Кіріспе
Норвегиядағы ең үлкен ұлттық парк Хардангервидда ұлттық паркі (, Hardangervidda nasjonalpark) – Норвегияның ең үлкен ұлттық паркі. Ол шығыста Нумедал және Увдалдан, батыста Рёвельсегги және Улленсвангтан Гардангер тау үстіртін (Хардангервидда) қамтиды. 1981 жылы ұлттық парк ретінде тағайындалған, қазіргі күні ол жаяу жүру, тау шаруашылығы, балық аулау және шаңғы тебу сияқты әрекеттер үшін танымал туристік орынға айналған. Норвегия тау туристік қауымдастығы (DNT) Хардангервиддадағы панажайлар мен жолдардың кең желісін күтіп ұстайды. Берген теміржолы және 7-ші басты жол үстірт арқылы өтеді. Парк Бускеруд, Вестланд және Телемарк округтерінде орналасқан. Онда арктикалық жануарлар мен өсімдіктердің ең оңтүстік қорлары кездеседі. Оның жабайы бұғылары әлемдегі ең ірілерінің бірі болып табылады. Аймақта бірнеше жүз көшпелі тас дәуірінің қоныстары табылды, олар бұғылардың қоныс аударуымен байланысты болуы мүмкін. Ежелгі жолдар үстіртті кесіп өтіп, Батыс және Шығыс Норвегияны байланыстырады; мысалы, Нумедал аңғарындағы Эйдфьорд пен Вегглині Хол және Увдалмен байланыстыратын Нордманнслепаны атауға болады. Hardangervidda атауы Hardanger ауданының атынан және 'vidde' сөзінің шекті түрінен – "кең жазық, үлкен таулы үстірт" деген мағынадан құралған.
Hardangervidda National Park (, Hardangervidda nasjonalpark), at , is Norway's largest national park. It spans from Numedal and Uvdal in the east and Røvelseggi and Ullensvang in the west across the Hardanger mountain plateau (Hardangervidda). Designated as a national park in 1981, today it serves as a popular tourist destination for activities such as hiking, climbing, fishing, and cross country skiing. The Norwegian Mountain Touring Association (DNT) maintains a comprehensive network of huts and paths across Hardangervidda. The Bergen Line and the main Highway 7 cross the plateau. The park lies in Buskerud, Vestland, and Telemark counties. It has the southernmost stock of several arctic animals and plants. Its wild reindeer herds are among the largest in the world. Several hundred nomadic Stone Age settlements have been found in the area, most likely related to the migration of the reindeer. Ancient trails cross the plateau, linking western and eastern Norway; one example is the Nordmannsslepa linking Eidfjord and Veggli in the Numedal valley with Hol and Uvdal. The name Hardangervidda is put together by the name of the district Hardanger and the finite form of vidde, 'wide plain, large mountain plateau'.
География және геология
Алаң – Еуропадағы ең үлкен peneplain (эрозияға ұшыраған жазық), шамамен 6000 км² жерді алып жатыр, орташа биіктігі тең. Алаңның ең биік нүктесі – Hardangerjøkulen мұздығының басында, оның биіктігі 1600 метрге жетеді. Hardangervidda ландшафты көптеген тоғандармен, көлдермен, өзендермен және ағыстармен тізілген, құнарсыз, ағашсыз сортаппен сипатталады. Батыс жағы, тасты жер-бетімен және жалаңаш тасты кеңістіктерімен ерекшеленсе, шығыс жағы көбінесе жазық және жағымды өсімдік жамылғысымен жабдықталған. Климат екі жақта да әртүрлі: батыс жағы шығысқа қарағанда әлдеқайда ылғалды, кейбір аймақтарда жылына 3000 мм-ден астам жауын-шашын жауады. Hårteigenнің жарқын шыңы алаңның көп бөлігінен көрінеді. Hardangervidda геологиясының көп бөлігі өте көне. Hardangerviddaның төбелері – мұз дәуірінде мұздықтардың әсерінен тозығына ұшыраған таулардың қалдықтары. Негізді құрайтын тау жыныстары негізінен Прекамбрий және Камбрий-Силур дәуіріне жатады.
The landscape of the Hardangervidda is characterised by barren, treeless moorland interrupted by numerous pools, lakes, rivers and streams. There are significant differences between the west side, which is dominated by rocky terrain and expanses of bare rock, and the east side, which is much flatter and more heavily vegetated. The climate also varies between the two sides: it is considerably wetter on the west side than on the east, with over per year recorded in some parts. The prominent peak of Hårteigen is visible across much of the plateau. Much of the Hardangervidda's geology is extremely ancient. The rolling fells of the Hardangervidda are the remnants of mountains that were worn down by the action of glaciers during the ice ages. The bedrock is mainly of Precambrian and Cambro Silurian origin.
Фильм түсіру кезінде
"Болашақ - бұл жабайы" телешоуының екінші эпизодының бір бөлігі осы жерде түсірілді.