Кіріспе

Британдық нумизмат Роберт Эндрю Глендиннинг Карсон, ФБА (1918 жылдың 7 сәуірі – 2006 жылдың 24 наурызы) – британдық нумизмат.

Өмір және мансап

Роберт Карсон Кирккдбрайт академиясында білім алды, Гласгоу Каледония университетінде классикадан үздік бітірді, онда оның ұстаздарының бірі профессор Энн С. Робертсон, Хантериан мұражайының кураторы және римдік монеталар бойынша маман болды. Ол Солтүстік-Батыс Еуропада Корольдік артиллерияда қызмет етіп, капитан шеніне жетті. 1949 жылы үйленді және екі баласы болды. 1947 жылы ол Британ мұражайының монеталар мен медальдар бөліміне көмекші сақтаушы болып орналасты. Бұл оның классикамен айналысуын жалғастырды және ол Гарольд Маттинглидің жетекшілігімен римдік нумизматиканы үйренді. 1965 жылы ол сақтаушының орынбасары болып тағайындалды. Ол римдік монеталар бойынша жетекші сарапшыға айналды және 1978 жылдан 1983 жылға дейін Британ мұражайының монеталар мен медальдар сақтаушысы қызметін атқарды. Ол мұражайдың алғашқы компьютерлік деректер базасына римдік монеталар туралы мәліметтерді енгізді, бұл жазбалар мұражайдың Мерлин жинағы деректер базасындағы римдік монеталарға қатысты жазбалардың негізін құрады. Ол алтын және күміс монеталардың қоры ғана заңмен қорғалатын ескі ортақ құқықтың қисынсыздығына тез наразы болды және римдік монеталардың металлургиялық талдауынан алынған жаңа дәлелдерді пайдаланып, күміс құрамы 1-2 пайызға жететін Рим монеталарының қоры да қазына деп есептелуі керек екенін сәтті дәлелдеді. Осылайша, әйтпесе шашырап кетуі мүмкін көптеген маңызды қорымдар тіркеліп, мұражайларға қосылды. Бұл практика 1982 жылы тоқтатылды, себебі сотқа шақыру нәтижесінде, Rolls шебері лорд Деннинг тек кемінде 50 пайыз алтын немесе күміс қосқан заттарды ғана қазына деп санауға болатынын шешті. Қазына туралы жаңа заң қабылдалып, қазынаның объективті анықтамасы берілгенге дейін тағы 14 жыл өтті. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Роберт монеталармен айналысып, Сидней және Хобарт мұражайларындағы монеталар бөлімдерінің және Австралия нумизматикалық қоғамының жұмысына көмектесті. Роберт Карсонның кейіпкері оның досы және әріптесі бельгиялық Пьер Бастиеннің 1997 жылғы "Монета коллекционерлері" атты нумизматикалық романында бейнеленген. "Бас куратор бойы ұзын, сары шашты, өткір көздерімен жарқыраған бұрышты бет-әлпетті болды. Оның мінезі мейірімділік пен сәл салқындықтан тұратын, жақсы білім алған ағылшынға тән еді." Бұл сипаттама Роберттің сыртқы түрі мен мінезіне дәл келді, бірақ оның ұлты туралы ештеңе айтпады.

Негізгі басылымдар

Музейдегі алғашқы жылы Карсон өзінің алғашқы екі баяндамасын, римдік монеталар қоймалары туралы, Корольдік нумизматикалық қоғамның жылдық «Нумизматикалық хроникасында» жариялады, ал одан кейінгі 55 жылда 350-ге жуық мақала жазды. Оның соңғысы 2001 жылы Иорданиядан табылған римдік монеталар туралы болды. Олардың көптегені 1964 жылдан 1973 жылға дейін оқып шыққан «Нумизматикалық хроникада» жарияланды. 1949 жылдан бастап редактор ретінде ол империя монеталарының стандартты анықтамалығы болып саналатын 10 томдық «Рим императорлық монетасын» бақылап, аяқтауға ықпал етті. Британ мұражайы коллекциясын каталогтау дәстүрінде Роберт бес томдық «Рим императорлық монеталары» сериясын қайта қарады және өзінің жеке үлесі ретінде 222–238 жылдарды қамтитын алтыншы томды қосты, бұл күрделі серияның шеберлікпен жасалған талдауы, оның римдік монета жүйесі туралы терең біліміне негізделген. Оның білімі римдік Британиядан табылған монеталар қоймаларын өңдеу және жариялау арқылы қалыптасты. Ол Джон Кент пен Филип Хиллмен бірлесіп құрастырған «Кейінгі рим қола монеталары» (1960) атты аналитикалық еңбегіне негіз болды. Бұл том 324–491 жылдар аралығындағы қоладан жасалған римдік монеталарды анықтау және жіктеуге мүмкіндік берді, бұл кезең монеталардың көлемі мен күрделілігімен ерекшеленді. Бұл кітап Константин Ұлының және оның ізбасарларының проблемалық монеталарын зерттеуде маңызды еңбек болып табылады. 1962 жылы (1972 жылы қайта қарастырылған) Карсон жалпы анықтамалық еңбек – «Монеталар, ежелгі, ортағасырлық және заманауи» кітабын жариялады. 1985 жылы ол Корольдік нумизматикалық қоғамның 150 жылдығын мерекелеу үшін «Корольдік нумизматикалық қоғамның тарихы» еңбегін шығарды. 1990 жылы ол өзінің соңғы маңызды еңбегі – «Рим империясының монеталары» кітабын, Methuen-нің «Нумизматика кітапханасы» сериясының бір томы ретінде жариялады.

Құрметтер

Ол 1947 жылы Корольдік нумизматикалық қоғамға сайланды, 1972 жылы оның медалімен марапатталды, 1980 жылы құрметті мүшелікке көтерілді және көп жылдар бойы кітапханашы, хатшы, соңында президент (1974–1979) қызметтерін атқарды. Ол 1980 жылы Британ академиясына сайланды және 1983 жылы Глазго университетінің құрметті докторы атанды. Ол сонымен қатар Франция, Австрия, Финляндия, АҚШ, Люксембург және Австралиядан медальдар мен наградалар алды, ал 1979–1986 жылдары Халықаралық нумизматикалық комиссияның президенті болды.