Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Серро-де-ла-Эстрелья – Мексиканың орталық-шығысындағы Мексика алқабында, Мехико қаласының Истапалапа әкімшілік аймағында, теңіз деңгейінен 2460 метр (8070 фут) биіктікте орналасқан Мезоамерикалық археологиялық ескерткіш. Оның ең биік нүктесі Мексика алқабы деңгейінен 224 метр жоғары. Бұл орын Текскоко көлінің оңтүстік-шығыс шетінде орналасқан. Тарихи деректерге сәйкес, Мексика алқабының ежелгі тұрғындары бұл жерді Хуизахтекатл деп білген. Бұл ескерткіш өте маңызды болған, себебі дәл осы жерде "Жаңа от" ритуалы өткізілген; ол жергілікті халық үшін және айналасындағы аймақтар үшін терең мағынаға ие болған.
Cerro de la Estrella is a Mesoamerican archaeological site located in southeastern Central Mexico's Valley of Mexico, in the Iztapalapa alcaldía of Mexico City at an elevation of 2460 meters (8070 ft) above sea level, hence its Summit is 224 m over the Valley of Mexico level. At the southeast edge of what was the Great Texcoco Lake. Historical sources establish that ancient inhabitants of the Mexican Plateau knew this place as Huizachtecatl. The site was very important since the “New Fire” ritual ceremony was performed here; it had a profound meaning for the population here and in surrounding regions.
Жұмыспен қамту кезеңдері
Иштапалапа аймағында адам қонысының ең көне іздері Санта-Мария Астахуакан ауылында табылды. 1953 жылы екі адамның қалдықтары табылған, ал Мексиканың Ұлттық университеті (UNAM) және Ұлттық Антропология және Тарих институты жүргізген талдауларға сәйкес, бұл адам қалдықтары шамамен тоғыз мың жылға соққан. Жақындағы археологиялық материалдар Серро-де-ла-Эстрелла төбелерінде кем дегенде Алдын-классикалық кезеңнен бастап қоныс жалғасқандығын көрсетеді. Осы кезде Куикуилко мәдениетіне байланысты ауыл құрылды. Мексика алқабының оңтүстігінде орналасқан Куикуилко шамамен 150 жылы, Кситтл жанартауының атқылауынан туындаған нұқсанға байланысты құлдырады. Алдын-классикалық кезеңнің соңында Кульуаканның қоныстануы басталды. Классикалық кезеңде Кульуакан, Мексика алқабындағы және Мезоамерикадағы көптеген қалалар сияқты, Теотиуаканды орталық еткен сауда жүйесінің бір бөлігі болды. Бұл қаланың шамамен 8-ші ғасырда құлауынан кейін, оның тұрғындарының бір бөлігі Текскоко көлінің ежелгі жағалау қалаларына, мысалы Кульуаканға паналады. Мұнда Теотиуакан мәдениетінің ошағы сақталды, кейіннен жауынгер халықтармен бірігіп, Мексиканың орталығына қарай көшіп-қонып жүрді.
The oldest traces of human occupation in the Iztapalapa territory originated at Santa María Aztahuacan village. In 1953 remains of two individuals were found and, according to analysis performed by National University of Mexico (UNAM) and by Instituto Nacional de Antropología e Historia, these human remains are approximately nine thousand years old. More recent archaeological materials indicate continued occupation of the Cerro de la Estrella slopes, at least from the Preclassical period. At that time, a village related to the Cuicuilco culture was established here. Cuicuilco, in the South of the Valley of Mexico, declined approximately in 150 CE possibly due to the eruption of the Xitle volcano. Towards the end of the Preclassical period commenced occupation by Culhuacán. During the classical period, Culhuacán, as most cities in the Valley of Mexico and Mesoamerica, was part of a trade system centered in Teotihuacan. After the fall of this city, approximately in the 8th century d. C., some of its inhabitants took refuge in the ancient coastal towns of Texcoco Lake such as Culhuacán. A cultural Teotihuacan haven remained there, later merged with warrior peoples, migrating towards the center of México.
Сайт
Археологиялық зерттеулер 100-650 жылдар аралығында салынған құрылыстардың іздерін көрсетеді және бұл жер классикалық кезеңнің ортасынан (1000 ж.) испандықтар келгенге дейін қоныстанған. Бұл жердің алғашқы қоныстанушылары Хуизахтекатльдың беткейлерін пайдаланып, ауылдар құрған; олардың ерте шаруашылық жүйелері мен қарапайым әлеуметтік ұйымы болған. Осы топтардың "Cerro Chiquito" немесе Кішкентай төбе деп аталатын жерде табылған тас мүсіндерін жасаған деген болжам бар. Хуизахтекатльдың батыс жағынан 100-500 жылдар аралығында жасалған керамикалық және тас мүсін материалдары табылды; олар Мексика қаласының солтүстігіндегі Закатенкода табылған ұқсас бұйымдарға ұқсайды. Мұндағы құрылыстар 100 және 650 жылдар аралығында салынған және солтүстік жағында орналасқан, ал қалдықтары Теотиуаканның ықпалын көрсететін сарайлардың іргетастары мен қабырғаларынан тұрады. Археологиялық мәліметтер төбенің ортасында классикалық кезеңнің соңында (600-900 жж.) тұрғын үй аймағы болғанын көрсетеді. Сол кезде халық санының өсуіне байланысты көптеген азаматтық құрылыстар салынды. Өкінішке орай, қазіргі құрылыстардың астында қалдықтар жоғалып кеткен. Сахагун, Мотолиния, Торкемада және Куаутитлан жылнамалары, сондай-ақ басқа да дереккөздер 900-1300 жылдар аралығында Чичимек халқы төбенің батыс бөлігінде қоныстанғанын, онда олар Колхуакан қаласын құрғанын көрсетеді. Бұл қоныстанушылар маңызды технологиялық және әлеуметтік дамуға жеткен; көбінесе теократиялық жүйе үстемдік еткен, кейіннен патшалар әулеті билік құрған. 1300 және 1521 жылдар аралығында ацтектер бұл аймақты жаулап алып, Икстапалапа деп аталатын елді мекенді құрды. Олар Икстапалапаның көршілес Альтепетль Колхуаканмен бірлесіп, Теночтитланның оңтүстігін қорғауға және империяны негізгі азық-түлікпен қамтамасыз етуге кедергі ретінде қызмет етеді деп үміттенді. Бұл кезде ацтектер төбе басына платформалар салғаны белгілі.
Archaeological investigations reveal indications of constructions built as early as 100 to 650 AD, and it was inhabited from the mid preclassical period (1000 AD) up to the Spaniards arrival. First settlers of the site used the Huizachtecatl slopes, where villages were founded; they had early farming systems and had a rudimentary social organization. It is believed that these groups made the stone glyphs found in the place known as “Cerro Chiquito” or small hill. Ceramic and stone sculpture materials were discovered in the west side of Huizachtecatl, apparently made within the 100 to 500 years AD; these resemble other similar pieces found in Zacatenco, north of México City. The constructions here were built between the year 100 and 650 AD and are located in the North side, the remains consist of foundations and walls of palaces that indicate Teotihuacán’s influence. Archaeological evidence reveals the existence of a housing zone in the middle of the hill, built during the late Classic period (600 to 900 AD). At that time numerous civil type structures were constructed because of the increased population. Unfortunately, remains are lost under present constructions. Sahagún, Motolinia, Torquemada and the Cuautitlán Annals, among other sources, indicate that between the period 900 to 1300 AD, Chichimecan peoples inhabited the western section of the hill, where they founded the town of Colhuacan. These settlers achieved important technological and social development; apparently a theocratic system prevailed and later by a dynasty of kings. Between years 1300 and 1521 AD, the Aztecs conquered the area and established a settlement, naming it Ixtapalapa. They hoped that Ixtapalapa, in conjunction with the neighboring altepetl Colhuacan, would serve as a barrier to protect the area south of Tenochtitlan, in addition to providing the empire with staples. It is known that at that time, the Aztecs constructed platforms the top of the hill.
Жаңа от рәсімдері
Мексикалықтар әлемді төрт жапырақшалы үлкен гүл ретінде елестететін, оның ортасында Теночтитлан орналасқан. Әр жапырақша төрт тараптың бірін білдірді: шығыс акатль глифі (қамыс), батыс калли (үй), солтүстік текпатль (кремень пышақ) және оңтүстік точитль (қоян) арқылы көрсетілді. Толтектерден қалған дәстүр бойынша, олар барлық тіршілік иелерінің өмірін басқаратын Күнге табынушы еді және оған құрбандық ретінде тұтқын әскерлердің қанымен қатар, адам жүрегі де қажет деп санады. Сондықтан, әр 52 жыл сайын, азаматтық және діни күнтізбелердің басталуы бірдей келіп жатқанда, дін қызметкерлері Жаңа От тойын өткізеді. Олар Күннің өлімінен қорқушы еді, себебі оның өлімі ғаламды толығымен қараңғылыққа түсіріп, адамдарды жейтін цицимемелердің пайда болуына әкелуі мүмкін деп ойлады. Ұлы күннің батысында бас дін қызметкерлері ең әдемі киімдерін киіп, Копилько дін қызметкерінің жетекшілігімен Хуазахтекатль тауына көтеріліп, тойды бастады. Бұрын тұтқынды басты ғибадатхананың құрбандық тақтасына жатқызып, белгілі бір уақыт келгенде, оның кеудесіне мамахвастли (бүршік) қойылып, Жаңа Отты жағу үшін от қойылды. Осы кезде Теночтитлан және үлкен көлдің маңындағы қалалар толығымен қараңғылыққа тоңды. Копилько дін қызметкері кеудеден от алып, оны үлкен отқа жеткізді. Содан кейін тұтқынға құрбандық шалынды, жүрегі алынып, отқа лақтырылды. Хуазахтекатльдағы тойға келген қалалардың дін қызметкерлеріне Жаңа Оттан жаққан машақтарды жеткізу үшін елшілер жіберілді. Теночтитлан қаласында от басты құдайдың алдына қойылып, одан басқа құдайлардың ғибадатханаларына, содан кейін халықтың үйлеріне таратылды. Археологиялық зерттеулерге сәйкес, Колхуа тайпасы Жаңа От немесе Токсиумополли тойын өткізу үшін таудың басын алғаш пайдаланған. Тарихи деректер бойынша, мұндай төрт той өткен: 1351, 1403, 1455 және 1507 жылдары. Теночтитлан бесінші той өткізілмей тұрып басылып алынды.
The Mexicans conceived the universe as a four petal great flower, at the center of which was Tenochtitlan. Each petal represented one of the four cardinal points; the region to the east was symbolized by the acatl glyph (cane), the west by calli (house), the north by tecpatl (flint stone knife) and the south by tochitl (rabbit). As an inherited Toltec tradition, they worshiped the Sun, deity that governed life of all beings and thought that human hearts were required to please him in addition to the blood on prisoner soldiers. For that reason, every 52 years, when the beginning of the calendars (Civil and Religious) coincided, the sacerdotal class performed the New Fire ceremony, to prevent the Sun’s death, as they thought, would cause total darkness of the universe, allowing the sprouting of tsitsimeme, entities that ate human beings. At dusk of the great day the main priests wore their best clothes and headed by the priest of Copilco, went to the top of Huizachtecatl to initiate the ceremony. Previously, a prisoner was placed in the main temple altar, and when the time came, a log or mamahuastli was placed on his chest and set on fire to ignite the New Fire; meanwhile, Tenochtitlan and towns surrounding the great lake remained in complete darkness. The Copilco priest took the fire from the chest and transmitted it to a bonfire. Later the prisoner was sacrificed, his heart extracted and thrown into the flames. There were messengers responsible to deliver torches lit with the New Fire to priests of towns that had attended the ceremony at Huizachtecatl. At Tenochtitlan the fire was placed before the main deity, from where it was taken to other Gods temples, and from there to people’s quarters. Based on archeological investigations, Colhuas were the first to use the top of the hill for the New Fire or Toxiuhmopolli ceremony; historical sources indicate that four such ceremonies took place; in 1351, 1403, 1455 and 1507. Tenochtitlan was conquered before the fifth ceremony could take place.