Кіріспе

ХХ ғасырдың ортасында АҚШ-тың гомосексуалдарды дискриминациялауы, Флорида штатындағы лаванда қорқынышы

Лаванда қорқынышы – АҚШ үкіметіндегі гомосексуалдарға қатысты моральдық паника, осының салдарынан олар ХХ ғасырдің ортасында мемлекеттік қызметтен жаппай босатылды. Ол маккартизм және Екінші Қызыл қорқыныш деп аталатын антикоммунистік науқанға үлес қосты және олармен қатар жүрді. Гейлер мен лесбиянкалар ұлттық қауіпсіздікке қауіп төндіретін және коммунизмге жақын тұратын тұлғалар деп есептелді, бұл оларды мемлекеттік қызметтен уақытша немесе толығымен шеттетуге алып келді. Гейлердің манипуляцияға бейімділігі елге қауіп тудыруы мүмкін деп саналды. Лесбиянкалар гейлерге қарағанда қуғын-сүргінге аз ұшырады, бірақ олардың кейбіреулері тексеруден өтті немесе жұмысынан айырылды. Лаванда қорқынышы гомофобияны бюрократиялық институттандыру арқылы гомосексуалдарды қудалауды қалыпқа келтірді. Бұрынғы АҚШ сенаторы Алан К. Симпсон былай деп жазды: "Тарихшылардың көпшілігі осы кезеңдегі "Қызыл қорқыныш" деп аталатын оқиғаға көбірек назар аударды. Алайда, аз танымал және көптеген адамдарға зиян келтірген фактор – Маккарти және басқалардың гомосексуалдарға қарсы жүргізген «әйелдерді қуғындау» болды."

Этимология

Бұл қуғын-сүргін терминін Дэвид К. Джонсонның 2004 жылғы "Лавандра қорқынышы" атты кітабы танымал етті, онда осы гомосексуализмге қарсы науқан зерттелген. Кітаптың атауы сенатор Эверетт Дирксен гомосексуал еркектерді білдіру үшін бірнеше рет қолданған "лавандра жігіттері" терминінен алынған. 1952 жылы Дирксен қарашадағы сайлауда республикалықтардың жеңісі "лавандра жігіттерін" Мемлекеттік департаменттен қуып шығаруға әкелетінін мәлімдеді. Бұл фразаны саясаткерлер мен танымал Голливуд жұлдыздарының жеке өмірі туралы әңгімелеумен белгілі болған Confidential журналы да пайдаланған.

Тарих

Конгресс 1950 жылы тергеу жүргізгенге дейін АҚШ мекемелері гомосексуалистерді анықтау үшін күрделі және тиімді ережелер, тактикалар мен персоналды әзірлеген болатын, олар Лавандалық қорқыныш кезінде күшпен орындау механизмдеріне айналды. Наоко Шибусава бұл жүйенің 19 ғасырдың соңында бюрократиялық мемлекеттің жалпы кеңеюімен байланысты екенін айтады, институттар адамдарды жүйелі түрде жарамды немесе жарамсыз деп жіктеуді бастады, гомосексуалдарды жарамсыз санатқа, сондай-ақ «қылмыстық түрде ақылсыз» немесе «адамгершілік тұрғысынан бұзылған» деп белгіленген адамдармен бірге қосты, тіпті кейін ғана осыған қатысты реттеу шараларын қабылдамаса да. Мемлекеттік департаменттің қауіпсіздік принциптеріне сәйкес, «сенімсіз» адамдарға коммунистер, олардың байланыстары және тыңшылыққа кінәлі адамдар, сондай-ақ «әдеттегі маскүнемдік, жыныстық бұзылу, моральдық бұзылу, қаржылық жауапкершіліксіздік немесе қылмыстық деректер» бар адамдар жатты және оларды федералдық жұмысқа қабылдаудан бас тарту керек еді. «Жыныстық бұзылу» федералдық жұмысқа жарамсыз деп есептелгендердің қатарына қосылғандықтан, гомосексуалдарға қатысты кемсіту Мемлекеттік департамент саясатына енгізіліп, федералдық үкіметтік хаттама мен процедураға енгізілді. 1947 және 1950 жылдар аралығында 1700-ден астам өтініш беруші гомосексуализмге байланысты лауазымдардан бас тартты. Лавандалық қорқыныш тілінде мақсатты түрде дұрыс емес болды, себебі гомосексуалдар мен бұзықтарды тікелей атаудың орнына, көбінесе «адамгершілік жағынан әлсіздер», «жыныстық бейімделушілер», «адамгершілік тәуекелдер», «бейімделушілер», «қажетсіздер» немесе «әдепсіз мінез-құлқы барлар» деп аталды. «Қауіпсіздік тәуекелі» деген эвфемизмді сол кездегі көптеген адамдар, сондай-ақ көптеген тарихшылар коммунистік көзқарасы бар, бірақ тікелей партиялық байланысы жоқ коммунистің жеңіл нұсқасы деп түсінді. «Сенімділік тәуекелі» және «Қауіпсіздік тәуекелі» өте ұқсас немесе бір нәрсеге қатысты басқа терминология деп саналды. Бірақ «сенімділік тәуекелі мен қауіпсіздік тәуекелінің айырмашылығын анықтағанда, үкімет өкілдері «сенімділік» қазіргі ой-өріс, құпияларды сатуға қасақана ниеттілікпен байланысты, ал «қауіпсіздік» мінез-құлыққа немесе болашақта құпияларды жасырын немесе ерікті түрде сатуға әкелуі мүмкін байланыстарға қатысты екенін түсіндірді. Осылайша, үкімет пен мемлекеттік департамент коммунист екендігіне ешқандай дәлелсіз, бірақ олардың байқаусыздық пен ықтималдығына байланысты болуы мүмкін тәуекелмен үкіметтік қызметкерлерді қызметтен шеттетуге мүмкіндік берді. 1947 жылы Мемлекеттік департамент қауіпсіздік принциптерін енгізгенге дейін АҚШ әскері гомосексуалдар мен лесбиянды мақсат тұтып, кемсіту саясатын әзірлеген болатын. 1940 жылы президент Рузвельт және оның таңдаулы қызмет кеңесшілері психиатрлардың арқасында әскериге шақырылатын адамдардың психикалық денсаулығын анықтау үшін тексеру бағдарламаларын енгізу қажеттігіне көнді. Әскерилерге қабылдауға түскендердің психиатриялық тексерулерінің бастапқы жоспарына гомосексуализм туралы тікелей сілтемелер енгізілмегенімен, бір жыл ішінде тікелей сілтемелер қосылды – бұл әскери бюрократиялық процестердегі даму Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде гомосексуализмге қатысты әскери алаңдаушылықтың күшеюіне әсер етті. Жаңа психиатриялық тексеру нұсқаулары мен процедуралары әскерилерге гомосексуалдардың психикалық ауруға шалдыққандықтан қарулы күштерде қызмет етуге жарамсыз екенін түсіндірді: гомосексуализмді қылмыс ретінде қарастырудың дәстүрлі әскери тәсілі өзгерді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде гомосексуал әскерлерді жазалау алғаш рет американдық әскери заңда бекітілді, ал екінші дүниежүзілік соғыс кезінде соңғы ережелер жарияланды және 1943 жылы гомосексуалдарға барлық әскери түрлерде тыйым салынды. Барлық ережелерге қарамастан, әскерге қажеттілік гомосексуалдарды соғысқа қабылдау/қабылдамау туралы заңға сәйкес болды. 18 миллион адамның 4000-нан 5000-ға жуығы өтініштен бас тартты. Егер Нью-Дил кезінде Вашингтонға адамдардың ағылуы гейлер мен лесбиянкалардың субмәдениетінің өркендеуіне мүмкіндік беретін қалалық және кәсіби ортаны жасаса, онда Екінші дүниежүзілік соғыс процесті жеделдетті: көптеген лесбиянкалар мен гейлер үшін соғыс ұлттық ашылу тәжірибесі болды. Екінші дүниежүзілік соғысқа жұмылдыру және соғыс тәжірибесі американдық әлеуметтік қалалық ландшафтына жаңа қосымша берді – лесбиян және гей қауымдастығы. Көптеген американдықтар үшін бұл көрінетін гомосексуалдық субмәдениет соғыс пуритандық моральдық кодекстерін жұмсартқан, жыныстық нормаларды кеңейткен және пуритандық гендерлік рөлдерге, гетеросексуалдыққа және отбасылық құрылымға нақты қауіп төндірген деген күдіктерін растады. Соғыстан кейін, отбасылар біріккен кезде және американдықтар өмірін жаңадан құруға тырысқанда, ұлттық наратив қатаң түрде идеалды отбасылық құрылым, гетеросексуалдық және үй мен жұмыс орнындағы дәстүрлі гендерлік рөлдер туралы нұсқаларды насихаттады және таратуға тырысты. 1950 жылдың ақпанында сенатор Джозеф Маккарти Мемлекеттік департаментте 205 коммунист жұмыс істейтінін мәлімдеді, Мемлекеттік хатшының орынбасары Джон Пьюрифой Мемлекеттік департамент 91 гомосексуалдың кетіп кетуіне рұқсат бергенін айтты. Олардың тек екеуі ғана әйелдер еді. Осыдан кейін президент Гарри Труманның әкімшілігі гомосексуализмнің «қаупін» жеткілікті түрде қабылдамағанын айыпталды. 1950 жылдың маусымында Сенат үкіметтің гомосексуалдарды жұмысқа алуын зерттеуді бастады. Нәтижелер желтоқсанға дейін жарияланбады, бірақ осы уақыт аралығында гомосексуализмге байланысты федералдық жұмыс орындарынан босатулар күрт өсті, айына шамамен 5-тен 60-қа дейін өсті. Қауіп тек олардың гомосексуалдығы болды дегенмен, олардың шантажға бейім екені және осылайша қауіпсіздік тәуекелі деп белгіленгені анық болды. Маккарти өзінің конгресс тақырыптық комиссиясының бас кеңесі ретінде Рой Коэнды жұмысқа алды. Бірге, Маккарти және Коэн, ФБР директоры Дж. Эдгар Гувердің ынталы қолдауымен, үкіметтік қызметтен көптеген гейлер мен лесбиянкаларды қызметтен босатуға жауапты болды және олардың гомосексуализмі туралы қауесеттерді пайдаланып көптеген қарсыластарын үнсіздікке мәжбүр етті. 1953 жылы Труман әкімшілігінің соңғы айларында Мемлекеттік департамент гомосексуализмге байланысты 425 қызметкерді қызметтен босатқанын хабарлады. Мемлекеттік хатшы Дин Ачесон Мемлекеттік департаменттің қызметкерлерін қорғағандығын хабарлады, Маккартидің қимылдарын «нашар іс» деп атады, бірақ департамент жалпы алғанда өзіне қарсы айыптауларға гомосексуалдарды қатарынан шығаруға бағытталған күшті күш-жігермен жауап берді. Маккарти көбінесе гомосексуализм туралы айыптауларды антикоммунистік крестоностық шабуылында қаралау тактикасы ретінде пайдаланды, көбінесе Екінші қызыл қорқынышты Лавандалық қорқынышпен біріктірді. Бір рет ол тілшілерге «Егер сіздер Маккартиға қарсы болғыларыңыз келсе, жігіттер, сіздер коммунист немесе малшы болуыңыз керек» деп мәлімдеді. Кем дегенде бір жақындағы тарихшы коммунизм мен гомосексуализмді психологиялық теңсіздікпен байланыстыру арқылы Маккарти коммунистік белсенділікке дәлелдер болмаған кезде әрекет ету арқылы кінәлі екенін айтты. Сол кездегі саяси риторика көбінесе коммунистер мен гомосексуалдарды байланыстырды, ал халық арасындағы жалпы сенімдер осыған ұқсас болды, екеуі де «адамгершілік жағынан әлсіз» немесе «психологиялық бұзылған» және Құдайға сенбеушілік пен дәстүрлі отбасыларды құлатуға бағытталған екенін айтты. Мысалы, Маккарти Сенатта «Іс 14» және «Іс 62» есімді екі адам туралы, олар «қауіпсіз тәуекел» коммунистер екенін айтты, ол тікелей олардың гомосексуализмімен байланыстырды.

10450-шы атқарушы бұйрық

1953 жылы президент Эйзенхауэр 10450 атқару бұйрығына қол қойды, ол мемлекеттік қызметке орналасудың қауіпсіздік стандарттарын белгіледі және гомосексуалдардың федералдық үкіметте жұмыс істеуіне тыйым салды. Осы шектеулердің салдарынан жүздеген геилер күштеп ашылып, мемлекеттік қызметтен босатылды. Бұл бұйрық сонымен қатар шамамен 5000 геидің федералдық жұмыстан босатылуына себеп болды, оның ішінде жеке мердігерлер мен әскери қызметкерлер де болды. Жәбірленушілер жұмысынан ғана айырылған жоқ, сонымен қатар олардың жеке өмірі жария етіліп, лесбиянка немесе геи ретінде жұртшылық назарына түсті. Атап айтқанда, Трумэннің адалдық бағдарламасы осы атқару бұйрығы арқылы кеңейтілді: «сексуалдық ауытқу» адамның мемлекеттік қызметте лауазымға ие болуына кедерілдіретін мінез-құлықтар тізіміне қосылды. Геи, лесбиянка және бисексуалдарды анықтау және жұмыстан шығару үшін көптеген жаңа ережелер мен саясаттар енгізілді. Гомосексуалдарды іздеудің жаңа әдістері жиі сұхбаттасу және сексуалдық бағдарының белгілерін іздеу үшін қолданылды. Олар сондай-ақ осы адамдардың жиі баратын орындарына, мысалы, геи-барларға қарады және тіпті олардың байланыстары арқылы кінәлі деп табатын. Егер олардың достары немесе туыстары гомосексуализм белгілерін көрсетсе, олар да күдік тудыруы мүмкін. 1950 жылдардың ортасына қарай, ұқсас репрессивтік және қысымшылық саясаттар штат және жергілікті билік органдарында да қолданысқа енді, бұл лесбиянкалар мен геилерді жұмысқа алуға тыйым салуды он екі миллион жұмысшыға дейін кеңейтті – АҚШ еңбек күшінің жиырма пайызынан астам құрайды. Олар енді өздерінің жұмыстарын алу немесе сақтау үшін моральдық тазалығын растайтын ант беруге міндетті болды. Вьетнам соғысы кезінде кейбір ерлер 10450 атқару бұйрығын пайдаланып, әскери қызметке шақырудан қашуға тырысты, көбінесе геи екендерін айту арқылы, геи екендері туралы жалған мәлімдеме жасау, геилерге тән әрекеттерді көрсету немесе психиатрлардан анықтама алу арқылы. Бұл кейде сәтті болғанмен, кейде ерлер өздерінің геи екендігіне қарамастан әскерге шақырылды. Бұл, әдетте, квоталарды толтыру қажеттілігінен және олардың әскери қызметке шақырудан жалған жолмен қашуға тырысқандарынан туындады. 1973 жылы федералды судья адамның сексуалдық бағдары федералдық жұмыстан шығарудың жалғыз себебі бола алмайды деп шешті, ал 1975 жылы АҚШ Мемлекеттік қызмет комиссиясы геилер мен лесбиянкалардың өтініштерін жеке-жеке қарастыратынын мәлімдеді. 10450 атқару бұйрығы 1995 жылға дейін ішінара күшінде болды, ол кезде президент Билл Клинтон бұйрықты жойып, геилерді әскери қызметке қабылдау үшін «сұрама, айтпа» саясатын енгізді. 1998 жылы Клинтон 13087 атқару бұйрығына қол қойған кезде, бұйрықтың жұмыспен қамту және сексуалдық бағдарға қатысты ережелері де жойылды. 2017 жылы Барак Обама 13764 атқару бұйрығына қол қойғаннан кейін бұл бұйрық толығымен күшін жойды.

Коммунизмді "төңкерушілермен" байланыстыру

Гомосексуалистер де, коммунистік партия мүшелері де американдық қоғамдағы бұзықшыл элементтер ретінде қарастырылды, олардың барлығы антитеизмнің ортақ идеалдарын, буржуазиялық мәдениетті және орта таптың моральдық принциптерін қабылдамауды, сондай-ақ сәйкес келуден бас тартуды ұстанды. Олардың айлакер және манипулятор екендігі де сезілді, ең бастысы, жалпы халықтың пікірінше, олар өз мүдделерін басқалардың үстіне қоятын. Маккарти гомосексуализм мен коммунизмді «америкалық өмір салтына қауіп төндіретін нәрселер» деп сипаттады. [Гомосексуалистер мен коммунистер] өздерінің жиналатын орындары, әдебиеттері, мәдени кодтары және адалдық байланыстары бар жасырын қоғамдар ретінде көрінді. [Олардың] психологиялық тұрақсыз немесе осал адамдарды тартуға тырысқаны және екеуі де үкіметті құлату үшін бірігіп жұмыс істеп жатыр деген сенім кең таралды. Гомосексуализмді коммунизммен байланыстыру федералдық үкіметте гомофобиялық кемсіту саясатын жасау және жүзеге асыру үшін ыңғайлы саяси құралға айналды. Коммунизмді тоқтату саясатын ұстанатын Конгресске гомосексуалистік «қауіпке» жауап беруге көндіру оңай болды, себебі олар американдық мәдениеттің бұзықшыл әлеуметтік және саяси элементтері ретінде қарастырылды. Гомосексуализм тікелей қауіпсіздік мәселесімен байланысты болды, сондықтан мемлекеттік қызметкерлердің көптеген қызметтен босатылуының себебі олардың солшыл немесе коммунистік көзқарастары емес, гомосексуалистік бағыты болды. Джордж Чонси былай деді: «Көрінбейтін коммунистер сияқты, көрінбейтін гомосексуалистердің де көлеңкесі «Қырық жылдық соғыс» Америкасын қорқытты», ал гомосексуализм (және оның ішінде гомосексуалистердің өзі) ауру ғана емес, сонымен қатар коммунизм мен бұзықшылдар сияқты жауапсыз шабуыл ретінде қарастырылды. Наоко Шибусаваның сөзіне сәйкес, осы кезеңде гейлерге деген қорқыныш пен жек көрудің күшеюіне әлемдік көзқарас пен Американың ондағы рөлі ықпал етті. «Гоминтерн» термині 1930 жылдары Сирил Коннолли, В. Х. Ауден немесе Гарольд Норс есімдерімен байланысты, «Коминтерн» (Коммунистік Интернационал) сөзімен ойнап, лагерьде пайда болған. Алғаш рет ол өнер әлемін бақылайтын гомосексуалдардың қияли тобын сипаттау үшін қолданылды, кейіннен «әлемді бақылауға тырысқан фантастикалық гомосексуалдық халықаралық ұйым» деген мағынада қолданылды. 1952 жылы Р. Г. Уолдек жазған мақалада бұл құпиялылықтың гомосексуалдарды Мемлекеттік департаменттен қуудың нақты және маңызды себебі екендігі, тіпті шантаж мүмкіндігінен де маңызды екендігі айтылды. Бұл мақала Конгресс протоколына енгізіліп, басқалар да оған сілтеме жасады.

Тергеу жөніндегі кіші комитет

Тергеу жөніндегі кіші комитет Атқару департаменттерінің шығыстары жөніндегі комитетінің құрамында болды. 1949 жылдан 1952 жылға дейін демократ сенатор Клайд Р. Хой төрағалық еткен бұл кіші комитет "Федералдық қызметкерлер арасында гомосексуалистердің жұмысқа орналасуын" зерттеді. Осыған байланысты жарияланған, "Хой баяндамасы" деп белгілі бір есепте, үкіметтің барлық барлау агенттіктері "мемлекеттік қызметтегі жыныстық ауытқулар қауіпсіздікке қауіп төндіреді" деген пікірде бірауыздан келісетіндігі айтылды. Конгресс Вэрри Хилл және Хой комитетінің тергеу тыңдаулары 1950 жылдың наурыз-мамыр және шілде-қыркүйек айларында өтті. Республикашыл сенатор Кеннет Уэрри және демократ сенатор Лестер Хилл "АҚШ үкіметінің атқарушы тармағына субверсивті және моральдық тұрғыдан бұзылған элементтердің енуін" алдын ала зерттеу үшін кіші комитет құрды. Wherry Hill тергеуінің нәтижелерінен басқа ешқандай құжат қалмаған. "Үкіметте гомосексуалистер мен басқа да жыныстық ауытқулардың жұмысқа орналасуын" зерттеген кіші комитет Хой комитеті ретінде танылды. Президент Трумэн басқаратын Ақ үй оның әдістемесі мен процестерін қатаң бақылап отырғанмен, конгресс тарапынан гомосексуалистерге қарсы жүргізілген тергеудің негізгі күші оның бас кеңесшісі, бұрынғы ФБР агенты Фрэнсис Фланаган болды. Хой комитеті құқық қорғау органдарының, сот жүйесінің, әскери және мемлекеттік қауіпсіздік қызметкерлерінің, сондай-ақ медициналық сарапшылардың пікірлерін тыңдады. Тергеу барысында мемлекеттік қызметкерлердің гомосексуализмді пайдаланып мемлекеттік құпияларды ашу үшін шантажға ілігетініне ешқандай дәлел табылмады. Алайда, гомосексуализмге қатысты федералдық саясат және шетелдік барлау қызметтерінің гомосексуалистерді шантаждау әрекеттеріне қатысты үкімет ішінде әртүрлі пікірлер болды. Жыл соңында жарияланған Хой комитетінің қорытынды есебі куәліктердегі беймәлімдіктерді ескермей, "заңдарды немесе қабылданған моральдық нормаларды бұзатын адамдарға" АҚШ үкіметінде орын жоқ екенін мәлімдеді, әсіресе "ұятты немесе скандалдық мінез-құлқымен Федералдық қызметке нұқсан келтіретіндер". Лесбиянкалар мен гейлердің федералдық жұмысқа "жарамсыз" екендігі айтылды, себебі олар "қауіпсіздікке қауіп төндіретін", сондай-ақ заңсыз және адал әрекеттермен айналысатын адамдар еді. Комитет әскери саясат пен процедураны үлгі ретінде пайдалануды ұсынды. Гомосексуалистерге қатысты нақты саясаттар, стандартталған процедуралар, бірыңғай қолдану, үнемі күзеу және құқық қорғау органдарымен координациялау саласында қарулы күштер үлгі көрсетті. Бұдан әрі, Хой комитетінің есебінде бұрын федералдық үкімет "жыныстық ауытқулар мәселесіне нақты көзқарас таныта алмады" делінген. "Халық мүддесін" тиісті түрде қорғау үшін федералдық үкімет "үкіметтегі жыныстық ауытқулар мәселесіне қатысты нақты және күзеу көзқарас қабылдауы және сақтауы керек" екені атап өтілді. Wherry Hill және Hoey комитетінің конгресс тергеулерінің беделді нәтижелері Лавандалық қорқыныштың республикалық риторикадан асып, екі партиялық қолдауға ие болуына тікелей көмектесті. Лесбиянкалар мен гейлерді федералдық жұмыс орындарынан қуу тез арада стандартты, үкіметтік саясаттың бір бөлігіне айналды. Wherry Hill және Hoey комитеттерінің басты мақсаты мен жетістігі – әскери және федералдық үкіметтегі гомосексуалистердің қауіпсіздікке қауіп төндіретініне сендіруді құру және насихаттау болды. Олар жеке тұлғалар ретінде немесе Коммунистік партия мүшелерімен бірлесіп, елдің қауіпсіздігіне қауіп төндірді.

Жыныстық қатынас

Кох Маккарти штабының бас кеңесшісі ретінде Г. Дэвид Шайнды тағайындағанда, Шайн мен Кохтың жыныстық қарым-қатынаста болғаны туралы әңгімелер тарады. Армия-Маккарти тыңдаулары барысында Кох Шинеге ешқандай "ерекше қызығушылық" танытпағанын және оған "қадімігі досқа қарағанда жақын" болмағанын мәлімдеді. 1952 жылдың басында Невада штатының баспагері Хэнк Гринспун Маккартидің "жиі гомосексуалдық әрекеттерге қатысқанын" және Милуокидегі "Уайт-Хорс-Инн" гей-барына жиі баратынын жазды. Маккартидің ФБР ісінде көптеген айыптаулар бар, соның ішінде 1952 жылғы армия лейтенантының хатында былай делінген: "Мен біраз уақыт бұрын Вашингтонда болғанда, [Маккарти] мені Уордман [Отель] барасынан үйге алып кетті, мен мас болған кезде ол маған содомия жасады". Дж. Эдгар Гувер сенатордың жас жігітке жасаған шабуылы бойынша формалды тергеу жүргізді; оның көзқарасы "гомосексуалдар сенатор Маккартидің үкіметте болуға тиіс адамдарға жасаған шабуылы үшін қатты ашулы" болды. Сонымен қатар, Кинси институтының авторы және зерттеушісі К. А. Трипп өзінің "Гомосексуалдық матрица" кітабында Маккартиді "көбінесе гомосексуал" деп сипаттайды. Трипп Маккартидің (және Кохтың) Лавандалық қорқыныш артындағы себептерін кейбір еврейлердің антисемитизмімен салыстырады.

Гомосексуализмге қатысты қазіргі көзқарастар

Вашингтон қаласында Маккарти гомосексуалистерге қарсы науқанын бастамас бұрын, үлкен және белсенді гей қауымдастығы болды, бірақ уақыт өте келе және Суық соғыстың ықпалы күшейген сайын, гомосексуалистерге деген жағымсыз көзқарас та артты. Қоғамда гомосексуализмге қатысты теріс пікірлер басым болғандықтан және психиатриялық қоғам гомосексуализмді психикалық ауру деп қарағандықтан, гейлер мен лесбиянкалар шантажға ұшырауы мүмкін деп есептелді, осылайша қауіпсіздікке қатер тудыратын еді. АҚШ үкіметінің шенеуніктері коммунистердің федералды үкіметтегі гомосексуалистерді шантаж жасап, құпия ақпарат беруге мәжбүрлейтінін болжады, әйтпесе олардың жасырын қалғандығына қауіп туады. 1957 жылғы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Тергеу кеңесінің Криттенден есебі «гомосексуалистер қауіпсіздікке қатер төндіреді деген сенімнің негізі жоқ» деген қорытындыға келді және бұрынғы Хой есебін сынады: «Бұл пікірді қолдау үшін комитет алдында ешқандай барлық құпия агенттіктер нақты деректер ұсынбады» және «гомосексуалистер міндетті түрде қауіпсіздікке қатер төндіреді деген түсінік жеткілікті нақты деректермен расталмаған» деді. Криттенден есебі 1976 жылға дейін құпия сақталды. Әскери-теңіз күштерінің өкілдері гомосексуализм туралы зерттеулердің тізімі жоқ екенін мәлімдеді, бірақ адвокаттар оның бар екенін біліп, Ақпараттық ашықтық туралы заңға сұраныс арқылы алды. 1981 жылдың қыркүйегінде Әскери-теңіз күштері есептің қолдау құжаттарына қатысты сұранысты әлі де орындай алмайтынын мәлімдеді. Шибусава Лавандалық қорқыныштың логикасы дөңгелек екенін айтады: гомофобия гейлерді осал және шантажға ұшырауы мүмкін құрбандыққа айналдырды, бірақ гомофобияны арттыру саясаты теориялық тұрғыдан гейлерді шантажға одан да осал етті. Гейлерге қатысты әлеуметтік жағымсыздықтарды азайту олардың әлеуетті адалсыздығына шешім ретінде ешқашан қабылданбаған сияқты. Ол бұл мәселе маңызды емес деп санайды, өйткені совет жауынан немесе тіпті соңғы Орталық державаларынан шантаж жасап, өз еліне опасыздық жасаған АҚШ-тың гей мемлекеттік қызметкері немесе әскери қызметшісінің нақты мысалы болған емес; гомосексуализм мен әлеуетті адалсыздық арасындағы байланыс екеуінің арасындағы шекараны жойды. Көптеген адамдарды сотқа тарту мүмкін болмаса да, олардың көпшілігі өздерінің «бұзылғандар тізіміне» енгізілу үшін жеткілікті ұсталды, бұл процесті ресмилендірді. Бұл жағдай мемлекеттік қызметтегі гомосексуалдар ұлттық қауіпсіздікке қатер төндіреді деген идеямен байланысты болғанымен, тұтқынға алынғандардың көпшілігі жас мемлекеттік қызметкерлер болды, сонымен қатар Лавандалық қорқыныш тек мемлекеттік қызметкерлерге ғана емес, американдықтардың жеке өміріне қалай таралып кеткенін көрсетеді.

Ерлер мен әйелдердің тәжірибелері

Джонсон лесбиянкалардың гомосексуалды ерлерге қарағанда қуғын-сүргінге ұшырау қаупі аз болғанын айтады, себебі "лесбиянкалар дәстүрлі түрде ерлерге қарағанда қоғамдық кеңістікке аз қол жеткізеді, сондықтан олар өздерінің гомосексуалистік бағыты үшін тұтқындалу және қудалану қаупі аз болды". Дегенмен, Сауда департаментінде жұмыс істеген Мадлен Тресс сияқты үкіметтік лауазымдардағы әйелдер 1958 жылдың сәуірінде өздерінің жеке өміріне қатысты қатаң тексерулерге ұшырады, одан кейін жастық шағында гомосексуалды қатынаста болғанын мойындады. Тресс жұмысынан кетуге мәжбүр болды. Бұл мемлекеттік қызметкерлер сияқты төменгі лауазымдарда да жалғасты, ең айқын мысалы – Хелен Г. Джеймс. Джеймс OSI (Арнайы тергеу кеңсесі) тарапынан базада және одан тыс жерде өзінің жеке және жеке өміріне қатысты қатаң тексерулерге ұшырады. Қамаудан кейін OSI тергеушілері Джеймстің туыстары мен достарына айтумен қорқытып, оны әуе күшінен "жарамсыз" деп босату туралы қол қоюға мәжбүр етті. Гомосексуалды ерлер мен лесбиянкалар үкіметтің гомосексуалдық күдігі бар кез келген адамды тергеуі салдарынан жасырын қауымдастыққа ие болуға мәжбүр болды. "Гомосексуалды ерлер мен лесбиянкалар қауіпсіздік тексерулерінде бір-біріне құпия түрде мінездеме беруші ретінде көмектесетін". "Белгісіз саны гомосексуалды ерлер мен лесбиянкалар, өмірлік құралдарынан айырылып, ұятқа қалу және жұмыссыздыққа тап болғандықтан, өз өміріне қол жұмсады". Бұл қуғын-сүргіннің жеке адамдардың психологиялық әл-ауына тигізген әсерін көрсетеді.

Қарсылық

Гейлердің құқықтарын қорғау қозғалысының алғашқы және ең ықпалды мүшелерінің бірі Франк Камени 1957 жылы сексуалдық бағдарына байланысты жұмыссыз қалды. Ол АҚШ Армиясының картаграфиялық қызметінде астроном болып жұмыс істеді, бірақ Лавандалық үрейдің салдарынан жұмыстан босатылды және АҚШ федералды үкіметінде ешқашан басқа жұмыс таба алмады. Бұл Камениді өмірін гейлердің құқықтарын қорғау қозғалысына арнауға итермеледі. 1965 жылы, Стоунволл көтерілісінен төрт жыл бұрын, Камени гейлердің құқықтары үшін Ақ үйге митинг ұйымдастырды. Камени 1960 жылы Вашингтонның Маттахин қоғамын (МҚ) құруға да белсенді қатысты. 1950 жылдары Калифорнияда және АҚШ-тың басқа аймақтарында құрылған басқа Маттахин қоғамдарынан өзгеше, Каменидің МҚ гетеросексуалдық мәдениетке сіңісуден гөрі радикалды ұстанымдарды ұстанды. Бұл сол кездегі үкіметтік және гейлердің құқықтарын қорғау ұйымдарының қарама-қарсылығын және осы антагонизмнің оларға әсер еткен адамдардың жеке өміріне қалай сіңгенін көрсетеді – тіпті Николс сияқты, Лавандалық үрейдің құрбаны болмаған және кәсібінен айырылмаған адамдарға да. Гомофильдік қозғалысты құраған Маттахин қоғамы мен Билитис қыздары көп жағынан Маккартизм мен Лавандалық үреймен қалыптасты. Кейін олар гомосексуализмді қылмыстық қылған заңдарды өзгертуге тырысты. Гомофильдік қозғалыс, соның ішінде Билитис қыздары мен Маттахин қоғамы, 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басындағы лесбияндық және гейлердің азаттық қозғалысының алдасты болды. Халықтық мәдениеттегі өзгерістер қоғамның гомофобиялық сипатына қарсылықтың күшеюіне әкелді. Джон Хорн Бернс, Трумэн Капоте, Чарльз Джексон, Карсон МакКуллерс, Томас Хэл Филлипс, Джо Синклер, Тереска Торрес және Гор Видал сияқты авторлардың көркем шығармалары оқырмандарды ұлттың гомосексуализмге қатысты ұжымдық жаушылығын күмәндандырды. Гомоэротизм физикалық фотосуреттердің жариялануымен кеңінен таралды. 1949 жылы Cosmopolitan журналында гомосексуалдардың күресі туралы «Айтуға болмайтын азшылық» деген мақала жарық көрді. Осыдан туған Лавандалық үрей қозғалысы жалғасты. Мысалы, 1995 жылға дейін күшін жойған 10450-ші жарлық, гейлердің әскери қызметке қабылдануына тыйым салды. Америкадағы ЛГБТ адамдарына қатысты қазіргі көзқарас Лавандалық үреймен қалыптасқан деген болжам бар. «Бұзылғандарды жою науқаны» және қоғамдық орындарда гей еркектерді қылмыстық жауапкершілікке тарту Лавандалық үрей кезінде ЛГБТ адамдарына қатысты көзқарастың қоғамдық орындарда төзімсіздікке қалай өзгергенін көрсетеді. Брендон Эндрю Робинсон бұл ЛГБТ адамдарын қоғамдық орындарда қылмысты деп танудың ЛГБТ адамдарының Америкадағы өмір сүру әдебиетіне қалай әсер еткенін атап көрсетті. Ол ЛГБТ адамдарын қабылдау олардың американдық «гетеронормативтік институттарға» барынша сіңу қабілетіне байланысты екенін айтты, бұл Лавандалық үрей жылдарында ЛГБТ адамдарына қатысты қалыптасқан төзімсіздікке байланысты.

Деректі фильм

Лаванда қорқынышы — Джош Ховардтың режиссерлік еткен және Гленн Клоуздың баяндаған, Лаванда қорқынышы оқиғаларын қамтитын деректі фильм. Дэвид К. Джонсон осы жобаға қатысқан, себебі фильм оның кітабы негізінде жасалған. Қаржыландыру үшін Джош Ховард Kickstarter науқанын ұйымдастырды, ол қажетті соманы жинады. Фильм аяқталды, әлемнің 70-тен астам кинофестивалінде көрсетілді және 2019 жылы Нью-Йорк пен Лос-Анджелес қалаларындағы кинотеатрларда көрсетілімге шықты. PBS телеарнасы бұл фильмді 2019 жылдың 18 маусымында көрсетті.