Кіріспе
Зумвальт даласы – АҚШ-тың солтүстік-шығыс Орегон штатының Уоллова округінде орналасқан далалық аймақ. Гектарға жуық аумақты құрайтын жердің көп бөлігі ауыл шаруашылығына пайдаланылады, ал кейбір бөліктері «The Nature Conservancy» қорына тиесілі Зумвальт даласы қорығы ретінде қорғалады. Оның бір бөлігі Ұлттық табиғи ескерткіш деп жарияланған. Биік орналасқан дала Орегон-Айдахо шекарасындағы Хеллс каньонының батыс жағында жатыр.
Zumwalt Prairie is a grassland area located in Wallowa County in northeast Oregon, United States. Measuring , much of the land is used for agriculture, with some portions protected as the Zumwalt Prairie Preserve owned by The Nature Conservancy. Part of that portion is designated as a National Natural Landmark. The high elevation prairie is along the west edge of Hells Canyon on the Oregon Idaho border.
География
Зумвальт даласы базальтты үстіртте орналасқан, оның биіктігі әртүрлі және бірнеше жергілікті шоплар басым, оның ішінде Айдахо Fescue (Festuca idahoensis), Bluebunch wheatgrass (Pseudoroegneria spicata), Sandberg's Bluegrass (Poa secunda) және көптеген түрлі жабайы гүлдер өседі. Зумвальт даласы – бұрын кеңінен таралған, Роки тауларының батысында, Канадаға дейін созылған қоңыржай шалғынды жүйенің бір бөлігі. Зумвальт даласының шалғынды жүйесі Солтүстік Америкадағы көптеген далалардан айырмашылығы, көбінесе бұзылмаған күйінде сақталған. Бұл оның биік орналасуымен, қатал климатымен және ауыл шаруашылығын қиын қылатын топырағының нашар болуымен байланысты. Зумвальт даласының көп бөлігі жыртылмағандықтан, өсімдіктер мен жануарлар үшін маңызды орта сақталды.
Жабайы табиғат
Зумвальт даласында рапторлардың алуан түрлері қоныстанады, оның ішінде шөптесінге тәуелді темір шаян (Buteo regalis), шұңқыр шаян (Buteo swainsoni), қатал аяқты шаян (Buteo lagopus) және қызыл құйрықты шаян (Buteo jamaicensis) кіреді. Алтын бүркіттер (Aquila chrysaetos) даланың үстінде биіктеп ұшып жүріп көріне береді. Зумвальт даласы шөптесін әнші құстардың маңызды көбею ошағы болып табылады, олардың ішінде саванна торғайы (Passerculus sandwichensis), батыс далалық құсқұйрық (Sturnella neglecta), кешкі торғай (Pooecetes gramineus), мүйізді торғай (Eremophila alpestris) және шошқа торғайы (Ammodramus savannarum) бар. Олардың көптеген түрлері тірі қалу үшін үлкен аумақтарды қажет етеді. 1947 жылға дейін Зумвальт даласынан жойылған Колумбия өткір құйрықты торайы, Орегон штатының Балық және жабайы табиғат департаменті бастаған күш-жігермен қайта қалпына келтірілуде. Басқа жануарлардың ішінде Бельдинг жерсілкіні (Spermophilus beldingi), солтүстік қалталы тышқан (Thomomys talpoides), тау шұбар (Cervus elaphus), қасқыр, ақ құйрықты елік, қара аю (Ursus americanus), пума (Felis concolor), бобкат (Lynx rufus), барс және койот (Canis latrans) кездеседі. Шамамен 50 жылдық үзілістен кейін, сұр қасқырлар (Canis lupus) Солтүстік-Шығыс Орегонды мекендеуге бастады және Зумвальт даласында байқалды. Ірі омыртқалы жануарлар түрлерінен өзге, Зумвальт даласында 100-ден астам ара түрлерін қамтитын алуан түрлі омыртқасыз жануарлар қоғамы да бар, олар тозаңдаушылар ретінде шөптесіннің саулығын сақтауға көмектеседі.
Климат
Зумвальт даласының климаты континенттік және жартылай құрғақ. Орташа есеп бойынша, Зумвальт даласы жылына жауын-шашын алады, оның көп бөлігі қыс айларына толады. Шілде және тамыз айларындағы жазғы кезең құрғақ болады, орташа айлық жауын-шашын мөлшері және орташа күндізгі ең жоғары температурасы . Қыстар суық, орташа күндізгі ең төменгі температурасы .
Тарих
Нез Персе тайпасының бас Жозеф тобы Зумвальт даласының алғашқы адам тұрғындары болды. Бұл жергілікті халық көктем және күз мезгілдерінде аң аулау мен жинау үшін пайдаланған. 1850 жылдары аймақта еуропалық американдықтардың қоныстануы басталды. Президент Улисс С. Грант 1870-ші жылдардың соңында Уоллова округін ақтардың қоныстануына ресми түрде ашқаннан кейін Нез Персе тайпасы осы аймақтан қуылды. 1903 жылы Зумвальттың кішкентай, муниципалитет құрамына кірмейтін елді мекенінде пошта бөлімі ашылды. 1936 жылы Зумвальт пошта бөлімі жабылды. Бүгінде Зумвальт – көшіп кеткендердің қаласы. 2008 жылғы мәліметтер бойынша, даланың көп бөлігі жеке меншіктегі шаруашылықтардан тұрады және жазғы мал жаюға пайдаланылады.
Қорғау
Табиғатты қорғау қоры, коммерциялық емес экологиялық консервация ұйымы, Zumwalt Prairie жартарағындағы табиғат қорығына ие және оны басқарады. Қор Lightning Creek Ranch-те консервациялық жеңілдікке ие.