көмек келді. Сағат 17:00-де полковник Дюжардин алты көлікпен Дисттен Зелькке қарай барған ұрыс бөлімін жинады. Полковник Дюжардин Зелькте ауыр жарақат алды, бірақ 4-ші атты аңшылар полкінің лейтенанты ван Доорен бірнеше сарбазымен бірге Халенге баратын жол бойындағы неміс артиллериясын үнсіз қалдыруға қол жеткізді. Сағат 19:00-де IJzerwinning фермасы қайтадан басып алынды, содан кейін Де Витте қарсыластарды Гете өзенінің оң жағалауына итеру үшін Велпен мен Халенге қарсы шабуылға бұйрық берді. Кавалерия дивизиясынан айырмашылығы, 4-ші аралас бригада негізінен мерзімді қызметке алынғандардан құралған және офицерлер жетіспеді. Тәжірибесіз жаяу әскерлер неміс пулеметшілері бірнеше үйлер мен фермаларда жасырынып отырған Вельп ауылына соқыр шабуыл жасады және кері қайтарылды. Белгиялық қарсылықтан әсер алған, шектеулі аумақтық пайдаға және бельгиялық күштердің қосылуынан кейін, немістер шабуылды тоқтатып, кері шегінді, кешкі кезде тыныштық орнады. Түнгі сағат 11-де генерал Де Виттедің телеграммасы король Альберттің Левендегі штабына жетті:
Belgian troops were steadily losing ground and the situation seemed hopeless. Between 2:00 p. m. and 3:00 p. m., the first soldiers of the Mixed Brigade appeared on the battlefield, after a march from Tienen. Their artillery was put in position on the Molenberg ("Windmill Hill") and in the centre of the village of Loksbergen. Brigade machine gun sections immediately opened fire on the Germans. Support also came from the nearby town of Diest. Around 5:00 p. m., Colonel Dujardin assembled a combat unit that drove from Diest to Zelk in six cars. Colonel Dujardin was severely wounded at Zelk but Lieutenant van Dooren, of the 4th Regiment of Mounted Chasseurs, succeeded with a few men in silencing the German artillery along the road to Halen. Around 7:00 p. m., IJzerwinning farm was recaptured and De Witte then ordered a counterattack on Velpen and Halen to push the enemy back to the right bank of the river Gete. Unlike the cavalry division, the 4th Mixed Brigade was mainly composed of conscripts and lacked officers. The inexperienced infantry blindly attacked towards the village of Velp, where German machine gunners had taken cover in a number of houses and farms, and were repulsed. There was a lull at dusk when, impressed by the Belgian resistance and after limited territorial gain and the arrival of Belgian reinforcements, the Germans broke off their attack and retreated. At 11:00 p. m. a telegram from General De Witte reached King Albert's headquarters at Leuven:
Талдау
Де Витте неміс атқыштар шабуылына қарсы велосипедшілер мен пионерлер ротасын қоса, ат әскерін аттан түсіріп, бірігіп оқ жаудыруға бұйрық берді. Немістерге елеулі шығын келтірілді. Неміс атқыштар неміс оң фланкіндегі операцияларды бүркемелеуге, Льеж қаласымен қатарлас майдан құруға және бельгиялық әскердің орналасқан жерін анықтауға қол жеткізді, бірақ бельгиялық майдан шебінен өте алмай, бельгиялық әскердің орналасуын толыққанды зерттей алмады. Максимилиан фон Позек шайқастан кейін былай деді:
De Witte had repulsed the German cavalry attacks by ordering the cavalry, which included a company of cyclists and one of pioneers, to fight dismounted and meet the attack with massed rifle fire. Significant casualties were inflicted upon the Germans. The German cavalry had managed to obscure the operations on the German right flank, established a front parallel with Liège and discovered the positions of the Belgian field army but had not been able to penetrate beyond the Belgian front line and reconnoitre Belgian dispositions beyond. Maximilian von Poseck said after the battle,
Бельгия жеңіске жеткенімен, шайқастың әсері шамалы болды. Кейін немістер бельгиялық стратегияның негізі болған Намюр, Льеж және Антверпен бекіністі аймақтарын қоршап алып, басып алды. Неміс әскерінің алға жылжуы 1914 жылғы қазан айының соңында Изер шайқасында тоқтатылды. Осы кезде немістер бельгиялық және одақтас әскерлерді Бельгияның көп бөлігінен ығыстырып, әскери үкімет орнатты. Бельгия атқыштардың аттан түсіп, әлі де атты неміс атқыштарды жеңгені, көп ғасырлар бойы барлық әскерлердің маңызды бөлігі болған атқыштардың қажетсіздігін көрсетті. Соғыстың дамуымен және окоп соғысына айналуымен, барлық қатысушы әскерлер осы маңызды өзгерісті сезінді.
Although a Belgian victory, the battle had little effect and the Germans later besieged and captured the fortified areas of Namur, Liège and Antwerp, on which Belgian strategy was based. The German advance was stopped at the Battle of the Yser at the end of October 1914, by which time the Germans had driven Belgian and Allied troops out of most of Belgium and imposed a military government. The fact of the Belgian cavalry fighting dismounted and in that way overcoming the still mounted German cavalry was an early indication of the fact that cavalry for many centuries a major component of all armies had become obsolete. With later development of the war and its transformation into trench warfare, all contending armies became aware of this momentous change.
Шығындар
Неміс 4-ші атты әскер дивизиясы шайқаста 501 адам және шамамен 848 жылқыдан зардап шекті, қаза тапқандар мен жараланғандардың үлесі 16% және 28% болды. 2-ші және 4-ші атты әскер дивизиясының жоғалтулары 150 өлген, 600 жараланған және 200-300 тұтқынды құрады. Бельгия армиясы 1122 адамнан зардап шекті, оның ішінде 160 адам қаза тапты және 320-сы жараланды.
The German 4th Cavalry Division suffered casualties of 501 men and c. 848 horses during the battle, casualty rates of 16 per cent and 28 per cent. Casualties of the 2nd and 4th Cavalry divisions were 150 dead, 600 wounded and 200–300 prisoners. The Belgian army suffered 1,122 casualties, including 160 dead and 320 wounded.
Кейінгі операциялар
Неміс Францияға шабуыл бастағанға дейін 2-ші кавалерия дивизиясы Гетте өзені маңындағы аймақты күзету үшін Хассельт қаласының жанында қалды, ал 4-ші кавалерия дивизиясы 13 тамызда оңтүстікке қарай Луон аймағына, содан кейін Тиененнің оңтүстік-шығысына жылжыды және 14 тамызда Маас өзенін кесіп өткен 9-шы кавалерия дивизиясына қосылды. 16 тамызда Марвиц екі дивизиямен бірге Оппребайс және Шомон-Гистоға қарай жылжыды, онда жеңіл шайқастар ат әскері мен артиллерия арасында болды, содан кейін жақсы бекініп алған жаяу әскермен кездесті. Келесі күні кавалерия Ханнутқа қарай баяу шегінді.
Until the German advance into France began, the 2nd Cavalry Division remained near Hasselt to guard the area near the Gete and the 4th Cavalry Division moved south on 13 August to the area around Loon, then moved towards the south east of Tienen and joined the 9th Cavalry Division, which had crossed the Meuse on 14 August. On 16 August, Marwitz advanced with the two divisions to Opprebais and Chaumont Gistoux, where skirmishing with cavalry and artillery occurred, before meeting infantry who were well dug in. Next day the cavalry slowly retired towards Hannut.
44 қалқан
Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуының 100 жылдығына арналған іс-шара ретінде, 44 бетоннан жасалған қасқырша (шлем) соғыс алаңына жақын орналасқан Хален қаласына қойылды, бұл соғыс кезінде Германияның аймақты басып алуын символдайды. Әрбір қасқырша (шлем) Лимбург облысының бір қаласын көрсетеді.
For the 100th anniversary of the beginning of the First World War, 44 helmets in concrete were constructed and placed in the town Halen near the battlefield to symbolise the German occupation of the area during the war. Each helmet represents one of the towns in Limburg.