Кіріспе

Донглин академиясы (, Wade–Giles Tung lin), сондай-ақ Гуйшан академиясы (龜山書院 Guīshān Shūyuàn) деп те аталады, Қытайдың Уси қаласындағы бұрынғы білім беру мекемесі. Ол алғаш рет 1111 жылы Солтүстік Сун әулеті тұсында салынған; неоконфуцийшіл ғалым Ян Ши (楊時) онда сабақ берген, бірақ академия кейін пайдаланылмай, тозығы жеткен. "Донглин" атауы Цзюцзяң қаласындағы Лу тауының етегіндегі Донглин ғибадатханасынан шабыттандырылған. Ян Ши Донглин ғибадатханасына сапар шегіп, оның оқу-жаттығуға қолайлы орын екенін сезінген. Оқуын аяқтаған соң, ол Усиге барып, академияның жоспары Донглин ғибадатханасына ұқсас екенін көріп, 18 жыл бойы сонда сабақ берген. Сөйтіп, академия "Донглин академиясы" деп аталды.

Тарих

1604 жылы Мин әулетінің Ванли дәуірінде Гу Сяньчэн (1550–1612), ғалымдар Гао Панлонг (高攀龍; 1562–1626), Цян Ибен (錢一本), Ан Сифан (安希范; 1564–1621) және Юй Конгцзян (余孔兼) сияқтылар жергілікті әкімшілдер мен шенеуніктер, мысалы, Чанчжоу әкімі Оуян Дунфэн (歐陽東風) және Уси округінің әкімі Линь Цзай (林宰) қаржылық көмегімен Доңлин академиясын жаңартты. Академия өз атын Доңлин қозғалысына берді. 1626 жылы академия күшпен қиратылып, тас ескерткіш қағатының бір бөлігі ғана қалды. Қазіргі академия Цинь әулеті кезінде Юнцзэн және Цянлон императорларының Усиде тұратын ханьқытайлық ғалымдардың қолдауын алу мақсатымен қайта құрылды. Қытай Халық Республикасы үкіметі 1981 және 1982 жылдар аралығында академияны қайта жөндеу жұмыстарын жүргізді.