Кіріспе

Барельдік пианино (сонымен қатар "рольдік пианино" деп те аталады) – қазіргі заманғы ойнайтын пианиноның алдағысы. Пневматикалық ойнайтын пианинодан айырмашылығы, барельдік пианино көбінесе қолмен айналдырылатын жетекпен қоздырылады, бірақ монетамен жұмыс істейтін үлгілерде сағат механизмі қолданылып, пабтар мен кафелер сияқты орындарда музыка ойнату үшін пайдаланылған. Барельдік пианино көше музыканттарының арасында танымал болды, олар жаңалыққа толы және оңай тасымалданатын аспаптар іздеді. Оларды жиі барельді органмен шатастырады, бірақ бұл екі аспап мүлдем бөлек.

Операция

Барабандық фортепианоның негізгі бөлігі – фортепианоны ойнату үшін стратегиялық түрде орналастырылған штырғылармен жабылған ағаш барабан. Оператор осы мақсатта қолмен айналдыратын тұтқаны пайдаланады және тұтқаны баяу немесе жылдам айналдыру арқылы музыканың қарқынын реттей алады. Барабандарда әдетте аз ғана қысқа әндер болады, сондықтан музыкалық репертуар бір адамның сатып ала алатын және оңай тасымалдай алатын барабандар санымен шектеледі. Барабандық фортепианолардың әдетте 40-48 (хроматикалық емес гамма) ноталық диапазоны болады, бұл 85 немесе 88 хроматикалық клавишасы бар стандартты фортепианолардан өзгеше. Күрделі барабандық фортепианоларға қоңырау, ағаш блоктар, үшбұрыш немесе екі, кішкентай цимбалдар, домбыралар және барабандар сияқты бір немесе бірнеше соққы аспаптары да кіре беріп, олар Piano Orchestrion сияқты үлкен құрылғылармен ұқсас.

Тарих

Барелдік пианинолар алғаш рет 19-ғасырдың басында пианино музыкасын механикалық түрде автоматтандыру мақсатымен жасалды. Олар ешқашан кең көлемде үйлерге таралған жоқ, оның орнына көше музыканттары мен басқа да әртістердің, сондай-ақ коммерциялық мекемелерде фондық музыка ретінде қолданылуына басымдық берілді. Шамамен 1805 жылы Англияның Бристоль қаласындағы белгілі жиһаз жасаушы Хикс отбасы музыкалық аспаптар жасауға көшкені және осы шамада Бристольдегі алғашқы көшелік барелді пианиноны ойлап тапқандары және жасағандары туралы мәлімдемелер бар. Осылайша, 1816 жылға қарай Джозеф Хикс фирмасы барелді көше пианинолары мен орган өндірушілердің алдың қатарындағы жеткізушісі ретінде бекінді. Хикс үлгісіндегі көше пианиносының үлкен танымалдығына байланысты, басқа фирмалар да оның дизайнын көшірді. Хикс отбасының мүшесі Джон Лондонда шеберхана ашқан, сондықтан кейде барелді пианино өндірісі Лондонда басталды деген пікір қалыптасқан. Алғашқы көрнекті неміс өндірушілерінің бірі – Vöhrenbach (Қара Орманда) қаласынан шыққан Welte компаниясы болды.

Laterna (келесі)

XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында Грецияда баррельді фортепианоның бір түрі кең таралды. Ол латерна немесе ромбия деп аталды. Ол үлкен сандық сияқты болып келді, оны арқандармен арқаға іліп алып, бүктелетін ағаш тіреулерге қоятын. Алғашқы латерналарды Константинопольде итальяндық Джузеппе Туркони мен грек Джозеф Армаос жасаған. Оның құрастырылысында негізінен фортепиано бөліктері қолданылды, ал механизміне шегелер бар баррель кірді, ол болат тіректерді тартып, серіппелі рычагтарды босатып, олар фортепианоның ішектеріне және қоса берілген қоңырауға соқты. Аспаптың диапазоны үш жарым октаваға жететін. Баррель қолмен айналдырылатын, әдетте тоғыз әнді сақтауға арналған үлкен цилиндр болатын.