Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испан композиторы, вихуэлист, конкистадор. Луис де Нарваес (шамамен 1526–1549) – испан композиторы және вихуэлист. Өмірінде жоғары бағаланған Нарваес бүгінде «Los seys libros del Delphín» атты вихуэлаға арналған полифониялық музыка жинағымен танымал, оның ішіндегі ең ерте белгілі вариациялар жиынтығы да бар. Ол сонымен қатар, вихуэла үшін қазіргі итальяндық лютня музыкасын бейімдеген алғашқы композитор атанды.
Spanish composer, vihuelist
the Conquistador
Luis de Narváez (fl. 1526–1549) was a Spanish composer and vihuelist. Highly regarded during his lifetime, Narváez is known today for Los seys libros del Delphín, a collection of polyphonic music for the vihuela which includes the earliest known variation sets. He is also notable for being the earliest composer for vihuela to adapt the contemporary Italian style of lute music.
Өмір
Нарваездің нақты туған күні, тіпті жылы белгісіз. Ол Гранадада дүниеге келді және оған қатысты ең ерте сақталған деректер 1526 жылы ол Франсиско де лос Кобос и Молинаның үйінің мүшесі болғанын көрсетеді, ол өнердің белгілі және өте табысты меценаты, Карл V кезінде Кастилия патшалығының мемлекеттік хатшысы және түсіндірушісі болды. Нарваез меценатымен Вальядолиде 1547 жылы соңғысының қайтысына дейін өмір сүрді, бірақ ол 1539 және 1540 жылдар аралығында Медина Сидония герцогы үшін жұмыс істеді. Осы кезеңде композитор үлкен музыкалық жинақ – Los seys libros del delphín (Валладолид, 1538) жариялады. 1548 жылы Нарваез патшалық капелласында музыкант болып жұмыс істеді, сонымен қатар хорға ән салуды үйретті. Оның әріптестерінің қатарында белгілі клавишті аспаптар композиторы Антонио де Кабесон болды. Нарваез бен Кабезон екеуі де Испанияның регенті Фелипеге (кейіннен Испанияның Филипп II) музыканттар ретінде қызмет етті және оны көптеген саяхаттарында сүйемелдеді. Нарваез туралы соңғы мәлімет осындай сапарлардың бірінен алынған: 1549 жылдың қысында ол Төменгі елдерде болды. Нарваез өмірінде өте жоғары бағаланды, әсіресе виуэла ойнағаны үшін; ол бірден төрт дауыстың үстінен тағы төрт дауысты импровизациялай алатындығы айтылды. Оның ұлы Андрес де шебер виуэлашы болды.
The exact date or even year of Narváez's birth is unknown. He was born in Granada and the earliest surviving references to him indicate that as early as 1526 he was a member of the household of Francisco de los Cobos y Molina, a well known and very successful patron of the arts who was the Secretary of State and commentator for the kingdom of Castile under Charles V. Narváez lived in Valladolid with his patron until the latter's death in 1547, although he was working for the Duke of Medina Sidonia between 1539 and 1540. It was during this period that the composer published Los seys libros del delphín (Valladolid, 1538), a large collection of music. By 1548 Narváez was employed as musician of the royal chapel, where he also taught music to choristers. His colleagues there included the famous keyboard composer Antonio de Cabezón. Narváez and Cabezón were both employed as musicians for Felipe, Regent of Spain (later Philip II of Spain), and accompanied him on his many journeys. The last reference to Narváez is from one such journey: during the winter of 1549 he resided in the Low Countries. Narváez was very highly regarded during his lifetime, particularly for his vihuela playing; he was reported to be able to improvise four parts over another four at sight. His son Andrés also became an accomplished vihuelist.
Шығармалары
Нарваездің ең маңызды сақталған музыкасы «Los seys libros del Delphin de música de cifras para tañer vihuela» (Валладолид, 1538) виуэлаға арналған алты томдық музыка жинағында кездеседі. Жинақ композитордың меценаты Франсиско де лос Кобосқа арналған алғы сөзбен басталады. Одан кейін нотация туралы қысқа мәтін келеді (Нарваез итальяндық лютня табулатурасының сәл өңделген нұсқасын пайдаланады), содан соң мазмұн тізімі мен қателер парағы. Алғашқы екі томда итальяндықтардың осыған ұқсас туындыларының үлгісі болған он төрт полифониялық фантазия бар. Олар екі және үш дауыстағы тегіс, шебер имитациялық жазумен сипатталады. Кейде Нарваез сол қолдың бірдей саусақтарымен орындалатын қысқа мотивтерді қолданады, бұл оның импровизация техникасын көрсетеді. Музыкасы Франческо да Миланоның ықпалын көрсетеді, ол туралы туындыларды Нарваез жинаған. Жинақтың үшінші томы басқа композиторлардың шығармаларының интабуляциясына толығымен арналған: Жоскен де Пренің массаларынан үзінділер, сол композитордың танымал «Mille Regretz» әні («La canción del Emperador» деген атаумен, бұл Карл V-нің сүйікті әні болғандығын көрсетеді), Николас Гомберттің екі әні және Жан Ришафорттың бірі. Екі әннің екіншісі бұрыс түрде Гомберге жатқызылған, ол Жан Куртуаға тиесілі туынды. Интабуляциялар жоғары сапалы, бірақ ерекше ерекшеліктері жоқ. Төртінші-алтыншы томдардың мазмұны әртүрлі. Ең маңызды туындылар – Нарваездің алты «diferencias», яғни вариациялары, бұл форманың ең ерте мысалдары. Нарваездің үлгілеріне қасиетті (тек 4-томда) және халықтық әуендер кіреді, ал музыка өте кең техникалық мүмкіндіктерімен ерекшеленеді. Мелодиялық вариациялардан басқа, остинато гармонияларына негізделген екі жиынтық бар: «Guardame las vacas» және «Conde claros», екеуі де алтыншы томда. Қалған музыкада вилансиколар, романстар және «Baxa de contrapunto» бар. Екі мотеттен басқа, Нарваездің басқа музыкасы сақталмаған, бірақ ол көптеген вокалдық музыка тудырған болуы керек.
Narváez's most important surviving music is contained in Los seys libros del Delphin de música de cifras para tañer vihuela (Valladolid, 1538), a six volume collection of music for vihuela. The collection begins with a preface, in which the composer dedicates the work to his patron Francisco de los Cobos. A short text on notation follows (Narváez uses a slightly modified version of Italian lute tablature), then the table of contents and an errata sheet. The first two volumes contain fourteen polyphonic fantasias, modelled after Italian pieces of the same kind. They are characterized by smooth, competent imitative writing in two and three voices. Occasionally Narváez resorts to using short motifs with identical left hand fingerings, probably reflecting the techniques he used for improvisation. The music reflects the influence of Francesco da Milano, whose works Narváez collected. The third volume of the collection is dedicated exclusively to intabulations of works by other composers: selections from masses by Josquin des Prez, the famous song Mille Regretz by the same composer (subtitled "La canción del Emperador", probably suggesting that it was Charles V's favorite song), and two songs by Nicolas Gombert and one by Jean Richafort. The second of the two songs is wrongly attributed to Gombert, it is a work of Jean Courtois. The intabulations are of high quality, but without any particular distinguishing features. Volumes four to six have mixed content. The most important pieces are Narváez's six diferencias, or variations, the earliest known examples of the form. Narváez's models include both sacred (volume 4 only) and secular melodies, and the music stands out by virtue of a very wide palette of techniques. Apart from melodic variations, there are also two sets on ostinato harmonies: Guardame las vacas and Conde claros, both in volume six. The remaining music comprises villancicos, romances, and a Baxa de contrapunto. With the exception of two motets, no other music by Narváez survives, although he must have composed a substantial amount of vocal music.
Басылымдар
ХХ ғасырда виуэла жасау және ойнаудың жоғалған өнерінің қайта жандануымен Эмилио Пухоль "Monumentos de la música española" (Испания музыкасының ескерткіштері) авторитетті сериясы үшін Нарваез туралы томды (1945) өңдеді. Стефан Несыба өңдеген гитараға арналған жаңа транскрипция Нарваездің барлық жекелеген шығармаларын қамтиды: http://www.editionhh.co.uk/
With the resurrection of the lost arts of vihuela making and playing in the 20th century, Emilio Pujol edited the volume on Narváez (1945) for the authoritative series Monumentos de la música española (Monuments of Spanish Music). A new transcription for guitar, edited by Stefan Nesyba, contains all of the solo works by Narváez: http://www. editionhh. co. uk/