Кіріспе

Құс түрі

Үлкен қоңырқұс (Conirostrum binghami) – танагер тұқымдасына жататын кішкентай сайрақ. Ол қарапайым қоңырқұстарға (Conirostrum) жақын, бірақ одан ірілеу және азық іздеу әдісімен ерекшеленеді – ағашқа жабысып, тік қозғалады. Үлкен қоңырқұстың ұзындығы және салмағы жоғарыда сұр, төменгі жағында терең қоңыр, ал жақтарында ақ дақтары бар. Ол Колумбиядан Эквадорға, Перуден Боливияға дейінгі Анд тауларында кездеседі. Ол Роза тұқымдасына жататын полилепис ағаштарында тіршілік етеді. Үлкен қоңырқұс жеке немесе 5-тен аз құстардан тұратын топта тіршілік етеді. Ол полилепис ағаштарының қабығын қабысып, ішіндегі жәндіктерді іздейді. Сондай-ақ, ол шырыштарды және Gynoxys өсімдігінің шырышты тәрізді қантты сөлін жейді. Бұл түр маусымдық көбейеді, жаңбыр маусымының басында (Боливияда қыркүйектен желтоқсанға дейін) ұялайды. Ұясы полилепис ағаштарының бұтақтарына салынған ашық тостаған тәрізді, ал орташа ұяда 1,8 жұмыртқа болады. Екі ата-ана да жұмыртқаларды күтіп жатыр, балапандарды тамақтандырып, нәжіс қалдықтарын шығарып тастайды. Оның санының азаюы полилепис ормандарының жойылғандығымен және бөлінуімен байланысты.

Таксономия

Таксономия күрделі. Үлкен шоқпарлы құсты 1860 жылы ағылшын зоологы Филип Склейтер Луи Фрейзер жинаған мысалдан ресми түрде сипаттады. Склейтер Oreomanes fraseri есімді биномдық атауын берді. 2014 жылы жарияланған молекулалық филогенетикалық зерттеуде алып шоқпарлы құс Conirostrum туысына жататын түрлердің кладына кіретіні анықталды. Conirostrum d'Orbigny & Lafresnaye, 1838, Oreomanes Sclater, 1860-дан ертерек енгізілгендіктен, Conirostrum басымдыққа ие және Oreomanes Conirostrum-ға қосылды. Бірақ, күлгілт шоқпарлы құстың танылған подвиді бар, Conirostrum cinereum fraseri Sclater, 1859, сондықтан алып шоқпарлы құстың атауы оның кіші синонимі Oreomanes binghami-ге өзгертілді. Бұл 1919 жылы американдық орнитолог Фрэнк Чапман Перудегі Мачу-Пикчу маңынан жиналған мысалға сүйене отырып енгізген. Бұл атау Хирам Бингемнің құрметіне таңдалды. Алып шоқпарлы құс монотипті: ешқандай подвиді танылмайды.