Кіріспе

1831 жылғы Аргентина шартнамасы

Федералдық пакт (lang es) – 1831 жылдың 4 қаңтарында Аргентинаның Буэнос-Айрес, Энтре-Риос және Санта-Фе провинциялары қол қойған, унитарлық лигаға қарсы тұру үшін федералды әскери одақ құру мақсатындағы шартнама. Кейіннен басқа провинциялар да осы шартнамаға қосылды.

Өмірбаян

Жозе Гервасио Артигас басқарған және шабыттандырған Федералды Лиганың таратылуынан кейін, Санта-Фе, Энтре-Риос, Корриентес және Буэнос-Айрес провинциялары арасында одақ құру мақсатымен алғашқы кездесу 1830 жылғы 20 шілдеде Санта-Феде өтті. Онда келесі өкілдер қатысты: Санта-Фе провинциясынан Доминго Каллен, Энтре-Риос провинциясынан Диего Миранда, Корриентес провинциясынан Педро Ферре және Буэнос-Айрес провинциясынан Хосе Мария Роксас-и-Патрон. Келісімді Ферре мен Роксас жазуға міндетті болды. Ферре мемлекетті ұлттық (өзендерде кеме жүру, провинциялық билік, ұлттық құрылым) және халықаралық (сыртқы сауда, кедендік салықтар) деңгейде ұйымдастыруды ұсынды. Роксас-и-Патрон мұндай идеяларға қарсылық танытып, олардың барлық осы мәселелер бойынша шешім қабылдауға құқығы жоқ екенін мәлімдеді. Конфликт Буэнос-Айрес портының орталықтандырылуы мәселесіне байланысты туды, Ферре халықаралық сауда үшін Санта-Фе сияқты басқа порттар құруды және кедендік салықтарды провинциялар арасында бөлуді қолдады. Роксас-и-Патронның осы мәселелерде келіспеушілігін көрген Ферре келісім бойынша келіссөздерден бас тартты. Осылайша, 1831 жылғы 4 қаңтарда қалған үш провинция Санта-Фе қаласында келісімге қол қойды. Сол жылдың 19 тамызында Корриентес провинциясы да келісімге қосылды.

Конституция

Федеративтік келісім бірнеше жағынан конституцияның қызметін атқарды. Шындығында, 1853 жылғы Аргентина Конституциясы өз құрылуын "бұрынғы келісімдерді орындау мақсатымен" негіздеумен бастайды, бұл осы және басқа да келісімдерге сілтеме жасайды. Конституциялық Ассамблеяны құру 1853 жылға дейін жоспарланған еді, бірақ Буэнос-Айрес губернаторы Хуан Мануэль де Росастың қарсылығы, сондай-ақ келісімнің ықпалды мүшесі болуы оны кешіктірді. Федеративтік келісімге қатысушылар қазіргі Аргентина мемлекетін құру үшін Рио-де-ла-Плата біріккен провинцияларымен бірікті.