Кіріспе

Жан Луи Жанмайр (25 наурыз 1910 жылы Биль/Биеннеде туған – 29 қаңтар 1992 жылы) – Швейцария армиясының бригадирі, 1962 жылдан бастап 65 жасқа толып зейнеткерлікке шыққан 1975 жылға дейін Кеңес Одағына Швейцарияның аса құпия әскери ақпараттарын берді.

Негізгі оқиғалар

Оны Кеңес Әуе Күштерінің атташесі полковник Василий Денисенко тыңшы ретінде тартты. Ол кеңестерге берген ақпараты үшін ешқашан ақша алмады; оның мотивациясы жоғары лауазымға тағайындалмауына байланысты ашу сезімінен туындаған болуы мүмкін. Әділет министрі Жанмердің жоғары құпия ақпаратты, соның ішінде "жоғары құпия құжаттарды" бөліскенін мәлімдеді. Бұл құжаттар Жанмайердің өзінің бөлімін ғана емес, сонымен қатар Швейцарияның қарулы күштерінің толық құрамын, ұлттық қорғаныс стратегияларын және, ең бастысы, соғыс уақытындағы жұмылдыру жоспарларын қамтыды. Ол сонымен қатар өзінің әріптестері мен ықпалды саяси тұлғалар туралы, олардың қабілеттері, мінез-құлқы және отбасылық жағдайы туралы ақпаратты жариялады. Алайда, Джон ле Карр Жанмайермен сұхбаттасқанда, кеңестерге берілген ақпараттың "мардымсыз нәрселер" екенін, ал сот процесінің "Кафка романынан да асқан" теріс сот екенін мәлімдеді. Ле Карр Жанмайердің орыс туған әйелі Мари Луизаға өзінің күдікті жетекшісі Денисенкомен қарым-қатынасқа түсуге рұқсат бергенін және Жанмайердің құпияларды сату себебінің "Деніге ұнау, оның құрметі мен мақұлдауын алу, оны сыйлықтармен қуанту және, мүмкін, тіпті өз әйелін сыйлық ретінде беруге тырысу Жанмайердің өмірінің орта шенінде осы махаббатқа, ренжіген, ақылды, алаңдаған адамды әжеге ұқсатып, құштарлықпен ұстаған сияқты" екенін жазды. Швейцария билігі генерал Жанмайердің іс-әрекетін ашқан жоқ, оны ашқан – Батыс Германия болды деген болжам бар. Расталмаған хабарларға сәйкес (ресми түрде жоққа шығарылмаған), Кеңес Одағы генералға оның жоғары лауазымдағы адамдарына жалған ақпарат беру арқылы тұзаққа түсіруге тырысты, бұл ақпаратты тек генерал Жанмайер ғана білген. Бұл ақпарат оның кеңестік байланыстарына дейін жетеді. Ол он сегіз жылға сотталды, бірақ жақсы мінез-құлқы үшін он екі жыл ғана түрмеде отырды. Жанмайр 1988 жылы түрмеден босатылып, 1992 жылы Бернде табиғи себептерден қайтыс болды.