Мальта орденінің 51-ші Ұлы Мастері Жан Касьер: Тартыстар мен төңкеріс тарихы

Кіріспе

Fra' Jean l'Evesque de la Cassière (1502 – 21 желтоқсан 1581) – Мальта орденінің 51-ші Ұлы магистрі, 1572 жылдан 1581 жылға дейін қызмет еткен. Ол Мальтадағы Валлеттадағы Орденнің монастырлық шіркеуінің (қазіргі Сент-Джон соборы) салынуын тапсырды және оның криптасында жерленді. Ла Касьер Солтүстік Африкадағы Зоара шайқасында Орденнің туын сақтап қалған батылдығы үшін даңққа ие болды. 30 қаңтар 1572 жылы ол Пьер де Монтеден кейін Ұлы магистр болып сайланды, сол кезде Овернь тілінің бас приоры болған. Оның Ұлы магистр ретіндегі алғашқы жылдары Мальта ордені мен Мальта епископы Мартин Ройас де Порталубио арасындағы көптеген дау-жанжалдармен ерекшеленді. Орден 1530 жылы император Карл V-тен дербес билік құқығымен Мальтаға келгендіктен, мұндай даулар Орден тарихында бұрын-соңды болған емес. Ла Касьер бұл мәселені шеше алмады, ол ақыры Папа Григорий XIII-ке жіберілді, ол өз кезегінде Пьетро Дусинаны инквизитор етіп тағайындады. Бұл қадамды Ла Касьер бастапқыда қолдады, бірақ кейіннен Орден ішінде наразылық тудырды. 1575 жылы Венеция Республикасымен екінші ірі қақтығыс орын алды, онда госпитальдық галереялар еврей иелеріне арналған тауарларды тасымалдаған венециялық кемені тәркіледі. Венеция ашуға іш толды, ал Орденге венециялық аумақтағы барлық мүлкі тәркіленуі қаупі туды. Бұл дауды шешу үшін Папаның араласуы және Ла Касьердің толық өтемақы төлеуі қажет болды. Сондай-ақ, христиан емес адамдардың мүлкін тәркілеуге деген олардың құқығына қатысты осы ескертуге байланысты орден ішінде үлкен наразылық болды. Ла Касьердің билігі кезінде Ордендегі үшінші және ең ауыр дау-жанжал Испания королі Филипп II-нің 17 жастағы Австрияның эрцгерцогы Венцельдің (Венцеславтың), император Максимилиан II-нің ұлы және Филипптің туысы, Кастилия және Леонның бас приоры және Лораның барондығына тағайындауға тырысуынан туды. Корольдің араласуына ашуланған Кастилия орденінің рыцарьлары бұл тағайындауға қарсы ашық көтерілді. Жауап ретінде Папа оларға Ұлы магистр мен Бас кеңес алдында осы мойынсұнбаушылықтары үшін кешірім сұрауға бұйрық берді. Бұл оқиғалар Ла Касьерге қарсы Орден мен Бас кеңес ішіндегі наразылықты одан әрі күшейте түсті, өйткені ол осы проблемалар мен қорлықтардың себебі деп есептелді. 1581 жылдың 11 шілдесінде монастырь Ла Касьерді қызметтен шеттетуге және оны Форт-Сент-Анджелоға қамауға алған кезде бұл жағдай іс жүзінде бүлікке айналды. Бұл Матурин Ромегас, бұрынғы Тулузаның бас приоры және 1577 жылы Ұлы магистрдің лейтенанты болып сайланған Орденнің ең танымал теңіз батырының де-факто Ұлы магистр болуына әкелді. Папа дереу арнайы елші Гаспар Висконтиді тергеу жүргізуге және дау шешілгенге дейін Орденді басқаруға жіберді. Ла Касьер мен Ромегас екеуі де өздерінің іс-әрекеттерін түсіндіруге және өздерінің ісін қорғауға Римге шақырылды. Ла Касьер 1581 жылдың 26 қазанында Римге келді және Папа Григорий XIII-нің бұйрығымен үлкен құрметпен және салтанатты түрде қабылдады. Керісінше, Ромегасқа өте суық және жек көрумен қарады. Ол 1581 жылдың 4 қарашасында, бір апта ішінде жалғыз және күйреген күйде қайтыс болды. Ла Касьерге тағылған барлық айыптардан ақталды және Ұлы магистр лауазымына қайта орналастырылды. Алайда ол өзінің жеңісін көруге үлкермеді, 1581 жылдың 21 желтоқсанында Римде жетпіс сегіз жасында қайтыс болды. Оның денесі Мальтаға жеткізіліп, Валлеттадағы Сент-Джон соборында жерленді.

Fra' Jean l'Evesque de la Cassière (1502 – 21 December 1581) was the 51st Grand Master of the Order of Malta, from 1572 to 1581. He commissioned the building of the Conventual Church of the Order (now Saint John's Co Cathedral) in Valletta, Malta, and is buried in its crypt. La Cassière had earned acclaim for his bravery in the battle of Zoara in Northern Africa where he had saved the colours of the Order. He was Grand Prior of the Order's Langue of Auvergne when he was elected on 30 January 1572 to succeed Pierre de Monte as Grand Master. The early years of his reign as Grand Master were marked by numerous disputes and quarrels between the Order and Bishop of Malta Martín Royas de Portalrubio over the latter's ecclesiastical jurisdiction. These disputes were unprecedented in the history of the Order since it had arrived in Malta in 1530 with a grant of virtual sovereignty from Emperor Charles V. La Cassière was unable to resolve the matter, which was finally submitted to Pope Gregory XIII who in turn appointed Pietro Dusina as Inquisitor, a step that La Cassière initially supported but later ended up causing resentment within the Order. A second major conflict arose in 1575 with the Republic of Venice, when Hospitaller galleys seized a Venetian ship that carried goods for Jewish owners. Venice was outraged, and the Order soon faced the threat of having all of its property on Venetian territory confiscated. Again it required the intervention of the Pope, as well as the payment by La Cassière of complete compensation, to resolve the dispute. And again, there was much discontent among the knights over this perceived rebuke to their assumed right to confiscate any property of non Christians. The third and most serious cause of discord within the Order during La Cassière's rule was triggered by King Philip II of Spain who managed to arrange the appointment of one of his close relatives, 17 year old Archduke Wenzel (Wenceslaus) of Austria (son of Emperor Maximilan II, Philip's cousin), to the Grand Priory of Castile and Leon and the Bailiwick of Lora. Outraged by the king's interference, the Castilian knights of the Order openly rebelled against this appointment. In response, the Pope ordered them to apologize publicly before the Grand Master and the General Convent for this insubordination. These events further fuelled resentment within the Order and the General Convent against La Cassière, who was widely perceived to be the cause of these problems and humiliations. It eventually broke into virtual mutiny on 11 July 1581, when the Convent deposed La Cassière and placed him in confinement in Fort St. Angelo. This meant that Mathurin Romegas, former Grand Prior of Toulouse and the Order's most celebrated naval hero, who had been elected Lieutenant to the Grand Master in 1577, was now the de facto Grand Master. The Pope immediately sent a special envoy, Gaspare Visconti, to investigate and, simultaneously, to administer the Order until the dispute could be settled. La Cassière and Romegas were both summoned to Rome to explain their conduct and plead their case. La Cassière arrived in Rome on 26 October 1581 and, on orders of Pope Gregory XIII, was treated with much deference and ceremony. By contrast, Romegas was treated with extreme coldness and much disdain. He died, alone and with broken spirit, within a week, on 4 November 1581. La Cassière was honorably acquitted of all charges against him and restored to the position of Grand Master. He did not live long enough, however, to enjoy his triumph, dying in Rome on 21 December 1581 at the age of seventy eight. His body was transferred to Malta and buried in St. John's Co Cathedral in Valletta.