Бұлғарлану: Тарихи және мәдени ассимиляция процесі
Bulgarisation
Бұлғариялану – бұл мәдениеттің таралуы. Тарихта мұсылмандар, әсіресе түріктер, ассимиляцияға ұшырады. Осман империясының саясаты мен салық жүйесі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Болгарлану, сондай-ақ болгарландыру деп те аталады, – болгар мәдениетінің болгар этникалық аумағынан тысқары таралуы. Тарихи тұрғыдан алғанда, Болгариядағы сәтсіз ассимиляция әрекеттері негізінен мұсылмандарға, ең әйгілісі болгар түркілеріне бағытталған, бірақ ислам дінін ұстанбаған топтар да мәдени ассимиляцияға ұшырады.
Bulgarisation , also known as Bulgarianisation is the spread of Bulgarian culture beyond the Bulgarian ethnic space. Historically, unsuccessful assimilation efforts in Bulgaria were primarily directed at Muslims, most notably Bulgarian Turks, but non Islamic groups have also faced cultural assimilation.
Осман билігі
Осман империясы тұсында болгар этносының кең таралуының үлкен бөлігі кері қайтарылды. Осман империясы "Миллет жүйесі" арқылы белгілі бір мәдени және діни тәуелсіздік бергенімен, болгарларға қысқа мерзімге өз болгар Миллеті тағайындалды, болгарлар енді өз жерлерінде саяси үстемдік құра алмады. Османдықтар болгарларды ислам дініне өтуге міндеттемесе де, империя мұсылман емес азаматтарға джиза салығын және басқа да дискриминациялық шараларды (мысалы, девширме) енгізді. Ислам дініне өткен, бірақ славян тілін және салт-дәстүрлерін сақтаған болгарлар Помактар деп аталды (дегенмен олардың көпшілігі өзін болгар деп санады). Осы дін ауыстырушылардың бір бөлігі түрік этносына ассимиляцияланды. Бұл ассимиляция және Болгарияға көптеген түріктердің қоныс аударуы салдарынан, Болгарияның қазіргі аумағының көп бөлігі болгар тәуелсіздігі алдында этникалық түрік мұсылмандарының басымдығын құрады (төмендегі 1861 жылғы картаны қараңыз).
Under Ottoman rule, much of the expansion of the Bulgarian ethnic group was reversed. While the Ottoman Empire provided for some cultural and religious autonomy under the "Millet System", and Bulgarians were briefly granted their own Bulgarian Millet, Bulgarians were no longer politically dominant in their own lands. While the Ottomans did not generally require Bulgarians to convert to Islam, the empire did enforce the Jizya tax and other forms of discrimination on non Muslims (such as the Devshirme). Those Bulgarians who converted to Islam but retained their Slavic language and customs became known as Pomaks (though many still identified as "Bulgarian"). A sub set of these converts to Islam also assimilated into the Turkish ethnic group. Between that assimilation and the settlement of many Turkish people in Bulgaria, much of modern day Bulgaria had an ethnic Turkish Muslim majority prior to Bulgarian independence (see 1861 map below).
Князьдік пен патшалық
Осман империясының орыс-түрік соғысында (1877–1878) шешуші жеңіліске ұшырағаннан кейін, Болгария, бастапқыда шектеулі Осман бағыныштылығында болса да, соңында тәуелсіздік алды. Осман жеңілісінен кейін, соғыс кезінде және одан кейін Ресейлік оккупациялық билік органдары да, болгар әкімшілері де, мүмкіндігінше аймақтан Осман үкімшілігінің іздерін жоюға тырысты. Болгария ұлты негізінен славяндық православие христиандарынан тұруға тиіс болды. Болгарияның мұсылман халқын қорғауға қатысты келісімдерге қарамастан, түрлі исламдық құрылыстар (мешіттер, медреселер және үйлер) бұзылды. Ассимиляциялық шаралар одан әрі жалғасты, нәтижесінде көптеген мұсылмандар Болгариядан кетіп қалды. Болгария княздығы тәуелсіздік алғаннан кейін өткізілген алғашқы халық санағында респонденттердің 26,3% өздерінің ана тілі түрік/гагауз екенін мәлімдеді, бірақ 1934 жылға қарай (Болгария патшалығы жүргізген соңғы халық санағы) респонденттердің тек 9,7% ғана өзін этникалық түрік деп атады, ал түрік тілдес гагауз халқы туралы мәліметтер жиналмады. Болгариядағы түрік халқының күрт азаюы салдарынан, Болгария халық республикасы кезінде бұрын түрік тілдес аймақтардың көпшілігі Түркияға көшіп кеткеннен кейін этникалық болгарлардың басымдығына ие болды.
Following the decisive defeat of the Ottoman Empire in the Russo Turkish War (1877–1878), Bulgaria at last regained independence, though initially it remained under limited Ottoman suzerainty. Following the Ottoman defeat, both Russian occupation authorities during and immediately after the war as well as Bulgarian administrators, attempted to remove traces of Ottoman rule from the area where possible. The Bulgarian nation was ideally to consist of Slavic Orthodox Christians. In spite of treaty obligations requiring Bulgaria to protect its Muslim subjects, Islamic buildings of many kinds were destroyed (including mosques, schools, and homes). Assimilation efforts continued thereafter, and many Muslims left Bulgaria. In the first post independence census conducted by the Principality of Bulgaria 26.3% of respondents declared their mother tongue to be Turkish/Gagauz, but by 1934 (the final census conducted by the Tsardom of Bulgaria) only 9.7% of respondents declared themselves to be ethnically Turkish and information on the Turkic Gagauz population was not collected. This precipitous drop in the Turkish population of Bulgaria meant that by the time of the People's Republic of Bulgaria, many formerly Turkish majority areas had become majority ethnically Bulgarian, because of the emigration to Turkey.
Болгария Халық Республикасы
Алғашында Кеңес Одағы Болгарияны елдегі көптеген аз ұлттық топтарды мойындауға мәжбүрлегенімен, уақыт өте келе Болгария Халық Республикасы бұл мойындаудан бас тартып, болгар ұлтшылдығына көбірек ден қойды. 1954 жылы Сталиннің қайтысынан кейін Тодор Живков Болгария Коммунистік партиясының және оның ізінен елдің де басшылығына көтерілді. Живковтың кезінде болгар ұлтының ұғымы одан әрі дамыды және жаңа "болгарландыру" науқандары жүргізілді. Болгария түркілерінің болгарлармен ортақ славян және христиан тегі бар деген идея 1960 жылдары Живковтың билігі тұсында пайда болды. Софиядағы билік жиі Осман империясы Болгарияны "исламизациялау" және "түрікшелендіруді" жоспарлап, іске асырды деген талаптарды алға тартты. 1985 жылы Болгария Коммунистік партиясының жоғары лауазымды өкілі: «Болгария ұлтының басқа халықтар мен ұлттардың құрамдық бөліктері жоқ» деп мәлімдеді. Живков дәуіріндегі болгарландыру науқандарының ішіндегі ең танымалларының бірі – 1980 жылдардағы Болгарияның түрік халқын ассимиляциялауға бағытталған "Жаңару процесі" болды. "Жаңару процесі" кезінде ассимиляциялау күштей түсті және бұрыннан болгар есімдерін алмаған мұсылмандар өздерінің түрік немесе исламдық есімдерін болгар есімдерімен ауыстыруға мәжбүр болды. "Жаңару процесінен" кейін "Үлкен саяхат" болды, оның салдарынан 300 000-нан астам болгар түркілері елден қуылды (кейін құрбандардың бір бөлігі елге оралды). Тодор Живковтың билігі құлағаннан кейін "Жаңару процесі" кері қайтарылды және адамдар бұрынғы есімдеріне оралуға немесе қалаған есімдерін таңдауға мүмкіндік алды. Дегенмен, "болгар" есімін қабылдауға мәжбүр болғандардың кейбіреуі оны және қалпына келтірілген есімдерін де қолдана берді.
While the Soviet Union initially forced Bulgaria to recognize many minority ethnic groups in the country, over time the Bulgarian People's Republic dropped that recognition and leaned more heavily into Bulgarian nationalism. Following the death of Stalin in 1954, Todor Zhivkov rose to leadership of the Bulgarian Communist Party and the country by extension. Under Zhivkov, the conception of the Bulgarian nation was further developed and new "Bulgarianisation" campaigns were carried out. The idea that Bulgarian Turks shared a Slavic and Christian origin with the Bulgarians originated in the 1960s during Zhivkov's rule. The regime in Sofia often fell back on claims that the Ottoman Empire had planned and executed the "Islamization" and "Turkification" of Bulgaria. In 1985, a senior Bulgarian Communist Party official proclaimed that “The Bulgarian nation has no parts of other peoples and nations”. Notable among the Bulgarianisation campaigns of the Zhivkov era was the "Revival Process", a 1980s attempt to assimilate the Turkish population of Bulgaria. During the "Revival Process" assimilation efforts increased and those Muslims who had not already been made to adopt new sufficiently Bulgarian names in place of their original Turkish or Islamic names were made to do so. The "Revival Process" was followed by the "Big Excursion" which saw the expulsion of over 300,000 Bulgarian Turks from the country (and subsequent return of some of the victims). Following the fall of Todor Zhivkov, the "Revival Process" was reversed and people were free to revert to previous names or adopt the names they wished. Regardless, some of those who had been made to adopt a "Bulgarian" name continued using both it and their restored name.
Қазіргі заман
Болгарияның мұсылман азшылығымен тарихи шиеленістерге қарамастан, қазіргі болгар конституциясы дін бостандығын қамтамасыз етеді, бірақ болгар православ шіркеуін Болгарияның "дәстүрлі діні" деп мойындайды. Қатаң мәжбүрлі ассимиляция саясаты енді қолданылмай тұрса да, османдықтардың этникалық болгарларға қарсы жоспарланған "геноцид" жасады деген идея әлі де бар. Болгарландыру влахтарға (Болгариядағы румындарға) да әсер етті, олардың көп бөлігі ассимиляцияланды.
Despite historic tensions with its Muslim minority, the current constitution of Bulgaria provides for freedom of religion, though it does recognize the Bulgarian Orthodox Church as the "traditional religion" of Bulgaria. While draconian forced assimilationist policies are no longer in place, the idea of a planned "genocide" carried out by the Ottomans against ethnic Bulgarians persists. Bulgarisation has also affected the Vlachs (Romanians in Bulgaria), who were largely assimilated.